غزل شمارهٔ ۴۶۱
هوش مصنوعی: این شعر درباره حسرت و درد دل شاعر است که بین شادی و غم دست و پنجه نرم می‌کند. شاعر از گنج نهان خود و سرمایه‌ای که به او داده شده، سخن می‌گوید و از این که هیچ‌گاه نتوانسته چیزی را از دست ندهد یا به دست آورد، ابراز نارضایتی می‌کند. او به دشواری در راستی و حقیقت اشاره می‌کند و بیان می‌کند که کسی نمی‌تواند به حرف‌های هر واعظ یا منادی اعتماد کند. در نهایت، شاعر به ناکامی‌های خود در جست‌وجوی حقیقت و عشق می‌پردازد و نشان می‌دهد که برای رسیدن به معانی عمیق‌تر باید از جاذبه‌های دنیوی فاصله گرفت.
نقد غمت خریدم با صد هزار شادیروی مراد دیدم در عین نامرادی
هوش مصنوعی: من غم تو را با صد هزار شادی خریدم و در عین ناامیدی، آنچه را که میخواستم دیدم.
مات خط تو بودم در نشهٔ نباتیخاک در تو بودم در عالم جمادی
هوش مصنوعی: من در خیرهکنندگی و زیبایی خط تو غرق شدم و در حالت گیجی ناشی از عشق، دلم در تو بودم و در مرحلهٔ جمادی، یعنی در حالت بیجان و بیحالی، وجودم را در تو احساس می‌کردم.
اول به من سپردی گنج نهان خود راآخر ز من گرفتی سرمایه‌ای که دادی
هوش مصنوعی: ابتدا گنج پنهانی خود را به من سپردی، و در پایان آنچه را که به من داده بودی، از من پس گرفتی.
در چنگ من نیامد مرغی ز هیچ گلشندر دام من نیفتاد صیدی ز هیچ وادی
هوش مصنوعی: در دستان من هیچ پرندهای از هیچ باغ و گلشن نیامد و هیچ شکار و صیدی از هیچ مکانی در دام من نیفتاد.
چشمی نمی‌توان داشت در راه هر مسافرگوشی نمی‌توان داد بر بانگ هر منادی
هوش مصنوعی: هر کسی نمی‌تواند به هر کسی توجه کند و همه نمیتوانند به هر صدایی گوش دهند.
چون راستی محال است در طبع کج کلاهانگیرم که باز گردد گردون ز کج نهادی
هوش مصنوعی: به دلیل اینکه حقیقت به طور طبیعی در افراد کجفکر وجود ندارد، چگونه میتوانم توقع داشته باشم که چرخ روزگار از مسیر نادرست خود بازگردد؟
ترسم دلش برنجد از من و گر نه هر شبصد ناله می‌فرستم با باد بامدادی
هوش مصنوعی: من نگرانم که دلش از من آزرده شود، وگرنه هر شب با بامداد، صد ناله و فریاد برایش می‌فرستم.
پیر مغان به قولم کی اعتماد می‌کردگر بر حدیث واعظ می‌کردم اعتمادی
هوش مصنوعی: پیر مغان هرگز به حرفهایم اعتماد نمیکرد، اگر من به گفتههای واعظ توجه می‌کردم و به آنها ایمان میآوردم.
گر تاجر وفایی دکان به هرزه مگشازیرا که من ندیدم جنسی بدین کسادی
هوش مصنوعی: اگر بازرگانی راستین هستی، هرگز دکان خود را به بیمهنایی باز نکن، زیرا من هیچ‌گاه جنسی را به این اندازه کساد و بیخریدار ندیدهام.
تا جذبه‌ای نگیرد دامان دل فروغیحق را نمی‌توان جست با صد هزار هادی
هوش مصنوعی: برای درک حقایق عالی و روشن، باید به جذبه‌ای عمیق و دلنشین دست پیدا کرد؛ بدون این جذب، جستجوی حقیقت معنایی نخواهد داشت حتی با وجود صدها آموزگار.