غزل شمارهٔ ۴۹۶
هوش مصنوعی: این بیت‌ها در مدح و توصیف زیبایی‌های محبوبی نوشته شده است که همسر و معشوق شاعر است. شاعر به وصف چهره زیبا، لب‌های شیرین و شیرینی محبوب خود می‌پردازد و ابراز می‌کند که عشق و زیبایی او همچون یک رزین یا جزء درونی زندگی‌اش است. او از غم و حسرت ناشی از جدایی از محبوبش سخن می‌گوید و تأکید می‌کند که هیچ کس به اندازه او شیرین و جذاب نیست. شاعر همچنین به تغییرات زمان و سرنوشت اشاره کرده و ابراز امیدواری می‌کند که با محبوب خود ملاقات کند، زیرا او هیچ نظیر و رقیبی در زیبایی و جذابیت ندارد. در نهایت، شاعر به احساس ناامیدی خود در نبود محبوب اشاره می‌کند و می‌گوید که بدون او تحمل زندگی دشوار است.
بس که فرخ رخ و شکر لب و شیرین دهنیرهزن دین و دلی، خانه کن مرد و زنی
هوش مصنوعی: به خاطر زیبایی چهره، لب‌های شیرین و گفتار دلنشین، افرادی به راحتی دل را میبرند و خانهای برای خود در دلهای مردم میسازند.
من از این بخت سیه خواجهٔ شهر حبشمتو از آن روی چو مه خسرو ملک ختنی
هوش مصنوعی: من از این سرنوشت شوم و تلخ، که در شهر حبشم میگذرد، رنج میبرم و تو با چهره زیبا و دلفریب خود، همچون ماه، جلوهگری میکنی.
مادر دهر نیاورد چو تو شیرینیپدر چرخ نپرورده چو من کوه کنی
هوش مصنوعی: هیچ مادری در این دنیا به شیرینی تو نتوانسته است فرزندی بیاورد و هیچ پدری هم به قدر من قوی و محکم نبوده است.
دم ز کوثر نزنم تا لبت اندر نظر استیاد جنت نکنم تا تو در این انجمنی
هوش مصنوعی: تا زمانی که لبخند تو را در نظر دارم، به یاد آب کوثر نمیافتم و تا زمانی که تو در این جمع هستی، به یاد بهشت نمیروم.
زان سر زلف دوتا دست نخواهم برداشتتا مرا جمع نسازی و پریشان نکنی
هوش مصنوعی: من از زلفهای تو دست نمیکشم، زیرا نمیخواهم که مرا به هم بریزی و آشفته کنی.
گر به ساق تو رسد سیم سرشکم نه عجبکه سیه چشم و سهی قامت و سیمین ذقنی
هوش مصنوعی: اگر مرواریدهای اشکم به پای تو برسد، جای تعجب نیست که تو چشمانی حزین، قامت بلند و چانهای نقرهای داری.
چون فلک عاقبت از بیخ بنم خواهد کندستم است اینکه تو بنیاد مرا برنکنی
هوش مصنوعی: زمانی که آسمان (سرنوشت) در نهایت بخواهد به من ظلم کند، این نادرست است که تو (عزیز من) بنیاد و پایهام را ویران کنی.
چشم ایام ندیده‌ست و نخواهد دیدنکه وصال چو تویی دست دهد بر چو منی
هوش مصنوعی: چشم زمان هرگز چنین لحظاتی را ندیده و نخواهد دید که کسی مانند من به وصالی همچون تو دست یابد.
نزنی سایه بر آن زلف مسلسل گه رقصتا از این سلسله صد سلسله بر هم نزنی
هوش مصنوعی: اگر بر آن زلفهای تابدار سایه نندازی، شاید با رقصی که از این زنجیره مینشیند، صدها زنجیره دیگر ایجاد کنی.
دیده برداشتن از روی تو مستحسن نیستکه به تصدیق نظر صاحب وجه حسنی
هوش مصنوعی: نگاه کردن از روی تو چیز خوبی نیست؛ زیرا زیبایی تو باعث تأیید و تصدیق نظر دیگران میشود.
هیچ دیوانه به زنجیر نگنجد به نشاطتا تو با سلسلهٔ زلف شکن برشکنی
هوش مصنوعی: هیچ دیوانهای نمیتواند در اوج شادی و نشاط در زنجیر قرار بگیرد، مگر اینکه تو با زیبایی و جذابیت زلفهایت او را آزاد کنی.
نازت افزون شده از عجز فروغی، فریادکه ستم پیشه و عاشق کش و عاجز فکنی
هوش مصنوعی: زیبایی و ناز تو بیشتر شده و این نشان از ناتوانی من است، ندا میزنم که تو ظالمی هستی که عاشقان را به زحمت میاندازی و آنها را ناتوان میکنی.