شمارهٔ ۲۶
هوش مصنوعی: این متن به مفهوم قناعت و پرهیز از تجملات و حرص و ولع در زندگی اشاره دارد. شاعر می‌گوید که اگر کسی از نعمت‌های مادی به گونه‌ای بی‌ملاحظه استفاده کند، مانند گربه یا سگی خواهد بود که از خوراکی‌های ناپسند تغذیه می‌کند. او بر اهمیت تلاش و کارکردن تأکید می‌کند و می‌گوید که تقوای اقتصادی و قناعت ارزشمندتر از خوردن نعمت‌های زیاد است. همچنین اشاره می‌کند که خوشی و آرامش واقعی در قناعت و ساده‌زیستی نهفته است، و نهایتاً بر لزوم زندگی بر اساس دین و پرهیز از گناه تأکید می‌کند. متن به نوعی یادآور این نکته است که ارزش حقیقی در زندگی به دست آوردن چیزهایی است که حلال و بر اساس تلاش شخصی به دست آمده‌اند.
گر کسی از نعمت این منعمان ادرار خوردهمچو گربه کاسه لیسید و چو سگ مردار خورد
هوش مصنوعی: اگر کسی از نعمت این بخشندگان به طور حرص و ولع استفاده کند، مانند گربهای است که کاسه را میلیسد و مانند سگی که از مردار تغذیه می‌کند.
همچو مارش سر همی کوبند امروز ای پسرهرکه روزی دانه یی چون موش ازین انبار خورد
هوش مصنوعی: امروز پسرم، افرادی مثل مار سرشان را به هم میکوبند. هرکسی که بهراحتی از این انبار دانهای مثل موش بردارد، باید مراقب باشد.
چون ز کسب خود ندارد نان قسمت و آب رزقهمچو اشتر مرغ آتش همچو لکلک مار خورد
هوش مصنوعی: وقتی کسی از تلاش و کار خودش نتواند به نان و زندگی برسد، وضعیتش مانند وضعیتی است که یک شتر در آتش یا یک مار در حال خوردن لکلک دارد؛ یعنی در شرایط سخت و دشواری به سر میبرد.
کاشکی پیرار ازین ادرار بودی بی نیازچون بباید دادن امسال آنچه مسکین پار خورد
هوش مصنوعی: ای کاش امسال نیاز به پرداخت چیزی نبود و این بار از زحمت و نیازمندی بینیاز میشدم، همانطور که مسکین سال گذشته از کمک و یاری بهرهمند شده بود.
کار کن گر پیشه دانی زآنکه مرد کار اوستکآب روی دین نبرد و نان ز مزد کار خورد
هوش مصنوعی: کار کن اگر به شغلت آگاهی داری، زیرا مردان به کار خود مشغولند و آبرو و ارزش دین را با کار و کوشش به دست میآورند و از درآمد کارشان روزی خود را تأمین میکنند.
نزد درویشان ز شیرینی ایشان خوشترستهمچو شوره گر کسی خاک از بن دیوار خورد
هوش مصنوعی: زندگی درویشان به اندازهای شیرین و لذتبخش است که حتی اگر کسی از خاک دیوار هم بخورد، طعمش برای او خوشایندتر خواهد بود.
بر سر خوان قناعت شوربای عافیتآنکس آشامد که نان جو سلیمان وار خورد
هوش مصنوعی: کسی که در زندگی خود به قناعت و رضایت از داشتههایش برسد و از نعمتها به خوبی بهرهبرداری کند، واقعاً از زندگی خوشبختی خواهد چشید. این افراد مانند سلیمان، از نان ساده و خالص لذت میبرند و به آن قانع هستند.
رو بآب صبر تر کن پس بآسانی بخورنان خشکی را که سگ چون استخوان دشوار خورد
هوش مصنوعی: به آرامی و با صبر بر مشکلات غلبه کن، سپس راحت و آرام میتوانی از زندگی لذت ببری. زیرا مانند سگی که نمیتواند به راحتی از استخوان بخورد، افرادی که عجول هستند، در زندگی با سختی مواجه خواهند شد.
کآنچه درویشان صاحب دل بخرسندی خورندنی مگس از شکر و نی نحل از گلزار خورد
هوش مصنوعی: درویشان با دل آرام و خرسندی از نعمات واقعی زندگی بهرهمند میشوند، اما مگس و زنبور عسل تنها از شیرینی و گلها استفاده میکنند و از عمق و معنای زندگی بیخبرند.
رو غم دین خور درین دنیا که فردا در بهشتنوش شادی آن خورد کین نیش غم بسیار خورد
هوش مصنوعی: در این دنیا با درد و غم دین زندگی کن، زیرا در بهشت فردا به شادی واقعی خواهی رسید. بر این اساس، هرچند اکنون غم و اندوه زیادی را تجربه میکنی، اما در آینده لذت های بزرگتری در انتظار توست.
پاک دار آیینهٔ دل روی جان بین اندروروی ننماید بکس آیینهٔ زنگار خورد
هوش مصنوعی: دل خود را مانند یک آیینه پاک نگهدار تا بتوانی حقیقت را ببینی. اگر دل آغشته به آلودگی و زنگار باشد، دیگر نمیتوانی زیبایی و حقیقت را در آن مشاهده کنی.
خوردن حل و حرام از اختلاف قسمتستهرکه دارد قسمتی از حضرت جبار خورد
هوش مصنوعی: هر کسی که از احکام و روزیهای خدا بهرهمند است، سهم خود را از آن میبرد و این تفاوت در روزیها به خواست خداوند و تقسیم الهی بستگی دارد.
اندرین ویرانه گاو و خر گیاه و نحل گلوآدمی خرما تناول کرد و اشتر خار خورد
هوش مصنوعی: در این ویرانه، گاو و خر به چرا مشغولند، گیاه و زنبور گل میچینند، آدمی خرما میخورد و شتر علف خشک میخورد.
یارب این ساعت چو تایب از گنه مستغفرستسیف فرغانی که این ادرار از ناچار خورد
هوش مصنوعی: خداوندا، در این لحظه که تایب از گناه پشیمان و طلب forgiveness می‌کند، سیف فرغانی از روی ناچاری و اضطرار چیزهایی میخورد.
خوردنش را چون گنه دانست اگر چه نعمتستیک درم از وی به ده الحمد و استغفار خورد
هوش مصنوعی: اگرچه آن چیز نعمت است و ارزش دارد، اما شخصی که آن را میخورد، میداند که کارش نادرست است. پس وقتی یک درهم از آن را در دهان میگذارد، باید با سپاس و طلب آمرزش از خداوند باشد.