قصیدهٔ شمارهٔ ۲۷ - ایضا در مدح شیخ ابواسحاق و ایوانی که او در شیراز میساخت میگوید
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف بهار و زیبایی‌های طبیعت و همچنین عظمت و شکوه یک پادشاه می‌پردازد. شاعر با استفاده از تصاویری از گل‌ها، نسیم، صبح و بهار، حال و هوای شادابی و تازگی را به تصویر کشیده است. او از موسی و عیسی به عنوان نمادهای قوت و زندگی استفاده میکند و به جشن و خرمی در باغ‌ها و باغی پر از موسیقی و آواز بلبل اشاره میکند.
سپس بر ویژگی‌های پادشاهی به نام ابواسحاق تأکید میکند که چون خورشید درخشان و دارای قدرتی فوق‌العاده است. او شاهی را توصیف میکند که در بزم و رزم همگان را تحت تأثیر قرار میدهد و به او صفت‌های شجاعت و بخشندگی نسبت میدهد.
شاعر همچنین از معمارانه بودن بناهایی که برای این پادشاه ساخته شده است، با ستایش یاد میکند و شکوه و زیبایی آن‌ها را تشریح میکند. در نهایت، شعر به دعوت به شادی و عیش می‌پردازد و از اهل دل می‌خواهد تا به دنبال خوشبختی و عشق باشند.
نفخات نسیم عنبر بارمیکند باز جلوه در گلزار
هوش مصنوعی: نسیم خوشبو عطرِ عنبر را به همراه دارد و دوباره زیبایی‌های گلزار را به نمایش میگذارد.
باز بر باد میدهد دل راشادی پار و عشرت پیرار
هوش مصنوعی: دل را دوباره به شادی و خوشی میسپارد، مانند بادی که شادی و خوشی را پر میکند.
دست موسی است در طلیعهٔ صبحدم عیسی است در نسیم بهار
هوش مصنوعی: دست موسی در آغاز صبح و دم عیسی در نسیم بهار به تصویر کشیده شده است. این جمله به نوعی بزرگداشت پیامبران و رمز و رازهای زندگی را نشان میدهد؛ دستی که رهبری و راهنمایی را تداعی میکند و نسیمی که تازگی و زندگی را به همراه دارد.
ناسخ نسخهٔ صحیفهٔ باغکرد منسوخ طبلهٔ عطار
هوش مصنوعی: من در دستورات زندگیام، نوشتههای باستانی را بهروز کردهام و دیگر کارهای عطار را قدیمی و فراموششده میدانم.
روی گل زیر قطرهٔ شبنمچون عرق کرد عارض دلدار
هوش مصنوعی: وقتی که گلبرگهای گل زیر قطرههای شبنم خیس شدند، به زیبایی چهره محبوب وش مانند میشود.
سبزه متفون طرهٔ سنبلسرو مجنون شیوهٔ گلنار
هوش مصنوعی: سبزهای که در زیر طرهٔ سنبل و سروی مجنون پنهان شده، به شیوهای مانند گلنار است.
غرقه در جوی گشته نیلوفرزان میان بیدمشگ جسته کنار
هوش مصنوعی: نیلوفر در جوی آب غوطهور شده و از میان درختان بیدمشک، به سمت کنار آب رفته است.
تا گرد زد بنفشه طرهٔ جعدغنچه بگشاد نافه‌های تتار
هوش مصنوعی: زمانی که بنفشهها در حال رشد و شکفتن هستند، شکوفههای زیبا و نرم غنچهها نیز به آرامی باز میشوند و عطر و طراوت خود را پخش میکنند.
سرو و سوسن ز عطف باد سحرمتمایل نه مست نه هشیار
هوش مصنوعی: در صبح زود، باد ملایم باعث شده که سرو و گل سوسن به یک سو خم شوند. نه نشانی از مستی در آن‌ها دیده میشود و نه از هوشیاری.
لاله بشکفت و باده صافی شدساقیا خیز و جام باده بیار
هوش مصنوعی: گل لاله شکفته شد و شراب صاف و زلالی آماده گردید. ای ساقی، برخیز و جام شراب را بیاور.
فصل گل را به خرمی دریابوقت خود را به نای و نی خوش‌دار
هوش مصنوعی: زمان گل‌ها را با شادابی و خوشحالی سپری کن و لحظههای خود را با نواختن سازهای خوب پر کن.
دست در زن به دامن گل و ملمی‌سرا هر دمی سنائی وار
هوش مصنوعی: دستت را به دامن گل و شراب بزن و هر لحظه مانند سنایی، طرب و شادابی را تجربه کن.
«بعد از این دست ما و دامن دوستپس از این گوش ما و حلقهٔ یار»
هوش مصنوعی: از این به بعد ما باید از محبت و دست友 استفاده کنیم و پس از این، تنها باید به صدای یار گوش دهیم و با او ارتباط برقرار کنیم.
