غزل شمارهٔ ۲۵ - چراغ هدایت
هوش مصنوعی: این شعر به دوستی و اتحاد در زمان‌های پریشان و فتنه‌ها دعوت می‌کند. شاعر از دوست می‌خواهد که در این فرصت برای دوستی و انس با یکدیگر اقدام کنند و نگران غم و اندوه دنیا نباشند. او به وضع طبیعت و زیبایی‌های آن اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که باید محبت و دوستی را ارج نهاد، چون زندگی پر از درد و رنج است. همچنین به ناپایداری دنیا و ضرورت داشتن همت در برابر چالش‌ها اشاره دارد و در نهایت بر اهمیت وجود دوستان و حمایت از یکدیگر تأکید می‌کند. شاعر به تفکر درباره مراحل زندگی و عبرت‌ها تشویق می‌کند و بر اهمیت بیداری و آگاهی در مسیر زندگی تأکید دارد.
کنون که فتنه فرا رفت و فرصت است ای دوستبیا که نوبت انس است و الفت است ای دوست
هوش مصنوعی: حال که بحران و مشکلات سپری شده و فرصت مناسبی پیش آمده، ای دوست، بیایید که این زمان، زمان دوستی و نزدیکی است.
مباز فرصت خو گر فراستی داریکه فتنه منتظر وقت و فرصت است ای دوست
هوش مصنوعی: اگر فرصت خواب را دادی، بدان که فتنه همیشه منتظر زمان مناسب است، ای دوست.
دلم به حال گل و سرو و لاله می‌سوزدز بس که باغ طبیعت پرآفت است ای دوست
هوش مصنوعی: دل من به خاطر حال گلها، سروها و لالهها میسوزد، زیرا باغ طبیعت پر از آفت و آسیب است، ای دوست.
مگر تاسفی از رفتگان نخواهی داشتبیا که صحبت یاران غنیمت است ای دوست
هوش مصنوعی: اگر از رفتن عزیزان و دوستان ناراحت نخواهی شد، بیایید که با هم بودن و صحبت کردن با یاران فرصتی ارزشمند است، ای دوست.
عزیز دار محبت که خارزار جهانگرش گلی‌ست همانا محبت است ای دوست
هوش مصنوعی: ای دوست، محبت را گرامی بدار، چرا که در میان دنیای پر از مشکلات و خارهای زندگی، اگر هم گلی وجود داشته باشد، تنها محبت است که ارزشمند و واقعی است.
به کام دشمن دون دست دوستان بستنبه دوستی که نه شرط مروت است ای دوست
هوش مصنوعی: به خاطر منافع شخصی و رضایت دشمن، نباید رابطه دوستانه را قطع کرد. این کار نه تنها بیوفایی به دوستان است، بلکه با روح مروت و شرافت همخوانی ندارد.
فلک همیشه به کام یکی نمی‌گرددکه آسیای طبیعت به نوبت است ای دوست
هوش مصنوعی: سرنوشت همیشه به نفع یک نفر نمیچرخد، زیرا این مشکلات و خوشیهای زندگی به نوبت به هر کسی میرسد. دوست من!
تهی شود ز گل و خار آستین قضابه دامن من و تو تا چه قسمت است ای دوست
هوش مصنوعی: مقدار خوشبختی و بدبختی که برای ما مقدر شده، از دامن قضا جدا خواهد شد و به ما خواهد رسید. بیایید ببینیم چه سهمی از سرنوشت برای ما نوشته شده است، ای دوست.
بیا که پردهٔ پاییز خاطرات‌انگیزگشوده‌اند و عجب لوح عبرت است ای دوست
هوش مصنوعی: بیایید به تماشای زیبایی‌های پاییز برویم که یادآور خاطرات شیرین است و چه درس عبرتی در این تغییرات نهفته است، ای دوست.
مَآل کار جهان و جهانیان خواهیبیا ببین که خزان طبیعت است ای دوست
هوش مصنوعی: دوست من، اگر میخواهی عاقبت کار جهان و آدمها را ببینی، بیا و نگاهی به تغییرات فصلها بینداز. اکنون بهار به پایان میرسد و خزان طبیعت فرا رسیده است.
چراغ دیدهٔ بیدار، پرتوی ندهدکه چشم دل همه در خواب غفلت است ای دوست
هوش مصنوعی: چشم بیدار نمیتواند نوری به دیگران بدهد، زیرا دلها همه در خواب غفلت به سر میبرند، ای دوست.
گناه بخت چه باشد که همّتی کوتاستقبای بخت به بالای همّت است ای دوست
هوش مصنوعی: چرا بخت من گناه کند وقتی که تلاش و کوشش من کم است؟ لباس خوشبختی بر دوش کسی مینشیند که همت بلند دارد، دوست من.
گرت به صحبت من روی رغبتی باشدبیا که با تو مرا حق صحبت است ای دوست
هوش مصنوعی: اگر تمایل به گفتگو با من داری، بیا که من حق صحبت کردن با تو را دارم، ای دوست.
جوان فطیر تواند شدن که صحبت پیرخمیرمایهٔ خبّازِ فطرت است ای دوست
هوش مصنوعی: جوان میتواند به پختگی و کمال برسد، زیرا ارتباط با افراد با تجربه، همچون خمیر بر روی نان، نقش اساسی در شکلگیری و رشد او دارد، ای دوست.
به چشم باز توان شب شناخت راه از چاهکه شهریار چراغ هدایت است ای دوست
هوش مصنوعی: با چشم باز میتوان راه صحیح را از مسیرهای نادرست تشخیص داد، زیرا شهریار میتواند چراغ هدایت باشد، ای دوست.