هارا قاچسین اینسان؟
هوش مصنوعی: این شعر به طور کلی به نقد وضعیت جامعه و انسان‌ها می‌پردازد. شاعر از بی‌توجهی انسان‌ها به ایمان و دین سخن می‌گوید و نشان می‌دهد که چگونه شیطان موجب گمراهی افراد می‌شود. وی به درد و رنج انسان‌ها، تنش‌های اجتماعی و عدم صداقت در رهبری اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که انسان‌ها به جای همکاری و صلح، به خودخواهی و نفاق دچار شده‌اند. همچنین به تمسخر قدرت‌های دنیوی و عدم توانایی در حل مشکلات اجتماعی پرداخته و این پرسش را مطرح می‌کند که آیا ما هنوز انسان هستیم یا به دور از هویت انسانی‌مان تبدیل به حیواناتی بی‌گناه شده‌ایم. در نهایت، شاعر با ذکر نمونه‌هایی از تاریخ و افسانه‌ها، امید به نجات و بازگشت به انسانیت را بیان می‌کند.
جانا گلمیشیک بیز بو جانان الیندنکه نه انس امان تاپدی نه جان الیندن
ما از دست این جانان به جان آمدهایم. که از دستش نه انسان پناه یافت نه جان.
مسلمانه باخ، دین و ایمان قان آغلیربو دین سیز، ایمان سیز مسلمان الیندن
به مسلمان بنگر، دین و ایمان خون میگرید از دست این مسلمان بیدین بیایمان.
بو شیطاندی، بیز آدمی گویده تولارقاچا بیلمز آدم بو شیطان الیندن
این شیطان است. ما آدمها به آسمان هم که بپریم نمیتوانیم از دست این شیطان بگریزیم.
آلار اول ایمانی، سونداندا جانینه ایمان قالار دیبده نه جان الیندن
نخست ایمان را میستاند و سپس جان را. از دستش نه ایمان ماند و نه جان.
قاریشقا کیمی دئو نژادی قیمیلدیرکه خاتم چیخیب دیر سلیمان الیندن
هوش مصنوعی: این بیت به مفهوم شایستگی و ارزشمندی اشاره دارد. شاعر با ابراز قدرت و توانایی خاصی در فردی، آن را به انگشتری که به دست سلیمان میدرخشد، تشبیه کرده است. این به نوعی نشاندهنده مقام و جایگاه یک شخصیت برجسته است که در میان افراد، ویژگیهای منحصر بهفردی دارد.
بادمجان چوخی بازیلاردا کوچوکلردا ترپشمک اولماز بادیمجان الیندن
هوش مصنوعی: بادمجان وقتی که در بازیهای بچهها زیاد تکان بخورد، دیگر نمیتواند از دست بچهها خلاص شود.
خوروز تک بیزی دنله ییب قورتایبدیرچینه قالماییب نو چیکدان الیندن
هوش مصنوعی: خروس تنها صدای بلندی دارد و در کیسهاش چیزی برای خوردن نیست، همچنین نمیتواند چیزی را از چنگ دیگران بیرون بکشد.
پناه اولسا بیز خلقه کافر، قوی اولسونسیخینتی دوشه ک کفره، ایمان الیندن
هوش مصنوعی: به خداوند پناه میبرم، هرچند که بر بندگانش از ایمان کافر و دور از خداوندی هستند. امیدوارم ایمان من قویتر شود و از نفاق و کفر دور بمانم.
گئدیب چٶلده کی حیوانا یالواردیقکه گلسین، بیزی آلسین اینسان الیندن
به بیابان رفته به پای حیوان میافتادیم که بیاید ما را از دست انسان نجات دهد.
ائله تورشادیب ایرانین عیرانین کهگٶزللر گٶزی یاشدی ایران الیندن
هوش مصنوعی: ایران به خود میبالد به خاطر زیبایی چشمانش، چشمانی که از لطف و مهربانی سرچشمه میگیرد.
سالیب دیر اله، سانکی موسا عصاسینقاچیر اژدها لر، بو ثعبان الیندن
انگار موسی عصایش را انداخته است. اژدهاها از دست این اژدها میگریزند.
نه سلطانلار اولوش الینده اویونجاقنه گلسین اویونجاقلی سلطان الیندن
هوش مصنوعی: نه شاهان بر سر قدرت، همواره خوشحال خواهند بود و نه کسی که در قدرت است، همواره خوشبختی را تجربه خواهد کرد.
بئش- اوچ باش بیله ن ده قالیرسا، اوشاق تکقاچیب گیزله نیب لر، بوخورتان الیندن
هوش مصنوعی: اگر نازک و ظریف باشد، بچهها با یک شیء تکان خواهند خورد و آن را از دست میدهند.
ائویم زندانیم، مٲموریم ٲوز ایچیمدههاراقاچسین اینسان بو زندانالیندن
خانهام زندانم است و نگهبانم درون خودم. از این زندان به کجا میگریزی انسان؟
بیزاینسان اولاق، یا که حیوان، امان یوقنه اینسان قوتارمیش، نه حیوان الیندن
ما چه انسان باشیم چه حیوان در امان نیستیم. کدام انسان از دست کدام حیوان رهایی یافته است؟
نه دئولر که قیطانلا زنجیر له نیب لرقنف لر قیریلمیش بو قیطان الیندن
هوش مصنوعی: این بیت به وضعیت و شرایطی اشاره دارد که در آن فرد نمیتواند از زنجیرهایی که به او بسته شده، رهایی یابد. به نوعی بیانگر احساس اسارت یا محدودیت است و نشان می‌دهد که تلاش برای خلاصی از این وضعیت ممکن است بیفایده باشد. همچنین، اشاره به این دارد که قیطانی که فرد به آن وابسته است، نماد عواطف یا مشکلاتی است که او را در بر گرفته است.
سالیب خلقی درمان آدیلن نه دردهکه درد آغلاییر بیله درمان الیندن
هوش مصنوعی: نمیتوان به کمک دیگران و از طریق آنان به درمان دردها و مشکلات رسید؛ راه حل واقعی در درون خود ماست و باید خودمان به آن بپردازیم.
او بیگ خان یازیقلار نه اینسانیمیشلارعبث آغلیاردیقاو بیگ خان الیندن
هوش مصنوعی: او بیگ خان یازیقلار نه اینسانیمیشلار عبث آغلیاردیقاو بیگ خان الیندان
زندگی بیگ خان یازیقلار مثل این است که مردم بیهوده میگریند و این گریهها هیچ نتیجهای ندارد چون او بیگ خان در دستانش قدرتی دارد که نمیتوان با آن مقابله کرد.
وئرردیک قدیم دیوانا عرضه، ایندیکیمه عرضه وئرمک بو دیوان الیندن؟
هوش مصنوعی: به قدیم به دیوان شعر خود عرضه میکردی، اکنون به چه کسی باید آن را ارائه کنی؟
نه طوفانه راست گلمیشیک بیز، مگر نوحگله قورتارا خلقی طوفان الیندن
ما به چه توفانی برخوردهایم؟! مگر اینکه نوح بیاید ما را از دست این توفان رهایی بخشد.