بر سمن نعره برگشاد تذرودر چمن نعره برکشید هزار
هوش مصنوعی: بیداد و فریاد در فضای گلزار بلند شد و درختان با صدای زوزهای به چمن پاسخ دادند.
شد ز آواز طوطی و دراجگشت از نالهٔ چکاوک و سار
هوش مصنوعی: به خاطر آواز خوش طوطی و دراج، صدای ناله چکاوک و سار هم به گوش میرسد.
باغ پر پرده‌های موسیقیراغ پر لحن‌های موسیقار
هوش مصنوعی: باغی پر از صداهای موسیقی، پر از نغمههای دلنواز موسیقیدان.
بلبل از شاخ گل به صد دستانمدح سلطان همی کند تکرار
هوش مصنوعی: پرندهای خوشآواز از ساقه گل، به شیوایی بسیار، در ستایش سلطان زمزمه میکند و این ستایش را مکرر تکرار مینماید.
جم ثانی جمال دنیی و دینناصر شرع احمد مختار
هوش مصنوعی: شخصی که زیبایی دنیوی و دین را به هم آمیخته و حامی دین احمد مختار است.
پادشاه جهان ابواسحاقآن جهان را پناه و استظهار
هوش مصنوعی: ابواسحاق، پادشاهی که بر جهان حاکم است، برای آن دنیا چون پناه و تکیهگاهی به شمار میرود.
خسرو تاج بخش تخت نشینشاه دریا نوال کوه وقار
هوش مصنوعی: خسرو، که تاجی بر سر دارد و بر تختی نشسته، شاهی است که دریا را به او نسبت میدهند و منش و وقار او به کوهها میماند.
آفتابیست آسمان رفعتآسمانیست آفتاب شعار
هوش مصنوعی: خورشید در آسمان است و در علو و بلندی آسمان نمایان است و نور آن، نماد زیبایی و شکوه میباشد.
چتر او را سپهر در سایهمنجقش را ستاره در زنهار
هوش مصنوعی: چتر آسمان او را در سایهاش نگه میدارد و ستارهاش را در امان نگه میدارد.
عرض از مبدعات کون و مکانزبدهٔ حاصلات هفت و چهار
هوش مصنوعی: در این دنیا و جهان، اشیاء و پدیدهها به عنوان برترین نتایج و میوههای آفرینش و ساختارهای طبیعی به شمار میروند.
قبهٔ بارگاه ایوانشبرتر از هفت کوکب سیار
هوش مصنوعی: گنبد این بارگاه از تمام سیارههای متحرک در آسمان بالاتر و برتر است.
بزم را همچو حاتم طائیرزم را همچو حیدر کرار
هوش مصنوعی: در مهمانی و شادیها باید مانند حاتم طائی سخاوتمند و بخشنده باشیم و در امور سخت و درگیریها باید مانند حیدر کرار قوی و شجاع عمل کنیم.
تیغ او چیست برق حادثه‌زایرمح او چیست ابر صاعقه بار
هوش مصنوعی: تیغ او چه چیزی را به یاد میآورد؟ آیا رمح او مانند یک ابر پر از رعد و برق است؟
بیرقش شیر اژدها پیکررایتش اژدهای شیر شکار
هوش مصنوعی: بیرق او نماد شیر و اژدهاست و پرچم او نشاندهنده قدرت و شجاعت در جنگلهای خطرناک است.
زویکی رای و صد هزار سپاهزویکی مرد و صد هزار سوار
هوش مصنوعی: از او یک نظر و صدها سپاه به وجود میآید، از او یک مرد و صدها سوار پدید میآید.
پرتو رای اوست آنکه از اوگرم گشت آفتاب را بازار
هوش مصنوعی: نور و روشنایی آفتاب به خاطر حضور اوست، که باعث رونق و گرمی بازار میشود.
جرم خور تیره رای او روشنعقل کف خفته بخت او بیدار
هوش مصنوعی: عمل زشت او باعث شده که عقلش بیدار شود و شانس او در خواب باشد.
ذال با نون و دال از هجرترای خسرو بر آن گرفت قرار
هوش مصنوعی: با نون و دال، به رمز و راز هجرت بزرگ پادشاه، آرامش و سکونت یافت.
کز پی روز بار و بزم طرباین عمارت بنا کند معمار
هوش مصنوعی: برای جشن و شادی و به یاد روزهای خوب، معمار این بنا را ساخته است.
وهم چون دید طرح او از دورگفت از عجز یا اولی الابصار
هوش مصنوعی: تصویر او را که از دور دیدم، به خودم گفتم که شاید این ناتوانی من است که نمیتوانم او را به درستی ببینم.
