غزل شمارهٔ ۱۷۵
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و جذابیت فردی اشاره دارد که گیسوانش مانند حلقه‌ای است که دل‌ها را مجذوب می‌کند. شاعر بیان می‌کند که بوسه‌ای از او به ارزش صد جان نمی‌ارزد و شکوه این شخصیت آنچنان است که اهل بصیرت در زیبایی او حیران هستند. او از دیده‌ها پنهان است و تحمل تماشای او برای کسی آسان نیست. شاعر به تمایل مردم به او و عشق فراموش‌نشدنی که در دل دارد، اشاره می‌کند و بیان می‌کند که حتی بزرگ‌ترین شخصیت‌ها به خاک پای او افتاده‌اند. نهایتاً، عشق و محبت او باعث جدایی شاعر از کوی او می‌شود و شهرت و هواداران او را توصیف می‌کند.
این چه تابی است که آن حلقهٔ گیسو داردکه دل هر دو جهان بسته یک مو دارد
هوش مصنوعی: این چه جاذبهای است که آن حلقهٔ مو دارد که دلهای دو جهان به یک تار موی آن وابسته است.
نقد یک بوسه به صد جان گران مایه ندادداد از این سنگ که لعلش به ترازو دارد
هوش مصنوعی: یک بوسه، ارزشی به اندازهی صد جان با ارزش ندارد، چرا که این سنگ (دلتنگی) که سنگینی لعل را میشمارد، به هیچ وجه نمیتواند به این بوسه بها دهد.
اهل بینش همه در جلوهٔ او حیراننداین چه معنی است که آن صورت نیکو دارد
هوش مصنوعی: افرادی که درک و بینش دارند، همه در زیبایی و جذابیت او شگفتزدهاند. این زیبایی چه مفهومی دارد که آن چهرهی زیبا را به نمایش گذاشته است؟
مگر از دیدن او دیده بپوشد ورنهکی کسی طاقت نظاره آن رو دارد
هوش مصنوعی: آیا کسی میتواند از زیبایی او چشمپوشی کند؟ اما اگر بخواهد به او نگاه کند، آیا واقعاً میتواند این زیبایی را تاب بیاورد؟
پس چرا می‌رمد از حلقهٔ صاحب نظرانگر نه آن چشم سیه شیوهٔ آهو دارد
هوش مصنوعی: پس چرا آن چشم سیاه که همچون چشم آهوست، از جمع نخبگان و صاحبنظران دوری می‌کند؟
یک مسلمان ز در کعبه نیامد بیرونبنده دیر مغان باش که هندو دارد
هوش مصنوعی: یک مسلمان از خانه کعبه خارج نمیشود، اما بندهای که در میخانه هست، دلش به عشق هندو گره خورده است.
تاج داران همه خاک در آن درویشندکه به سر خاکی از آن خاک سر کو دارد
هوش مصنوعی: همه صاحبمنصبان و ثروتمندان در حقیقت از خاک و سرنوشت یکسانی برخوردارند و در نهایت به خاک برمیگردند، چه بسا که یک درویش با سر خاکی ساده و بیفروغ به جایگاهی مهم دست یابد.
من و اندیشه ز بسیاری دشمن حاشادست موسی چه غم از لشگر جادو دارد
هوش مصنوعی: من و افکارم به خاطر تعداد زیاد دشمنان، خود را از خطر دور میدانیم. پس چه غم از لشکری که جادوگری دارد؟
من و از کوی تو رفتن به سلامت، هیهاتکه سر راه مرا عشق ز هر سو دارد
هوش مصنوعی: من نمیتوانم از سمت تو به سادگی دور شوم، چرا که عشق از هر جهتی مانع راه من شده است.
مگرش دست به چین سر زلف تو رسیدکه دم باد سحر نافهٔ خوش بو دارد
هوش مصنوعی: اگر نسیم صبحگاهی به نرمی با موهای زیبا و خوشبوی تو برخورد کند، بوی خوش آن را به ارمغان میآورد.
آه من دامن آن ماه فروغی نگرفتزان که یک شهر هواخواه و دعاگو دارد
هوش مصنوعی: عزیز من به قدری محبوب و درخشان است که حتی با تمام آروزها و دعاهای مردم شهر، کسی نمیتواند به او دسترسی پیدا کند.