غزل شمارهٔ ۲۷۲
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از خداوند که بینیاز است، سپاسگزاری میکند که عمر دوبارهای به شاه گدانواز بخشیده است. او تخت و تاج ناصردین شاه را به فضل الهی نسبت میدهد و از موفقیتهای بینظیر او در حکومت یاد میکند. شاعر همچنین به دشمنان و دوستان شاه اشاره میکند که در حالتی متضاد از ناراحتی و شادی به سر میبرند. این سرود به امنیتی که شاه ایجاد کرده و دعاهایی که برای او در هر نماز میشود، تأکید دارد و بر این نکته اشاره میکند که اگر شاه نبود، آرامش در جهان برقرار نمیبود. در انتها، شاعر خود را به عنوان هنرمندی با ذوق معرفی کرده و به مقام شاه ادامه میدهد.
منت خدای را که خداوند بینیازعمر دوباره داد به شاه گدانواز
هوش مصنوعی: شکر خدا را که او زندگی دوبارهای به شاه بخشید و او را از نیازها بینیاز کرد.
داری تخت ناصردین شاه تاجورکز فضل کردگار بود عمر او دراز
هوش مصنوعی: تو دارای تخت ناصری، شاه تاجور هستی که عمرش به خاطر فضل و برکت خداوند طولانی شده است.
تا سرکشان دیومنش را کشد به خونپا بر سر سریر سلیمان نهاد باز
هوش مصنوعی: تا زمانی که سرکشان و طغیانگران را به خون کشاندهاست، بر تخت سلیمان پای گذاشتهاست.
مستوفی قلمرو او مالک عراقطغرانویس دفتر او والی حجاز
هوش مصنوعی: مستوفی ادارهکننده سرزمین او، صاحباختیار عراق است و طغرانویس مسئول نوشتن و ثبت امور اوست، در حالی که والی حجاز نیز تحت نظر او فعالیت میکند.
ارکان خصم سوخته از قهر خصم سوزکار زمانه ساخته از لطف کارساز
هوش مصنوعی: عوامل دشمن به خاطر خشمی که از او به وجود آمده، نابود شده و سرنوشت زمانه به واسطهی لطف و کمک نیروی کارساز شکل گرفته است.
هم دوستان او همه در عیش و در نشاطهم دشمنان او همه در سوز و در گداز
هوش مصنوعی: تمامی دوستان او غرق در خوشی و شادی هستند، در حالی که همه دشمنانش در عذاب و رنج به سر میبرند.
هم شحنه در ولایت اوباش ذوالجلالهم فتنه در ممالک او مست خواب ناز
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به وضعیتی اشاره میکند که در آن مسئولین و افرادی که باید نظم و امنیت را برقرار کنند، خود در عالم بینظمی و آشفتگی گرفتار شدهاند. اشاره به این که در دوران حکومت افراد ناباب، ناآرامی و فتنهای در جامعه وجود دارد و در این میان، خواب ناز و راحتی به دلها و زندگیها راه یافته است. این وضعیت نشانهای از غفلت و بیتوجهی به مشکلات جاری در جامعه است.
هم در دعای او همه مردان پاک دلهم در ثنای او همه رندان پاکباز
هوش مصنوعی: همه مردان پاکدل در درخواست و دعا به او توجه دارند و همچنین همه رندان و بازیگوش در ستایش و تمجید از او هستند.
جز با محب او نتوان گشتن آشناجز از عدوی او نتوان کرد احتراز
هوش مصنوعی: نمیتوان به کسی که دوستیاش را درک نکردهای نزدیک شد و از دشمنی او هم نمیتوان دوری جست.
ایجاد اوست باعث امنیت جهانزان رو وجوب یافت دعایش به هر نماز
هوش مصنوعی: وجود خداوند باعث امنیت و آرامش در سراسر جهان است، به همین دلیل لازم است که در هر نماز به درگاه او دعا کنیم و از او یاری بخواهیم.
گر او نبود مانع ترکان فتنهجوآسودگی نبود جهان را ز ترک تاز
هوش مصنوعی: اگر او (شخصی خاص) نبود که مانع ترکان فتنهجو شود، آرامش در دنیا برقرار نمیبود و جهان از آسیبهای آنان در امان نمیماند.
شاهی که تا ابد شده از فیض مدح اوهم خامه با طراوت و هم نامه با طراز
هوش مصنوعی: سلطانی که همیشه به خاطر ستایشهای او، قلمش همیشه پربازده و نامهاش همیشه با کیفیت است.
تا روز رستخیز همین است شاه و بسوین نکته آشکار بود نزد اهل راز
هوش مصنوعی: تا روز قیامت تنها همین حقیقت وجود دارد و این موضوع برای افراد با بصیرت به وضوح مشخص است.
شعر از علو طبع فروغی است سربلندشاعر ز سجدهٔ در شه باد سرفراز
هوش مصنوعی: شعر به خاطر روح بلند و عمیق شاعر به وجود آمده است، و او به خاطر فروتنی و ارادتش در برابر حقیقت، با سربلندی و افتخار در زندگی اش دیده میشود.