شمارهٔ ۲۳
هوش مصنوعی: این شعر به موضوع عشق و فداکاری پرداخته و به عشق واقعی و صداقت در آن اشاره می‌کند. شاعر از عاشق خواسته که برای عشق جان خود را فدای آن کند و از ترس و جبن افراد بی‌بصیرت انتقاد کرده است. او به زاهدان و کسانی که فقط به دنبال روزی هستند، می‌گوید که باید به اهمیتی که عشق دارد توجه کنند و در زندگی خود به دنبال معنای واقعی باشند. همچنین، شاعر از عشق‌های دنیوی و دعواهای بی‌معنا انتقاد می‌کند و به سادگی عشق آسمانی و صفای دل اشاره دارد. در نهایت، او به ضرورت بذل جان و دل در راه عشق به عنوان یک ارزش والا تاکید می‌کند.
گر عاشقی فدا کن در ره عشق جان رادانم که این دلیری نبود چو تو جبان را
هوش مصنوعی: اگر عاشق هستی، باید جانت را در راه عشق فدای آن کنی. میدانم که این کار شجاعت نیست، زیرا از تو که ترسویی، انتظار این را نداشتم.
خود چون تو بی بصارت نکند چنین تجارتزیرا که آن حرارت نبود فسردگان را
هوش مصنوعی: کسی که مثل تو بینا نیست، چنین معاملهای نمیکند، زیرا آن اشتیاق و شور و حرارت در سردمردان وجود ندارد.
ای شیخ گربه زاهد وز بهر نان مجاهدبر خوان آرزوها همکاسه ای سگان را
هوش مصنوعی: ای شیخ، تو که خود را زاهد میدانی، برای به دست آوردن نان و روزی با زحمت میجنگی، بیا و در سفره آرزوها، همنشین سگان باش.
ای از برای روزی شغل تو خانه سوزیبنشین (و) کار او کن کوضامنست آن را
هوش مصنوعی: ای کسی که برای روزیات شغل تو آتش زدن خانه است، بنشین و کار او را انجام بده، زیرا آن کار ضمانت شده است.
از بهر آب فردا امروز ترک نان کنچون نان بآب دادی خاکی شمر جهان را
هوش مصنوعی: به خاطر آیندهات امروز میتوانی از خوردن نان بگذری، زیرا اگر نان را با آب قاطی کنی، به خاک و خاکی تبدیل خواهی شد. زندگی در این دنیا گذراست.
چو (ن) مرغ دانه می چین اندر زمین که ایزدکرد آردبیز روزی غربیل آسمان را
هوش مصنوعی: مانند مرغی که دانهها را از زمین جمعآوری می‌کند، خداوند روزی را برای او آماده کرده است، همانطور که غربیل آسمان، روزیها را به او میرساند.
چون عاشقان دنیا با کس مکن خصومتهمکاسه سگان دان جویندگان نان را
هوش مصنوعی: سعی کن مانند عاشقان، با دیگران دشمنی نداشته باشی. کسانی که به دنبال دنیا هستند، شبیه به سگهایی هستند که فقط به دنبال نان میگردند.
مردار مرده ریگی افتاده درمیانشانوندر دهان گرفته هر ده یک استخوان را
هوش مصنوعی: در میان مردم، چیز ناخوشایندی وجود دارد که هر کدام به طریقی درگیر آن هستند و برای خود دنبال سهمی از آن میگردند.
ای تیز کرده دندان بر استخوان یارانتا گوشتی نخاید بردوز لب دهان را
هوش مصنوعی: این شعر به تشدید و تندخویی فردی اشاره دارد که به دوستان و همنشینان خود آسیب میرساند. او مانند دندانی تیز که بر روی استخوانها فشار میآورد، به دیگران آسیب میزند و از آنها چیزی نمیبرد. در واقع، او نه تنها به دیگران آسیب میزند بلکه از آنها چیزی به دست نمیآورد. این بیت به نوعی انتقاد از رفتارهای گزنده و خشن در روابط اجتماعی است.
کنج دهان چو باشد از گنج ذکر خالیای زهردار غفلت ماری شمر زبان را
هوش مصنوعی: اگر دهان بدون یاد خدا پر شود، مانند گنجی که خالی است، آنگاه غفلت همچون ماری زهرآلود خواهد بود که زبان را در مینوردد.
ای آسیای سودا اندر سرتو گرداندر ناو قالب خود چون آب دان روان را
هوش مصنوعی: ای کسی که در دل خود افکار و آرزوهای بزرگ داری، مانند آبی که در ظرف خود حرکت می‌کند، از محدودیتهای ظاهری خود خارج شو و به آزادی و خلاقیت بپرداز.
وآن ماهیان معنی اندروی آشنا گرتو جمع کرده با هم ماران و ماهیان را
هوش مصنوعی: اگر تو ماهیان و ماران را کنار هم جمع کردی، همینجا متوجه میشوی که آن ماهیها معنیای در خود دارند که به تو و معرفتت وابسته است.
ماران شده چو ثعبان ماهی نمانده درویکان نفس چو سگ آبی خورده یکان یکان را
هوش مصنوعی: مارها مانند یک افعی شدهاند و دیگر ماهی در دریا باقی نمانده است. نفس درویش چون سگی است که آب خورده و به یکیک از موجودات حمله می‌کند.
تو پیش ازین چو عنقادر قاف قرب بودیچون یاد می نیاری آن قدسی آشیان را؟
هوش مصنوعی: تو در گذشته مانند یک پرندهای بودی که در نزدیکی قاف است، حالا چرا یاد آن مکان مقدس را نمیکنی؟
تو کرده ای زمستی در خانه دود هستیتاریک دل نبیند آن شمع روشنان را
هوش مصنوعی: تو به خاطر دلتنگی و غم، خانهات را پر از دود کردهای و در این تاریکی، دل کسی نمیتواند روشناییها و امیدها را ببیند.
با او فراخ دل شو در بذل جان که نبودزآن ماه خانه روشن مرتنگ روز نان را
هوش مصنوعی: با او صمیمی و دل باز باش و جان خود را بده، چون در دل شب و تاریکی، وجود آن ماه مانند، زندگی را روشن می‌کند و روزی برای تو فراهم میآورد.
گر در درون پرده چون سیف جای خواهیهر شب چو سگ برین در بالین کین آستان را
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در کنار محبت و دوستی جای بگیری، باید هر شب مانند یک سگ به درب آنجا بیایی و وفاداری خود را نشان دهی.