غزل شمارهٔ ۱۰۹
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق و هوس است و به زیبایی‌های یک معشوق می‌پردازد. شاعر از لذتی که در نوشیدن می و به عشق ورزیدن وجود دارد، صحبت می‌کند و تاکید می‌کند که عشق و حسرت در دل انسان‌ها همیشه حاضر است. او از دوری و تنهایی سخن می‌گوید و می‌گوید که هر کسی در این دنیا باید مراقب باشد که دل کسی را نشکند، چرا که در این دنیا همه در جستجوی عشق و محبت هستند. در ادامه، شاعر بیان می‌کند که دلش به خاطر دوری از معشوق می‌سوزد و در نهایت به این نکته اشاره می‌کند که در زندگی، هر فردی ممکن است دچار مشکلات و ستم‌هایی شود و نیاز به فرادری را احساس کند. در کل، این شعر به عمق احساسات انسانی و جستجوی عشق و امید در زندگی می‌پردازد.
ما و هوس شاهد و می تا نفسی هستکی خوش‌تر از این در همه عالم هوسی هست
هوش مصنوعی: ما و آرزوهایمان دربارهی عشق و شراب تا زمانی که نفسی در این دنیا داریم، چه چیزی میتواند بهتر از این باشد که چنین آرزوهایی وجود دارد؟
ای خواجه بهش باش که با آن لب می‌نوشگر باده به اندازه ننوشی عسسی هست
هوش مصنوعی: ای آقا، با آن لب شیرینت بیا باده بنوش که اگر به اندازه نداشته باشی، کوشکی در انتظار است.
گر مرد رهی با خبر از نالهٔ دل باشزیرا که به هر قافله بانگ جرسی هست
هوش مصنوعی: اگر در مسیری حرکت میکنی، باید از درد و رنج دل آگاه باشی، زیرا در هر گروهی صدای فریاد و دلنگرانی وجود دارد.
یا قافله سالار ره کعبه ندانستیا آن که به صحرای طلب بار بسی هست
هوش مصنوعی: یا رهبر قافله نمیدانست که چطور به کعبه برسد، یا اینکه در بیابان جستجوی خود، بار زیادی بر دوش دارد.
تنها نه همین اسب من اول قدم افتادکافتاده در این بادیه هر سو فرسی هست
هوش مصنوعی: تنها اسب من نیست که در آغاز مسیر زمین خورده است؛ در این بیابان هر طرف، اسبهای دیگری هم هستند که به زمین افتادهاند.
خواهی که دلت نشکند از سنگ مکافاتمشکن دل کس را که در این خانه کسی هست
هوش مصنوعی: اگر میخواهی قلبت آسیب نبیند، دل کسی را نشکن؛ زیرا در این مکان، شخصی وجود دارد که ممکن است آسیب ببیند.
از دیدهٔ دل‌سوختگان چهره مپوشانای آینه هش‌دار که صاحب نفسی هست
هوش مصنوعی: ای آینه، چهرهات را از دل‌سوختگان پنهان نکن، چون کسی در اینجا هست که به احساسات و دردهای آنها توجه دارد.
تا داد مرا از تو ستمگر نگرفتندکس هیچ ندانست که فریادرسی هست
هوش مصنوعی: تا زمانی که کسی از ستمگریهای تو پاسخی نگرفت، هیچکس متوجه نشد که برای من، کسی وجود دارد که بتواند به فریادم برسد.
مرغ دلم از باغ به تنگ است فروغیتا حلقهٔ دامی و شکاف قفسی هست
هوش مصنوعی: دل من از شرایط سخت و زجرآور خسته و آزرده است، تا زمانی که یک حلقه دام یا شکاف و ضعفی در قفسی وجود دارد، همچنان در بند احساسات من هستم.