غزل شمارهٔ ۳۴۵
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به تمجید از زیبایی و هنر می‌پردازد و آرزو می‌کند که محبوبش نمایان شود تا آفتاب نتواند با او رقابت کند. از اوضاع اجتماعی و مردم سخن می‌گوید و به مقام و منزلت خود به عنوان یک درویش اشاره می‌کند که در میکده و در نزد باده‌پیشگان از شاهان نیز برجسته‌تر است. همچنین به تجربیاتش در نوشیدن شراب و دوری از فریب زدگان اشاره می‌کند و نهایتاً به مهر و محبت ناصرالدین شاه به شعر و هنر اشاره می‌کند و خود را در زمره شاعران خوشبخت برمی‌شمارد.
به جلوه کاش درآید مه نکوسیرمکه آفتاب نتابد مقابل قمرم
هوش مصنوعی: ای کاش زیباییها در برابر من خود را نشان دهند، زیرا نمیخواهم که خورشید در مقابل ماه من بتابد.
ز کار خلق به یک باره پرده بردارنداگر ز پرده درآید نگار پرده‌درم
هوش مصنوعی: اگر روزی پردهها کنار برود و زیباییام نمایان شود، من از کار مردم بیخبر نیستم و به یک باره خودم را نشان میدهم.
اگر به چشم درستی نظر کند معشوقمن از شکسته سر زلف او شکسته‌ترم
هوش مصنوعی: اگر با چشم انصاف به من نگاه کند، معشوقم از زخمهای زلفش بیشتر آسیبدیده است.
رسیده‌ام به مقامی ز فیض درویشیکه از کلاه نمد پادشاه تاجورم
هوش مصنوعی: به جایگاهی دست یافتهام که بر اثر نعمت و فیض درویشی، از کلاه نمدی که در اصل متعلق به پادشاهان است، به یک تاج با شکوه تبدیل شدهام.
به اعتبار من امروز هیچ شاهی نیستکه پیش باده‌فروشان گدای معتبرم
هوش مصنوعی: امروز هیچ شاهی در دنیا نیست که به اندازه من در حضور باده‌فروشان اهمیت داشته باشد و من نیز به نوعی در بین آنها اعتبار دارم.
هزار مرتبه بالاترم ز چرخ امابه کوی میکده کمتر ز خاک رهگذرم
هوش مصنوعی: من هزار بار از آسمان و بلندیهای آن بالاتر هستم، اما در کوچهی میخانه، کمتر از خاک مسیر گذر میکنم.
نخست عهد من این شد به پیر باده‌فروشکه بی شراب کهن ساعتی به سر نبرم
هوش مصنوعی: من ابتدا تصمیم گرفتم که با فروشندهی قدیمی شراب عهد ببندم که بدون شراب کهنه حتی یک ساعت هم نگذرانم.
از آن به خوردن می شاهدم اجازت دادکه گول زاهد مردم فریب را نخورم
هوش مصنوعی: به من اجازه دادند که شراب بنوشم و از آن لذت ببرم، زیرا میدانستم که فریب زاهدان فریبکار را نمیخورم و به حقایق زندگی پایبند خواهم ماند.
تو را به مستیم ای شیخ هوشمند چه کارکه تو ز شهر دگر، من ز عالم دگرم
هوش مصنوعی: ای شیخ هوشمند، چه نیازی به نگرانی درباره من داری؟ به خاطر مستی من، تو از شهری دیگر هستی و من از دنیایی متفاوت.
فروغی از هنر شاعری بسی شادمکه طبع شاه جهان مایل است بر هنرم
هوش مصنوعی: من از هنر شاعری بسیار خوشحالم، زیرا طبیعت پادشاه جهان به هنر من علاقهمند است.
خدایگان سخن سنج ناصرالدین شاهکه در مدایح ذاتش محیط پرگهرم
هوش مصنوعی: این جمله به ستایش و تحسین ناصرالدین شاه پرداخته و بیان می‌کند که شاعر به خاطر ویژگیهای برجسته و ارزشمند او، خود را در محیطی سرشار از جواهرات معنوی و کلامی غنی میبیند. همچنین نشاندهنده ارادت و احترام عمیق شاعر به شاه و تواناییهای او در سخنوری است.