این چه رسمیست بیکران وسعتوین چه نقشیست آسمان کردار
هوش مصنوعی: این چه طرز و قانونی است که در گستره بیپایان وجود دارد و این چه تصویری است که در آسمان عملها و رفتارها نقش بسته است؟
عقل کل یا مهندس فلکستبر زمین گشته بر چنین پرگار
هوش مصنوعی: عقل کل یا مهندس آسمانی، بر روی زمین آمده است و با پرگار خود، دنیا را اندازهگیری میکند.
گر کسی شرح این بنا گفتیعقل باور نکردی این گفتار
هوش مصنوعی: اگر کسی توضیحی دربارهی این ساختار بدهد، عقل تو آنقدر قانع نمیشود که این حرفها را بپذیرد.
لیک چون دیده دید و حس دریافتعقل حس را کجا کند انکار
هوش مصنوعی: اما وقتی که چشم دید و احساس فهمید، عقل چگونه میتواند حس را انکار کند؟
مرحبا ای به طرح خلد برینحبذا ای به وضع دار قرار
هوش مصنوعی: سلام بر تو ای که به زیبایی باغ بهشت میدرخشی، چه خوب است حال تو که ثبات و آرامش را به ارمغان آوردهای.
صحن تو جانفزا چو صحن بهشتشکل تو دلربا چو طلعت یار
هوش مصنوعی: محل تو روحانگیز است مانند بهشت و قیافهات دلکش و جذاب مانند چهرهی محبوب است.
روح شاید بنات را بنانوح ز یبد سرات را نجار
هوش مصنوعی: شاید روح دختران به دست نوح ساخته شده باشد، گویی که آن‌ها از چوب و سرهدست کار طراحی شدهاند.
شمشه‌های تو آفتاب شعاعسقفهای تو آسمان کردار
هوش مصنوعی: چشمان تو مثل خورشید میدرخشند و سقفهای تو به مانند آسمانی هستند که بر روی این دنیا قرار دارد.
طاق اعلات تا ابد ایمناز زلازل چو گنبد دوار
هوش مصنوعی: سقفهای بلند همیشه از زمینلرزهها در امان هستند، مانند گنبدی که به آرامی در حال چرخش است.
نقش دیوارهای را دایمنصرت و فتح بر یمین و یسار
هوش مصنوعی: تصویر دیوارها دائماً نشاندهنده پیروزی و موفقیت در سمت راست و چپ است.
آسمان بر در تو چون حلقهاختران تخته‌هاش را مسمار
هوش مصنوعی: آسمان در مقابل تو مانند حلقهای از ستارهها است که به تختههایش میخ شدهاند.
شاید ار زانکه آشیانه کندنسر طائر در او پرستووار
هوش مصنوعی: شاید اگر پرندهای بزرگ در اینجا لانه بسازد، پرستوها هم مانند او در همین جا و با او زندگی کنند.
میکند این عمارت عالیهمت شاه شمه‌ای اظهار
هوش مصنوعی: این بنا و ساختمان باعظمت، نشانهای از تلاش و ارادهی بلند شاه را به نمایش میگذارد.
ایکه آثار خسروان زمیندر اقالیم دیده‌ای بسیار
هوش مصنوعی: تو در نقاط مختلف زمین نشانههایی از پادشاهان و بزرگان را مشاهده کردهای.
این عمار نگر بدیدهٔ عقلبر تو تا کشف گردد این اسرار
هوش مصنوعی: نگاه کن به عقل و درک خودت تا بتوانی این رازها را بشناسی.
آن آثاره تدل علیهفانظرو افانظرو الی‌الاثار
هوش مصنوعی: به نشانهها و عواقب توجه کنید، چرا که این نشانهها خود گواه بر واقعیتهایی هستند.
تا غم عشق دلبران باشدطرب عاشقان خوش گفتار
هوش مصنوعی: تا زمانی که غم عشق معشوقان وجود دارد، شادی عاشقان خوش زبان همچنان ادامه خواهد داشت.
اهل دل تا کنند پیوستهطلب نیکوان شیرین کار
هوش مصنوعی: افراد با احساس و دلسوز همیشه به دنبال پیدا کردن و ملاقات با انسانهای نیکوکار و خوشرفتار هستند.
اندرین بارگاه با تعظیماندرین تختگاه با مقدار
هوش مصنوعی: در این مکان با احترام و ارادت رفتار کنید و در این محل با توجه و احتیاط نشسته و عمل کنید.
سال و مه کام‌ران و شادی کنروز و شب عیش ساز و باده گسار
هوش مصنوعی: سال و ماه را خوش بگذران و در روز و شب شادی کن. از زندگی لذت ببر و به میگساری بپرداز.
دور حکمت فزون ز حصر قیاسسال عمرت برون ز حد شمار
هوش مصنوعی: حکمت فراتر از محدودیتهای استدلال است، و عمر تو هم از حد شمارش خارج شده است.