غزل شمارهٔ ۶۵
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف محبوبی می‌پردازد که از همه زیباتر، بزرگتر و برتر است. شاعر با استفاده از تشبیهات مختلف، محبوب را به عنوان بهترین و برجسته‌ترین موجود در میان اشیاء و انسان‌ها به تصویر می‌کشد. هر ویژگی و صفاتی که برای دیگران برمی‌شمارد، به نوعی نشان‌دهنده برتری محبوب است. در نهایت، شاعر به اشتیاق و عشق خود نسبت به این محبوب نیز اشاره می‌کند و او را به عنوان حقیقتی بی‌نظیر در عالم هستی معرفی می‌کند.
آن که مرادش تویی از همه جویاتر استوان که در این جستجو است از همه پویاتر است
هوش مصنوعی: کسی که هدف و آرزویش تو هستی، از همه بیشتر در جستجوی توست و کسی که در این مسیر تلاش می‌کند، از همه فعالتر و پویاتر است.
گر همه صورتگران صورت زیبا کشندصورت زیبای تو از همه زیباتر است
هوش مصنوعی: اگر همه هنرمندان نقاشی صورتهای زیبا بکشند، چهرهی زیبای تو از همه آنها زیباتر است.
چون به چمن صف زنند خیل سهی قامتانقامت رعنای تو از همه رعناتر است
هوش مصنوعی: وقتی که در باغ، گروهی از قدبلندها صف بکشند، قامت زیبای تو از همه آنها زیباتر به نظر میرسد.
سنبل مشکین تو از همه آشفته‌ترنرگس شهلای تو از همه شهلاتر است
هوش مصنوعی: سنبل مشکی تو از همه گیاهان پر زرق و برقتر است و نرگس زیبای تو از همه نرگسها گلدارتر و زیباتر به نظر میرسد.
حسن دل آرای تو از همه مشهورترعاشق رسوای تو از همه رسواتر است
هوش مصنوعی: زیبایی دلنواز تو از همه معروفتر است و عشق به تو از همه سختتر و رسواتر شده است.
مست مقامات شوق از همه هشیارترپیر خرابات عشق از همه برناتر است
هوش مصنوعی: شخصی که به حالات عشق و شوق دچار است، از هر فرد دیگری باهوشتر و با فهمتر است. همچنین، پیر فرزانهای که در مسند عشق و مینوشی قرار دارد، از همه کسانی که به ظاهر در اوج هستند، بالاتر است.
آن که به محراب گفت از همه مؤمن‌ترمگر دو سه جامش دهند از همه ترساتر است
هوش مصنوعی: کسی که در محراب عبادت ادعا می‌کند از همه مؤمنتر است، اگر به او دو یا سه جام شراب بدهند، از همه ترسانتر میشود.
بادهٔ پایندگی از کف ساقی گرفتآن که به پای قدح از همه بی‌پاتر است
هوش مصنوعی: جام جاودانی را از دستان ساقی گرفت کسی که در مقابل شرابنوشی از همه ضعیفتر است.
سر غم عشق را در دل اندوهناکهر چه نهان می‌کنی از همه پیداتر است
هوش مصنوعی: غم عشق را هر چقدر هم که در دل خود پنهان کنی، باز هم از چهرهات پیداست و همه میتوانند آن را ببینند.
چون که سلاطین کنند دعوی بالاتریرایت سلطان عشق از همه بالاتر است
هوش مصنوعی: وقتی پادشاهان ادعای قدرت و مقام میکنند، باید بدانند که پرچم عشق از تمامی آنها بالاتر و بزرگتر است.
گر همه شاهان برند دست به برنده تیغتیغ جهان‌گیر شاه از همه براتر است
هوش مصنوعی: اگر همه پادشاهان شمشیر به دست بگیرند و در میدان نبرد حضور پیدا کنند، باز هم قدرت و مقام شاه بزرگتر و برتر از همه آنها خواهد بود.
ناصردین شهریار، تاج ده و تاج‌دارآن که به تدبیر کار از همه داناتر است
هوش مصنوعی: ناصردین شهریار، پیشوای زمانه و کسی که با تدبیر و هوش بیدارش در امور، از همه مردمان داناتر و خردمندتر است.
اختر فیروز او از همه فیروزترگوهر والای او از همه والاتر است
هوش مصنوعی: ستارهاش درخشانیاش از تمامی درخشانها بیشتر است و گوهری که دارد از هر چیز باارزشتر و گرانبهاتر است.
مرغ چمن دم نزد پیش فروغی بلیآن که زبانش تویی از همه گویاتر است
هوش مصنوعی: پرندهای که در چمن آواز نمیخواند، در حقیقت از جلوهی زیبای تو نمیتواند سخن بگوید، زیرا تو از همه روشنگران و گویاها، برتر و فصیحتر هستی.