شمارهٔ ۳۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به تجلی و زیبایی عشق و مستی اشاره دارد. او از لبی می‌گوید که جام جم (نماد آگاهی و حقیقت) را نو کرده و به خرابی ماضی درویش و محتشم می‌پردازد. شاعر خود را در خاک پای مستی می‌بیند و احساس می‌کند که این مستی سبب لغزش رندان (افراد باکرامت) شده است. او درباره عشق و تأثیر شراب در آن سخن می‌گوید و تأکید می‌کند که غم اندازه‌ای دارد. شاعر به صوفیانی که به عشق می‌پردازند اما فقط به خوراک فکر می‌کنند، تذکر می‌دهد که عشق واقعی از دل ناشی می‌شود. او همچنین به سوالی درباره زمزم و کعبه پاسخ می‌دهد و در نهایت، به آرزویش برای دوری از مردم و انتخاب خلوت اشاره کرده و می‌گوید که مانند کشتی‌ای است که بر بارش تسلیم است و نباید به کم یا زیاد بودن آن اهمیت دهد.
نوشین لبی که لعلش نو کرد جام جم راهست از پیش خرابی درویش و محتشم را
هوش مصنوعی: لبی خوشفرم و زیبا که به زیبایی لعل میدرخشد، مانند جام جمشید (جامی که قدرت و ثروت را نشان می‌دهد) است. اما این زیبایی و جلال، پشت سر خود، داستانی از ویرانی و نابسامانی در زندگی درویش و اشراف را به همراه دارد.
من خاک پای مستی کانجا که ریخت جرعهلغزید پای رندان صد صاحب کرم را
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر به وصف فضایی می‌پردازد که در آن، بادهنوشی و مستی به گونهای است که به رخسار رندانی میخورد و چهرهای از کرم و بخشندگی به نمایش میگذارد. او از خود را خاک پای آن مستی میداند و به عند وجود جرعه، حالتی از سرخوشی و لرزش در پای کسانی که در آن جمع هستند، به چشم میخورد. به عبارتی دیگر، فضایی پر از شوق و تار و پودهای خاصی از خوشی و عطوفت را به تصویر میکشد.
گر در شراب عشقم از تیغ می زنی حدای مست محتسب کش، حدیست این ستم را
هوش مصنوعی: اگر عشق من در شراب مستی تو را به خطا انداخته و با تیغ خود به من آسیب میزند، ای مست محتسب، این ظلم هم حد و مرزی دارد.
گفتی که غم همی خور، من خود خورم و لیکنای گنج شادمانی، اندازه ایست غم را
هوش مصنوعی: تو گفتی که بگذار غم را بخورم، من خودم غم میخورم، اما ای گنج شادمانی، برای غم هم حد و اندازه‌ای وجود دارد.
صوفی که لقمه جوید مشنو حدیث عشقشکز دل نصیب نبود درمانده شکم را
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که صوفی، کسی که در جستجوی حقیقت و عشق الهی است، اگر تنها به دنبال لقمه و نیازهای مادی باشد، نباید به حرفهایش درباره عشق گوش داد. زیرا کسی که به دل و روح خود توجه نکند و فقط در پی پر کردن شکم خود باشد، نمیتواند درک عمیق و واقعی از عشق داشته باشد.
از حاجی بیابان پرسید ذوق زمزمچه آگهی زکعبه پرنده حرم را
هوش مصنوعی: از حاجی که به سفر رفته بود پرسیدند که لذت آب زمزم چیست و آیا پرندهای که در حرم کعبه است، از آن خبر دارد؟
هست آرزوی جانان کز خلق رو بتابممن اختیار کردم خلوتگه عدم را
هوش مصنوعی: من آرزو دارم که از دیدهی مردم دور شوم و به خلوتی بروم که در آن هیچکس وجود نداشته باشد.
چون کشتی است باری ور هست بیش ور کمتسلیم کرد خسرو، بگذار بیش و کم را
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که انسان باید در برابر شرایط و مشکلات زندگی مانند یک کشتی که بارش را میبرد تسلیم باشد. وقتی که بار زیاد یا کم باشد، نباید نگران شد و باید به جریان زندگی ادامه داد و از مسائلی که خارج از کنترل هستند، چشمپوشی کرد.