بخش ۶ - فی قطع العلائق و العزلة عن الخلایق
هوش مصنوعی: این متن درباره‌ی اهمیت عزلت و دوری از دنیا و مردم است. نویسنده بیان می‌کند که انسان وقتی به توفیق حق می‌رسد، باید از شلوغی‌ها و گفت‌وگوهای بی‌فایده دوری کند و در عزلت به زندگی بپردازد. عزلت به فرد عزت و آرامش می‌بخشد و انسان را از آلودگی‌های دنیوی رها می‌کند. در عزلت می‌توان به حقیقت نزدیک‌تر شد و از نفسانیات و وسوسه‌ها فاصله گرفت. نویسنده به این نکته تأکید می‌کند که علم و زهد باید با یکدیگر همراه باشند تا بتوان به درک واقعی و عمیق‌تری از عزلت دست پیدا کرد. همچنین می‌گوید که تقوای الهی و ترس از خدا باید در دل انسان ریشه‌دار شود تا او بتواند در مسیر عزلت پیش برود. در نهایت، متن به این نکته اشاره می‌کند که عزلت، گنجی ارزشمند است که موجب نزدیکی به خدا و شناخت حقیقت می‌شود.
هر که را توفیق حق آمد دلیلعزلتی بگزید و رست از قال و قیل
هوش مصنوعی: هر کسی که به توفیق الهی دست یابد، به آرامش و انزوا روی میآورد و از بحث و جدلهای بیهوده فاصله میگیرد.
عزت اندر عزلت آمد، ای فلانتو چه خواهی ز اختلاط این و آن؟
هوش مصنوعی: عزت و بزرگمنشی در دوری و تنهایی به دست میآید، پس تو چه نیازی به اختلاط با دیگران داری؟
پا مکش از دامن عزلت به در!چند گردی چون گدایان در به در؟
هوش مصنوعی: از دامن تنهایی بیرون بیا! چرا مانند گدایان در دروازهها سرگردان میگردی؟
گر ز دیو نفس می‌جویی امانرو نهان شو! چون پری از مردمان
هوش مصنوعی: اگر از شر نفس خود میگریزی، هیچ جا پنهان نشو! مانند پری که از انسانها دوری میجوید.
از حقیقت بر تو نگشاید دریزین مجازی مردمان تا نگذری
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که برای درک حقیقت و واقعیت، نباید فقط به ظواهر و چیزهای سطحی اعتماد کنی، بلکه باید از تجربهها و چالشها عبور کنی تا به شناخت عمیق‌تری دست یابی.
گر تو خواهی عزت دنیا و دینعزلتی از مردم دنیا گزین
هوش مصنوعی: اگر به دنبال عزت و احترام در دنیا و آخرت هستی، باید از مردم و جمعیت فاصله بگیری و گوشهنشینی را انتخاب کنی.
گنج خواهی؟ کنج عزلت کن مقامواستتر واستخف، عن کل الانام
هوش مصنوعی: اگر به دنبال گنجی هستی، در گوشهای دور از شلوغی‌ها بنشین و به دور از همه مردم زندگی کن.
چون شب قدر از همه مستور شدلاجرم، از پای تا سر نور شد
هوش مصنوعی: وقتی شب قدر مخفی و پنهان شد، به همین دلیل از سر تا پا پر از نور گردید.
اسم اعظم، چون که کس نشناسدشسروری بر کل اسما باشدش
هوش مصنوعی: اسم اعظم، اگر کسی شناخته نشود، بر تمامی نامها سروری می‌کند.
تا تو نیز از خلق پنهانی همیلیلةالقدری و اسم اعظمی
هوش مصنوعی: شما هم مانند دیگران به طور پنهانی و نامحسوس دارای ویژگیها و صفات خاصی هستید که میتواند در مواقع مهم و سرنوشتساز به کار آید.
رو به عزلت آر، ای فرزانه مرد!وز جمیع ماسوی الله باش فرد
هوش مصنوعی: به تنهایی و دوری از دیگران برو، ای مرد دانا! و به جز خداوند، هیچ کس دیگری را در نظر نداشته باش.
عزلت آمد گنج مقصود ای حزین!لیک، گر با زهد و علم آید قرین
هوش مصنوعی: تنهایی به هدف مطلوب نزدیک می‌کند، ای حزین! اما اگر با زهد و علم در کنار هم بیاید، تأثیرگذاری بیشتری خواهد داشت.
عزلت بی«زای» زاهد علت استور بود بی«عین» علم، آن زلت است
هوش مصنوعی: تنهایی و دوری از دنیا، اگر بدون حضور عشق و محبت باشد، به دلیل نداشتن فهم و دانش حقیقی است. اگر هم کسی علم داشته باشد اما از حقیقت آن بیخبر باشد و فقط ظاهر را ببیند، در واقع در اکثر موارد گمراه است.
عزلت بی«عین»، عین زلت استور بود بی«زای» اصل علت است
هوش مصنوعی: تنهایی و دوری از دیگران، به نوعی به ذلت و خواری میانجامد و اگر بدون منشاء و اصل وجود خود باشی، دلیل همه مشکلات و علل ناکامیها خواهد بود.
زهد و علم ار مجتمع نبود به همکی توان زد در ره عزلت قدم؟
هوش مصنوعی: اگر زهد و علم با هم جمع نشوند، چگونه می‌توان در مسیر تنهایی و دوری از دنیا قدم گذاشت؟
علم چبود؟ از همه پرداختنجمله را در داو اول باختن
هوش مصنوعی: علم چیست؟ اگر کسی به همه چیز بپردازد، در ابتدا همه چیز را از دست میدهد.
این هوس‌ها از سرت بیرون کندخوف و خشیت، در دلت افزون کند
هوش مصنوعی: این تمایلات و آرزوها را از ذهنت دور می‌کند و به جای آن، ترس و احترام بیشتری در قلبت ایجاد می‌کند.
«خشیة الله» را نشان علم دان!«انما یخشی»، تو در قرآن بخوان!
هوش مصنوعی: ترس از خدا را نشانه علم و دانش بدان! در قرآن بخوان که «تنها همانهای که عالماند، از خدا ترس دارند».
سینه را از علم حق آباد کن!رو حدیث «لو علمتم» یاد کن!
هوش مصنوعی: دل خود را با دانش حقیقی پر کن! به حدیث «اگر میدانستید» توجه کن!