غزل شمارهٔ ۲۹۷
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به عشق و زیبایی معشوق خود اشاره می‌کند و از عواطف عمیق و پیچیدگی‌های آن می‌گوید. او به نگاهمان سیاه و نافذ معشوق دل می‌سپارد و می‌ترسد که این نگاه او را به خویش کشد. شاعر در آرزوی دستیابی به خوشبختی است و از غبار خط معشوق غمگین است که نمی‌تواند به او برسد. او در حسرت روزهایی است که در مقایسه با زیبایی معشوقش، به شب می‌ماند. شاعر آرزو دارد صورت معشوق در پرده شب پنهان شود تا زیبایی‌اش باعث غرور دیگران نشود. همچنین همواره برای رهایی دلش از درد عشق و فراق، به یاری معشوق امیدوار است. در نهایت، شاعر به سوختن خود به خاطر عشق و آرایش شکست خورده‌اش اشاره می‌کند.
دل سپردم به نگه کردن چشم سیهشترسم آن مست سیه کار ندارد نگهش
هوش مصنوعی: من قلبم را به چشمهای سیاه او سپردهام، اما میترسم که آن عاشق مغرور، نگاهش را از من بر نگیرد.
بخت اگر دست دهد دست من و دامن اوچرخ اگر روی کند روی من و خاک رهش
هوش مصنوعی: اگر شانس به من رو کند و دست من به او برسد، اگر بخت به من روی بیاورد، من هم به خاک پای او میافتم.
چشم امید بپوشان ز غبار خط اوکز دویدن نرسیدیم به گرد سپهش
هوش مصنوعی: چشم خود را از غبار خط او بپوشان، زیرا ما نتوانستیم به گرد سپاه او برسیم.
کس شبیهش نشناسیم اگر چه همه عمرروز ما شب شده از طره هم چون شبهش
هوش مصنوعی: هیچکس را شبیه او نمیشناسیم، هرچند که تمام عمر ما مانند شب بوده و چهرهاش همچون تاریکی شب است.
کاش در پرده شب و روز نپوشی رویتتا ننازد فلک سفله به خورشید و مهش
هوش مصنوعی: ای کاش در تاریکی شب، چهرهات را بپوشانی تا آسمان بیپایه و مقام نتواند به خورشید و ماه خود ببالد و فخر کند.
سرو گیرم که به بالای تو ماند لیکنکو به کف جام و به بر جامه و بر سر کلهش
هوش مصنوعی: من به دنبال سرو بلند و زیبایی هستم که به قد و قامت تو بینظیر باشد، اما کجا میتوانم چنین موجودی را پیدا کنم که در دستش جامی داشته باشد و بر سرش هم کلاهی وجود داشته باشد؟
حاجت من ز زنخدان تو دایم این استکه نجاتی ندهد یوسف دل را ز چهش
هوش مصنوعی: من همیشه از تو میخواهم که یوسف دل را از عشق و شوق به خودت جدا نکنید.
دل من خستهٔ مژگان سیه‌چشمان شدآه اگر چشم بپوشند ز حال سیهش
هوش مصنوعی: دل من از حالت مژگان افرادی که چشمان سیاه دارند، بسیار ناراحت و خسته است. آه اگر این افراد از حال و احوال خود چشمپوشی کنند...
عشق آن شمع چو پروانه فروغی را سوختتا کند پاک ز آرایش چندین گنهش
هوش مصنوعی: عشق مانند شمعی است که پروانه را میسوزاند تا او را از زینتهای گناهکارش پاک کند.