شمارهٔ ۶۰ - وله ایضا
هوش مصنوعی: این متن درباره‌ی بی‌عدالتی‌های زمان و تأثیرات آن بر زندگی انسان‌هاست. شاعر به طور خاص به مسائلی مانند ظلم و سختی‌های اجتماعی اشاره می‌کند و از حال و روز زمین و آسمان می‌گوید که تحت تأثیر این ظلم‌ها قرار گرفته‌اند. در ادامه، به شخصیت‌های بزرگ تاریخ مانند پیامبر اسلام و مسیح اشاره کرده و از فضایل آنها و تأثیر وجودشان بر بشریت سخن می‌گوید. همچنین، نقش حکیمان و دانشمندان در روشنگری و فهم حقیقت را مورد توجه قرار می‌دهد و با ستایش از آنان، بر اهمیت علم و دانش تأکید می‌کند. در نهایت، شاعری که دل‌خوش به حکمت است، به ذخایر فرهنگی و علمی گذشتگان اشاره می‌کند، به امید اینکه دانش و اخلاق به عنوان پناهگاهی در برابر ظلم و فساد باقی بماند.
دلا بنگر این بی‌محابا فلک راکه شد تا چه غایت به بیداد مایل
هوش مصنوعی: ای دل، نگاه کن به آسمان پرشور که تا کجا به بیعدالتی گرایش پیدا کرده است.
ز روی زمین گردی انگیخت آسانکه کار زمین و زمان ساخت مشکل
هوش مصنوعی: از روی زمین به سادگی گرد و غباری بلند میشود، اما ساختن کارهای بزرگ در این دنیا و زمانه، سخت و دشوار است.
چنان بست آن سنگ دل دست ما راکه خورشید را رو بینداید از گل
هوش مصنوعی: دلی سنگی و بیاحساس چنان ما را محصور کرده است که حتی خورشید نیز به خاطر آن، از تابیدن در این عالم باز میماند.
اجل شد دلیر این چنین هم که ریزدبه کام مسیح زمان زهر قاتل
هوش مصنوعی: سرانجام، مرگ شجاعان به گونهای است که وقتی زمان به پایان میرسد، زهر کینهتوزان به کام نجاتدهندگان میریزد.
انیس سلاطین جلیس خواقینسپهر معارف جهان فضائل
هوش مصنوعی: دوست و همراه پادشاهان، همنشین و همسفر علم و دانش در جهان فضائل و خوبیها است.
سمی نبی نور دین ماه ملتمحمد ملک ذات قدسی خصائل
هوش مصنوعی: پیامبر الهی، نور دین و ماه روشنای ملت محمد است که ویژگیهای مقدس و پرفضیلت را به همراه دارد.
حکیمی که سد متین علاجشمیان حیات او اجل بود حایل
هوش مصنوعی: حکیمی که در زندگیاش برای درمان مشکلاتش به یک مانع قوی برمیخورد، در واقع مرگ است که بین او و زندگیاش فاصله میاندازد.
مسیحا دمی کز دمش روح رفتهشدی باز در پیکر مرغ بسمل
هوش مصنوعی: وقتی که مسیحا نفسی میکشد، روحی که رفته بود به زندگی در میآید و دوباره در بدن مرغی که زخمی شده است، جان میگیرد.
افاضل پناهی که در سایهٔ اوشدی کمترین ذرهٔ خورشید کامل
هوش مصنوعی: در اینجا به شخصی اشاره شده که در سایه حمایت فردی برجسته و دانشمند قرار گرفته است. این شخص با وجود اینکه به نظر میرسد کوچک و ناچیز است، اما در حقیقت نمایانگر نور و درخشش دانش و صفات عالی آن فرد بزرگ است. به نوعی میتوان گفت که در زیر سایه این استثنایی، او نیز بخشی از همان نور و فضیلت را تجربه کرده و به آن مرتبط شده است.
چو شهباز مرغ بلند آشیانشز همت فکند از جهان بر جنان ظل
هوش مصنوعی: شهباز که پرندهای بلندپرواز است، با اراده و تلاش خود از دنیای مادی جدا میشود و به بهشت و آرامش میرسد.
نمودند از بهر تاریخ فوتشبه دیباچهٔ خاطر و صفحهٔ دل
هوش مصنوعی: به خاطر یادآوری وفات او، آن را در مقدمهٔ یادها و در صفحهٔ دل ثبت کردند.
حکیمان رقم سرور اهل حکمتافاضل پناهان پناه افاضل
هوش مصنوعی: اهل دانش و حکمت، از سروری درخشان بهرهمند هستند و در زندگی خود به نیکی و پناهگاهی مطمئن دست مییابند.