غزل شمارهٔ ۴۹۵
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق و شوقی عمیق به معشوق است. شاعر در آن به نشانه‌های عشق و داغی دل، زیبایی‌ها و رنج‌ها اشاره می‌کند. او از بی‌صبری و شیدایی ناشی از زیبایی معشوق و تاثیر آن بر زندگی‌اش می‌گوید. شاعر به حسرت عاشقان و دردهایی که به خاطر معشوق متحمل می‌شوند اشاره می‌کند. همچنین، او در دنیای عشق به قید و بندهایی مانند صبر و انتظار اشاره دارد و از تسلط معشوق بر احساساتش شگفت‌زده است. در نهایت، شاعر بیانگر این است که عشق او چنان عمیق است که حتی به زندگی‌اش رنگ و جلوه‌ی دیگری می‌دهد.
عشق و کمین گشادنی، ما و ز جان بریدنییار و کمان کشیدنی، ما و به خون تپیدنی
هوش مصنوعی: عشق و ناامیدی ما را از زندگی جدا کرده است، همیار ما مانند کمان در تیراندازی آماده است و ما در این حال با عشق مان به شدت در حال تپیدن و احساس میباشیم.
روزی کشتگان او ضربت تیغ خوردنیقسمت عاشقان او حسرت دل کشیدنی
هوش مصنوعی: روزی که او به وسیله شمشیر کشته میشود، عاشقانش حسرت میکشند و دلبستگیهایشان را از دست میدهند.
پردهٔ صبر می‌درد عارضش از نظاره‌ایخون عقیق می‌خورد لعل وی از مکیدنی
هوش مصنوعی: نگاه کردن به چهرهی او باعث میشود صبرم از بین برود، و او با مکیدن لعل، حکایت از این دارد که زیباییاش مانند خون عقیق است.
وه که بر آه عاشقی با همه آرزو شدمخوش دل از او به غمزه‌ای قانع ازو به دیدنی
هوش مصنوعی: غم و اندوه عاشقی باعث شده که با تمام آرزوهایم شاد باشم و از طرف او به یک اشاره راضی شوم و از دیدن او خوشحال بگردم.
جلوه کند چو قامتش زیر قبای زرفشانما و به جلوه‌گاه او جامهٔ جان دریدنی
هوش مصنوعی: وقتی که زیبایی او مانند قامتش در زیر قبا جلوهگری می‌کند، ما نیز در مقابل زیبایی او لباس جان را به خاطر او پاره میکنیم.
از همه کس تظلمی وز تو به لب تبسمیاز همه سو قیامتی وز تو به ره چمیدنی
هوش مصنوعی: از هر کسی شکایتی دارم و از تو فقط لبخندی برایم باقی مانده است. در اطراف، هرج و مرجی برپاست و از تو فقط راهی آرام و دلنشین وجود دارد.
چون تو قیام می‌کنی ما و ز پا فتادنیچون تو به ناز می‌روی، ما و به سر دویدنی
هوش مصنوعی: زمانی که تو بلند میشوی و به فعالیت مشغول میشوی، ما بیحرکت و تحت تأثیر قرار میگیریم. و وقتی تو به آرامی و با ناز حرکت می‌کنی، ما مشتاقانه به دنبال تو خواهیم دوید.
بس که به باغ عارضت واله و مست و بی خودمدست مرا نمی‌رسد نوبت میوه‌چیدنی
هوش مصنوعی: به خاطر زیبایی و جذابیت چهرهات، چنان سرمست و بیخود شدهام که حتی نمیتوانم به چیدن میوهها فکر کنم و نوبت به من نمی‌رسد.
شادم از آن فروغیا کز اثر محبتینقد نشاط صرف شد بر سر غم خریدنی
هوش مصنوعی: من از آن روشنایی خوشحالم که ناشی از محبت است و به خاطر آن، تمام شادیام را برای خرید غم به کار بردم.