غزل شمارهٔ ۶۴
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق و درد ناشی از آن است. شاعر به معشوقی اشاره می‌کند که زیبایی و جذابیتی خاص دارد اما خود نیز در غم و اندوه به سر می‌برد. او از معشوقی می‌گوید که در حالی که او به خواب فرو رفته، دشمنش بیدار است. شاعر احساس می‌کند که دلش مجروح است و عشق باعث شده تا همواره در رنج و غم باشد. همچنین اشاره دارد که در عشق هنوز به مقام والایی نرسیده و از این رو نمی‌تواند به درستی عشق را پرستش کند. او در حالتی میان عشق و درد دست و پا می‌زند و از چالش‌های ناشی از این احساسات رنج می‌برد. در پایان، تصویری زیبا از معشوقش با زلفی سیاه و چهره‌ای درخشان توصیف می‌کند که همچون نوری در شب تار است.
طبیب اهل دل آن چشم مردم آزار استولی دریغ که آن هم همیشه بیمار است
هوش مصنوعی: دکتر دلها همان چشمی است که به دیگران آسیب می‌زند، اما افسوس که خود آن چشم همیشه در حال رنج و بیماری است.
نگار مست شراب است و مدعی هشیارفغان که دوست به خواب است و خصم بیدار است
هوش مصنوعی: عشوهگر دلبندم مست شراب است و معشوقی که خود را هوشیار میداند، ناله می‌کند که در خواب دوست غرق شده و دشمنش بیدار و حواس جمع است.
چگونه در غم او دعوی وفا نکنمکه شاهدم دل مجروح و چشم خون‌بار است
هوش مصنوعی: چطور میتوانم در غم او ادعای وفاداری کنم، در حالی که دلbroken و چشمانم پر از اشک است؟
هنوز قابل این فیض نیستم در عشقوگرنه از پی قتلم بهانه بسیار است
هوش مصنوعی: من هنوز به آن درجه از عشق نرسیدهام که لیاقت این لطف را داشته باشم، وگرنه برای بهانهجویی در پی انتقالم، دلایل زیادی دارم.
پی پرستش خود برگزیده‌ام صنمیکه زلف خم به خمش حلقه‌های زنار است
هوش مصنوعی: من به خاطر عشق و پرستش خود، محبوبی را انتخاب کردهام که موهایش به آرامی حلقهزده و از زیبایی خاصی برخوردار است.
نگیرم ار سر زلفش به راستی چه کنمکه روزگار پریشان و کار دشوار است
هوش مصنوعی: اگر نتوانم از زیباییهای او بهرهمند شوم، چه کار کنم که این روزها پر از ناراحتی و مشکلات است؟
به هیچ خانه نجستم نشان جانان راکه جانم از حرم و دیر هر دو بیزار است
هوش مصنوعی: من به هیچ خانه و مکان مقدسی سراغی از محبوبم نگرفتهام، چون جانم از خانههای مذهبی و مکانهای باستانی هم دلگیر و بیزار است.
لبش به جان گران‌مایه بوسه نفروشدندانم این چه متاع و چگونه بازار است
هوش مصنوعی: لبخند او را که برایم بسیار با ارزش است، به سادگی نمیفروشد. نمیدانم این چه جنس با ارزشی است و این بازار چگونه است که چنین احساسی دارد.
ز سوز نالهٔ مرغ چمن توان دانستکه در محبت گل مو به مو گرفتار است
هوش مصنوعی: از ناله و گریهٔ پرندهٔ چمن میتوان فهمید که در عشق گل، به شدت درگیر و گرفتار است.
فروغی آن رخ رخشنده زیر زلف سیاهتجلی مه تابنده در شب تار است
هوش مصنوعی: مانند پرتوهای درخشان ماه در تاریکی شب، چهره زیبای او زیر سایه موی سیاهش میدرخشد.