غزل شمارهٔ ۳۹۳
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف عشق و حالتی مستی و شیدایی نسبت به معشوق می‌پردازد. گوینده از غفلت از روزگار و عواقب آن می‌گوید و به ارتباط عمیقی که با دوست دارد اشاره می‌کند. او از اینکه در میکده به سر می‌برد و به گردن حلقه می‌زند سخن می‌گوید و همچنین از عشق و وابستگی‌اش به چشمان سیاه معشوقش. در این مسیر، گوینده نشان می‌دهد که حتی با وجود گناهانش، در کنار دوست، آرامش و رحمت را تجربه می‌کند و عشق او را به سویی می‌کشاند که از نیازها و نورهای دیگر بی‌نیاز می‌شود. این شعر پر از تصویرهای عاشقانه و حالت‌های عرفانی است که نشان‌دهنده شور و شیدایی شاعر از محبوبش می‌باشد.
ما ز چشم تو مست یک نگهیمبی خبر از خمار صبح گهیم
هوش مصنوعی: ما تحت تاثیر نگاه تو هستیم و از حالتی که به خاطرش بیخبرمان، به خواب صبحگاهی رفتهایم.
گر به باد فنا دهی ما راسر مویت به عالمی ندهیم
هوش مصنوعی: اگر تو ما را به باد فنا بسپاری، ما سر مویت را به هیچ چیز دیگری ترجیح نخواهیم داد.
حلقه‌در گوش پیر میکده‌ایمخانه بر دوش ملک پادشهیم
هوش مصنوعی: ما حلقهای از شراب و مستانگی در گوش پیر میکده داریم و با این حال، در زندگیمان بار سنگینی از مسئولیت و سلطنت داریم.
خاک می‌خانه آب حیوان استهمره ما بیا که خضر رهیم
هوش مصنوعی: خاک این می‌خانه، سرشار از آب زندگی است. بیا با ما همراه شو که ما همچون خضر، راه را نشان میدهیم.
خاک روب در سرای مغانخاکسار بتان کج کلهیم
هوش مصنوعی: در این بیت شاعر به جلوههای زندگی در دنیای مغان (دنیای عشق و شراب) اشاره می‌کند و می‌گوید که در این مکان، خاک، نمادی از تواضع و از خودگذشتگی است. او همچنین به سرکشی و ناپایداری زیباییهای دنیوی اشاره دارد و به نوعی به تأثیرات و تنشهای این زیباییها بر روح و روان مردم می‌پردازد.
با وجود محیط رحمت دوستکشتی جرم و لنگر گنهیم
هوش مصنوعی: با وجود اینکه در فضایی پر از رحمت و محبت خدا قرار داریم، اما همچنان بار گناهان ما سنگینی می‌کند و باعث می‌شود مانند کشتی که لنگر دارد، نتوانیم به سوی کمال و سعادت پیش برویم.
دل به چشم سیاه او دادیمتا نگوید کسی که دل سیهیم
هوش مصنوعی: ما دل خود را به چشمهای سیاه او سپردیم تا کسی نگوید که دل ما تیره و تار است.
پیش طفلی سپر بیفکندیمبا وجودی که مرد صد سیهیم
هوش مصنوعی: ما در برابر یک کودک، از خود دفاع را کنار گذاشتیم، با این که از مردان جنگی و دلیری هستیم.
ریخت بر چهره جعد ریحان راکز کمندش به هیچ رو نجهیم
هوش مصنوعی: بر چهره گل ریحان زیبایی خاصی نقش بسته و ما هرگز نمیتوانیم از جاذبه و魅یت آن خلاص شویم.
دست ما را ببست نیروی عشقکه ز اندازه پا برون ننهیم
هوش مصنوعی: قدرت عشق ما را محدود کرده است و نمیتوانیم از حد خود فراتر برویم.
تا فروغی جمال او دیدیمبی نیاز از فروغ مهر و مهیم
هوش مصنوعی: زمانی که جمال او را دیدیم، دیگر نیازی به نور خورشید و ماه نداریم.