غزل شمارهٔ ۳۳۴
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر از عشق و آرزوی بوسه‌ای از محبوب خود سخن می‌گوید. او با حسرت و دردی عمیق از سختی‌های عشق و پیمان‌های سست محبوبش می‌گوید و احساس می‌کند که روزگار به او ظلم کرده است. نویسنده به شدت تحت تأثیر عشق قرار دارد و آن را احساس می‌کند که از هر عضوش شعله‌ور است. او می‌گوید که این عشق برایش غیرقابل تحمل است، اما در عین حال نمی‌تواند از آن دل بکَند.
شاعر به دوری از محبوب اشاره کرده و تلخی جدایی را با احساس انزجار از زمانه توصیف می‌کند. او به دیگران می‌نگرد و حس می‌کند که آن‌ها در بزم و شادی به سر می‌برند، در حالی که دل خودش شکسته است. او در نهایت اشاره می‌کند که با وجود تمام مشقت‌ها و ملامت‌ها، نمی‌تواند از عشق و نوشیدن می و معشوق چشم بپوشد. این شعر غم و اندوه عشق را به زیبایی در کلمات بیان می‌کند.
به بوسه‌ای ز دهان تو آرزومندمفغان که با همه حسرت به هیچ خرسندم
هوش مصنوعی: من آرزوی یک بوسه از دهانت را دارم و ای کاش میتوانستم با همهی حسرتهایم، به هیچ چیزی راضی باشم.
تو از قبیله خوبان سست پیمانیمن از جماعت عشاق سخت پیوندم
هوش مصنوعی: تو از افرادی هستی که در دوستی و عهد، پایبند نیستی، اما من از میان عاشقان هستم که پیوند و ارتباطم بسیار محکم و استوار است.
برید از همه جا دست روزگار مرابدین گناه که در گردنت نیفکندم
هوش مصنوعی: از هر جا که هستی، دور شو؛ روزگار مرا به خاطر این گناه رها کرده که در گردن تو زنجیری نینداختم.
شرار شوق تو بر می‌جهد ز هر عضومنوای عشق تو سر می‌زند ز هر بندم
هوش مصنوعی: شور و شوق تو در تمام وجودم احساس میشود و عشق تو در هر یک از بندها و اعضای بدنم پژواک دارد.
اگر تو داغ گذاری چگونه نپذیرمو گر تو درد فرستی چگونه نپسندم
هوش مصنوعی: اگر تو به من ظلم کنی چگونه میتوانم این ظلم را قبول نکنم، و اگر تو به من درد و رنج برسانی چگونه میتوانم آن را نپسندم؟
پدر علاقه به فرزند خویشتن داردمن از تعلق روی تو خصم فرزندم
هوش مصنوعی: پدر به فرزندش عشق میورزد، اما من از وابستگی به تو، برادرم تبدیل به دشمن شدهام.
زمانه تا نکند خیمه‌ات نمی‌دانیکه من چگونه از آن کوی خیمه برکندم
هوش مصنوعی: وقتی که زمانه بر تو سخت میگذرد و چادر زندگیات برپا نیست، نمیدانی که من چطور از آنجا دور شدم و خود را از آن وضعیت نجات دادم.
به راه وعده خلافی نشسته‌ام چندیکه زیر تیغ تغافل نشانده یک چندم
هوش مصنوعی: مدتی است که در مسیر انتظار و ناامیدی نشسته‌ام؛ چرا که به خاطر بیتوجهی دیگران، مدتی است که تحت فشار و دشواری قرار گرفتهام.
معاشران همه در بزم پسته می‌شکنندشکسته دل من از آن پستهٔ شکرخندم
هوش مصنوعی: دوستان در مهمانی مشغول لذتبردن از پسته هستند، اما دل من به خاطر پستۀ شیرین و لبخند آن، دچار شکست و غم شده است.
به گریه گفتم از آن پسته یک دو بوسم بخشبه خنده گفت مگس کی نشسته بر قندم
هوش مصنوعی: به گریه به طرف مقابل گفتم که از آن پسته، فقط یک یا دو بوسه به من بدهد، اما او با خنده پاسخ داد که مگس چگونه میتواند بر روی قند بنشیند.
ز باده دوش مرا توبه داد مفتی شهربتان ساده اگر نشکنند سوگندم
هوش مصنوعی: دیروز با نوشیدن باده، یکی از روحانیون به من هشدار داد که از کارهای اشتباه خود برگردم. او به من گفت که اگر معشوقان من به سوگندهای من بیاعتنایی کنند و عهد را بشکنند، باز هم من به وعدههایم پایبند خواهم ماند.
نجات داد ملک هر کجا اسیری بودمن از سلاسل زلفش هنوز در بندم
هوش مصنوعی: هر جا که کسی در چنگال سختی و مشکلات بود، من توانستم او را نجات دهم، اما خودم هنوز در زنجیر و بند زلف او گرفتار ماندهام.
ستوده ناصردین شه که از شرف گویدبه هیچ دوره ندید آفتاب مانندم
هوش مصنوعی: این بیت به ستایش ناصرالدین شاه اشاره دارد و می‌گوید که او در شرافت و بزرگی به حدی است که هیچ دورهای مانند او وجود نداشته و آفتابی چون او دیده نشده است.
کسی سزای ملامت به جز فروغی نیستکه دایم از می و معشوق می‌دهد پندم
هوش مصنوعی: هیچکس جز نور زندگی نیست که همیشه از شراب و عشق نصیحت می‌کند و ملامت را سزاوار نیست.