غزل شمارهٔ ۴۳۷
هوش مصنوعی: این شعر از شاعر به بیان احساسات خود در مورد ناکامی و درد عاطفی می‌پردازد. او از عشقش به یک کودک بی‌خبر سخن می‌گوید و بیان می‌کند که تمام تلاش‌هایش نتیجه‌ای نداشته است. در کنارش، بچه‌ها نشسته‌اند و او به عواطف عمیق درونی خود اشاره می‌کند. شاعر از سختی‌های زندگی و عدم وفا و رحمت در روابط عشقیش صحبت می‌کند و از اشک‌هایش و فشارهایی که بر دوشش است، می‌نالد. در نهایت، او به این نتیجه می‌رسد که اگر از واقعیت‌های تلخ چشم‌پوشی کند، زندگی‌اش هنوز هم سخت‌تر خواهد شد.
به دل کاشتم مهر آن طفل جاهل ز راه نظربه جز طفل اشکم نشد هیچ حاصل ازین رهگذر
هوش مصنوعی: محبت به آن کودک نادان را در دل کاشتم، اما به جز اشک خودم از این مسیر هیچ حاصل دیگری به دست نیاوردم.
کنون در کنارم نشستند طفلان به پهلوی همچه طفلان ز خون قطره چند سایل ز دل با جگر
هوش مصنوعی: اکنون کودکانی در کنارم نشسته‌اند و هر کدام در کنار دیگری هستند. این کودکان چه زیادند، مانند چند قطره خون که به دل و جگر تعلق دارد.
کند طالع واژگون خرق عادت نظر کن ببینچه دانه چه بر در نگر تخم و حاصل عجایب نگر
هوش مصنوعی: سرنوشت به شکل عجیبی تغییر کرده است. به اطراف خود نگاه کن و ببین چه چیزهایی در حال وقوع است، همانطور که در دانه و تخم، معجزات و نتایج شگفتانگیزی نهفته است.
نشد نرم ازین اشک‌های پیاپی زمین دلشهمانا ز سنگ آفریدند آن دل و زآن سخت‌تر
هوش مصنوعی: این اشک‌های مداوم نتوانستند زمین را نرم کنند، زیرا دلش از سنگ ساخته شده و حتی سخت‌تر از آن است.
نه یک جو وفایی نه یک ذره رحمی به بار آمدمهمه سعی من گشت باطل ندیدم ثمر
هوش مصنوعی: نه وفای واقعیای وجود دارد و نه ذرهای رحم و محبت. به این دنیا آمدم و تمام تلاشهایم بینتیجه مانده و نتیجه‌ای را هم ندیدهام.
از آن زلف خم در خم پیچ پیچش به من می‌رسدبلاها بلاها قوافل قوافل به حالم نگر
هوش مصنوعی: زلفهای پیچدرپیچ او باعث بروز مشکلات و سختیها برای من شده است. ای کاش نگاهی به حال و روز من بیندازی که چگونه درگیر این گرفتاریها و دردسرها هستم.
اگر چشم از آن رو بپوشم به تلخی شکیبا شومشود کار بر فیض دشوار و مشکل ز بد هم بتر
هوش مصنوعی: اگر چشمانم را بر روی آن بپوشانم و به تلخیها صبر کنم، کار بر من دشوار و مشکل خواهد شد و بدیها بدتر خواهند شد.