غزل شمارهٔ ۳۵۵
هوش مصنوعی: شاعر در این متن به اهمیت علم و حقیقت اشاره میکند و بیان میکند که حقایق و علم از او می‌طلبند تا به درستی و بدون گمان سخن بگوید. او تأکید دارد که در مباحثات از دلایل و برهان‌های قوی استفاده کند و از نادرستی یا حدس‌های بی‌اساس دوری کند. همچنین به قدردانی از سادگی و طلب علم در زندگی اشاره میکند و بر این باور است که برای رسیدن به مقام والای معنوی باید بر علم و دانش تأکید داشته باشد. در نهایت، شاعر به تلاش برای درک بهتر مسائل و پرسشگری به عنوان راهی برای رسیدن به فیض و دانش اشاره میکند.
حق را نمیگویم بعام علم این تقاضا میکندآرم برای خام خام علم این تقاضا میکند
هوش مصنوعی: من حق را نمیگویم به خاطر علم عمومی، بلکه علم خام از من تقاضا میکند که آرام بگیرم.
عامی اگر پرسد ز من عامی شوم من در سخنگویم چرائی ناتمام علم این تقاضا میکند
هوش مصنوعی: اگر یک فرد عادی از من سوالی بکند و بخواهد که من او را متوجه کنم، من نیز به همان روش عادی پاسخ میدهم. در اینجا میگویم که دلیل و انگیزهای که داریم، به نوعی نشاندهندهی ناتمام بودن دانش من است.
برهان چو آرد پیش من برهان بود هم کیش منحق را باو گویم تمام علم این تقاضا میکند
هوش مصنوعی: زمانی که برهانی در برابر من نمایان میشود، از دید من به عنوان روشنگر و دلیل است. من حق را به او میگویم و تمام علم و دانش، این درخواست را از من دارد.
آید چو از راه جدل باشد مرا هم این عملبرهان نیارم در کلام علم این تقاضا میکند
هوش مصنوعی: زمانی که بحث و جدل شروع میشود، من نیز از این عمل دفاع نخواهم کرد و در گفتار علمی، این موضوع را مطرح میکنم.
از نور مصباح یقین تا ره نه بینم مستبینحاشا نهم در راه گام علم این تقاضا میکند
هوش مصنوعی: من تا زمانی که نور یقین را نداشته باشم، نمیتوانم در مسیر علم قدم بگذارم. این حقیقت را از خود دور نمیکنم.
حرفی نیارم بر زبان از روی تخمین و گمانمجزوم را سازم امام علم این تقاضا میکند
هوش مصنوعی: هیچ چیز نمیگویم و فقط بر اساس حدس و گمان صحبت نخواهم کرد، زیرا شخصی که مقام علمی دارد، از من میخواهد تا دقت بیشتری داشته باشم.
از عمر تا دارم نفس از ره نخواهم کرد بستا در جنان گیرم مقام علم این تقاضا میکند
هوش مصنوعی: هر زمانی که نفس میکشم و زندهام، از مسیر خود منحرف نمیشوم؛ زیرا زمانی که به بهشت برسم، مقام علم و معرفت را میخواهم.
سایل شوم بر هر دری پرسم زهر واپستریشاید شوم از فیض عام علم این تقاضا میکند
هوش مصنوعی: نمیگذارم که در سر هر در از کسی چیزی بخواهم؛ شاید بتوانم از برکات عمومی علم بهرهمند شوم و این خواستهام است.
فیض و ره افتادگی تحصیل علم و سادگیبر ساده نقش آید تمام علم این تقاضا میکند
هوش مصنوعی: کسب علم و دانش نیازمند تواضع و سادگی است، و از آنجایی که این ویژگیها در افراد ساده بیشتر مشاهده میشود، همه دانش به نوعی از آنها نشأت میگیرد.