غزل شمارهٔ ۹۷ - ترانه جاودان
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به گلی که در جست‌وجوی گلچین است خطاب می‌کند و به رنج و زحمات خود در پرورش آن اشاره می‌کند. او از گل می‌خواهد که به خاک سیاه نرود و به یاری او دست دراز کند، زیرا در پیری جوانی‌اش را گم کرده است. شاعر احساس غم و فراق را با یاد یوسف عزیز ابراز می‌کند و می‌گوید که با زخم‌های زبان زنده است. سرانجام، او از گل می‌خواهد که ترانه غزل جاودانی‌اش را بشنود. این شعر احساسات عمیق عشق، فراق و دردهای شاعر را به زیبایی بیان می‌کند.
ای شاخ گل که در پی گلچین دوانی‌اماین نیست مزد رنج من و باغبانی‌ام
هوش مصنوعی: ای گل زیبا که در پی گلچینها میدوی، این که من برای تو تلاش میکنم، پاداش زحمات و باغبانی‌ام نیست.
پروردمت به ناز که بنشینمت به پایای گل چرا به خاک سیه می‌نشانی‌ام
هوش مصنوعی: به خاطر محبت و ناز پروراندنت، من را به پای خودت نشاندی، اما ای گل، چرا من را به خاک سیاه میافکنی؟
دریاب دست من که به پیری رسی جوانآخر به پیش پای تو گم شد جوانی‌ام
هوش مصنوعی: به من کمک کن که در این سن و سال، جوانی‌ام را در پای تو گم کردهام.
گر نیستم خزانه خزف هم نیم حبیبباری مده ز دست به این رایگانی‌ام
هوش مصنوعی: اگر من در این دنیا موجود نیستم، پس حتی یک دانه از خزانهی طلا و جواهر هم برای من ارزش ندارد. ای محبوب، لطفاً این هدیهی بیارزش را از من دور کن.
تا گوشوار ناز گران کرد گوش تولب وا نشد به شکوه ز بی‌هم‌زبانی‌ام
هوش مصنوعی: تا زمانی که گوشوارههای زیبای تو بر گوشات بودند، دلت سنگین و بیخبر از من بود و نتوانستی از دلتنگیام شکایت کنی.
ای یوسف عزیز که ثانی ندیدمتبازآ که در فراق تو یعقوب ثانی‌ام
هوش مصنوعی: ای یوسف عزیز، پس از مدتی طولانی که تو را ندیدهام، برگرد. من در غیبت تو مانند یعقوب، نگران و غمگینم.
با صدهزار زخم زبان زنده‌ام هنوزگردون گمان نداشت به این سخت‌جانی‌ام
هوش مصنوعی: با وجود اینکه به من زخم‌های زیادی زدهاند و از حرفهای نیشدار دیگران لطمه دیدهام، هنوز زنده‌ام و برای کسی باور نکردنی است که من اینقدر مقاومت و استقامت دارم.
یاری ز طبع خواستم اشکم چکید و گفتیاری ز من بجوی که با این روانی‌ام
هوش مصنوعی: از طبیعت کمک خواستم، اشکم جاری شد و گفت: "کمک را از من بخواه، زیرا من هم با این روحیهام."
ای گل بیا و از چمن طبع شهریاربشنو ترانهٔ غزل جاودانی‌ام
هوش مصنوعی: ای گل، بیا و از چمن گوش کن به سرود غزل جاودانی من که از دل شاعر میجوشد.