شمارهٔ ۸۹۶
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به گذرا بودن و بی‌ارزشی جهان و چیزهای مادی اشاره می‌کند. او تأکید می‌کند که دل نباید به دنیا بند شود، زیرا همه چیز در آن بی‌ارزش است. حتی اگر فردی با خرد و دانایی بر دنیا بخندد، این خنده نیز ارزشی ندارد. همچنین شاعر به انسان‌ها هشدار می‌دهد که دل‌شان را به مقام و جایگاه‌های مادی وابسته نکنند، زیرا چیزی که به ظاهر با ارزش به نظر می‌رسد در واقع ارزشی ندارد. در نهایت، او به این نتیجه می‌رسد که حتی ثروت و زیبایی‌های دنیوی نمی‌توانند به‌اندازه یک حس زیبای انسانی ارزشمند باشند.
مبند دل به جهان کاین جهان پشیز نیر زدبه هیچ چیز مگیرش که هیچ چیز نیرزد
هوش مصنوعی: به دل خود نسبت به دنیا وابسته نشو، زیرا این دنیا ارزش چندانی ندارد. به هیچ چیزی از این دنیا دل نبند، چون هیچ چیز واقعاً ارزشمند نیست.
اگر چه عاقل داننده بر زمانه بخنددبه خنده لب افشان به هیچ چیز نیرزد
هوش مصنوعی: با اینکه انسانِ دانا و عاقل میتواند بر زمانه و اتفاقات آن بخندد، اما این خنده هیچ ارزشی ندارد و به هیچ چیز نمیارزد.
کلاه مرتبه خویش بین و تنگ مکن دلکه با قبای تو نه چرخ یک طریز نیرزد
هوش مصنوعی: به موقعیت و جایگاه خودت توجه کن و دل را به چیزهای بی‌ارزش مشغول نکن، زیرا با ویژگیها و ارزشهای تو، دنیا ارزش قضاوت ندارد.
ز زشت‌خوبی هم‌صحبتانِ دهر حذر کنکه خوی زشت بدان صحبت عزیز نیرزد
هوش مصنوعی: از خوبیهای رشت، از همراهی با افراد بد پرهیز کن، چون که رفتار زشت، به خاطر این نوع همصحبتی ارزش ندارد.
مبین به باد و بروتی که نیست مردمی او رابه سبلتی که محاسن کم است تیز نیرزد
هوش مصنوعی: انسانی که ویژگیهای ظاهری و زیبایی‌های فیزیکی را ندارد، نمیتواند به راحتی با دیگران مقایسه شود. در واقع، ارزش واقعی انسان در ویژگیهای درونی و شخصیت اوست و نه فقط در ظاهر و قیافهاش.
چو حاصل از بی چرخ است هر چه چرخ نگرددگر است حاصل قارون به یک پشیز نیرزد
هوش مصنوعی: آنچه که بدون تلاش و کوشش به دست میآید، ارزش چندانی ندارد. حتی اگر شخصی مانند قارون، با تمام ثروتش، چیزی را به آسانی بدست آورد، این ثروت به اندازه یک پشیز هم نمیارزد.
عروس دهر کنیزی ست، خسرو، ار چه دهندتتمام ملک جهان ننگ آن کنیز نیرزد
هوش مصنوعی: عروس زمانه، خدمتکاری است که حتی اگر تمام دنیا را به تو بدهند، ارزش ننگ آن خدمتکار را ندارد.