غزل شمارهٔ ۴۱۹
هوش مصنوعی: این شعر از یک شاعر عارف به بیان درد و رنج عاشقانه او می‌پردازد. شاعر از گناه خود که به خاطر عشق است، شکایت می‌کند و به بی‌پناهی و غم‌هایش اشاره می‌کند. او احساس می‌کند که به خاطر عشق، در معرض خشم دیگران قرار گرفته و از کوی محبوبش دور افتاده است. شاعر بر بی‌گناهی خود تأکید می‌کند و از کمبود شاهدانی برای گواهی دادن به دردش گله‌مند است. او به کسالت و زوال ناشی از عشق اشاره می‌کند و در نهایت، به سرنوشت دردناک خود می‌اندیشد و خود را به عنوان عاشقی با کلاه کج توصیف می‌کند که در فتنه‌های عشق گرفتار شده است.
ثواب من همه شد عین رو سیاهی منکه خواجه در غضب آمد ز بی گناهی من
هوش مصنوعی: تمام تلاشها و خوبیهایم به خاطر این که دل خواجه را به درد آوردم، به باد رفته و تنها نتیجهاش رسوایی من شده است، چرا که او به دلیل بی‌گناهی من به خشم آمده است.
فغان که دور فتادم ز کوی ماهوشیکه در گدایی او بود پادشاهی من
هوش مصنوعی: آه و ناله میکنم که از کوی محبوبم دور ماندهام، در حالی که در محبت او، مقام و قدرتی داشتم.
به جرم بی‌گنهی کشتی‌ام خوشا روزیکه غمزهٔ تو درآید به عذرخواهی من
هوش مصنوعی: به خاطر بیگناه بودنم به دریای مشکلات و دردها انداختهام. ای کاش روزی برسد که تو با ناز و دلرباییات به سراغم بیایی و از من عذرخواهی کنی.
توان شناخت که من دردمند عشق توامنه اشک سرخ و رخ زرد و رنگ کاهی من
هوش مصنوعی: من میتوانم بفهمم که در عشق تو دچار درد هستم، نه فقط از روی اشکهای سرخ و چهرهی زرد و رنگ تیرهام.
ز کشتگان غمت چون گواه می‌طلبندگواه من نبود غیر بی‌گواهی من
هوش مصنوعی: چون از کشتهشدگان عشق تو، شهادت میخواهند، تنها گواه من که میتواند در این زمینه صحبت کند، خود من هستم و هیچ کس دیگری نیست.
به غیر تیغ پناهم نماند و می‌پرسمکه رحم در دلت آید ز بی‌پناهی من
هوش مصنوعی: تنها چیزی که به من کمک می‌کند، تیغ است و از تو میپرسم آیا در دل تو برای بی‌پناهی من رحم و شفقتی وجود دارد؟
سحر به کشتنم از در درآمدی سرمستمگو نداشت اثر آه صبحگاهی من
هوش مصنوعی: در صبح زود، زمانی که تو به خانه من آمدی و به شدت شاد و سرخوش بودی، دیگر نباید بگویی که دم صبح تاثیر اشکها و غمهای من را نداشتی.
نریخت تا به زمین خون پاک بازان رابه خون دلیر نشد دلبر سپاهی من
هوش مصنوعی: تا زمانی که خون نیکوکاران بر زمین نریزد، دلبر دلیر من به خون دلیران دچار نخواهد شد.
سزد فروغی اگر کج کلاه من گویدکه فتنه راست شد از فر کج کلاهی من
هوش مصنوعی: اگر کسی به من بگوید که مشکل و فتنهای به وجود آمده، این فقط به خاطر کجکلاه بودن من است و در واقع من خود عامل ایجاد آن فتنه هستم.