غزل شمارهٔ ۵۸۲
هوش مصنوعی: این ابیات بیانگر عشق و وابستگی عمیق شاعر به محبوبش هستند. شاعر می‌گوید که تمام وجودش را فدای عشق محبوب کرده و حتی اگر به کفر و بی‌دینی برود، باز هم دل به او بسته است. او از لطافت و قهر محبوب لذت می‌برد و در هر دو حالت، نیکویی و زیبایی را مشاهده می‌کند. شاعر همواره در حالتی از هوشیاری و مستی به سر می‌برد و نیروی عشقش او را به سمت محبوب می‌کشاند. در نهایت، او به این نتیجه می‌رسد که وجود او به وجود محبوب وابسته است و این وابستگی عمیق‌تر از هر چیزی در زندگی‌اش است.
تا بعشق تو جان و دل بستمرستم از خویش و با تو پیوستم
هوش مصنوعی: تا به عشق تو جان و دل خود را سپردم، از خودم فاصله گرفتم و به تو ملحق شدم.
تا بروی تو چشم بگشادمکافرم گر بغیر دل بستم
هوش مصنوعی: وقتی تو میروی، چشمانم را باز میکنم، حتی اگر به غیر از تو دل ببندم، هنوز حسرت تو را دارم.
تا بدیدم گشایش لطفتبر دل انوار قهر را بستم
هوش مصنوعی: وقتی لطف و محبت تو را دیدم، نورهای خشم و قهر را از دل خود دور کردم.
مزهٔ قهر یافتم در لطفلطف در قهر هم مزیدستم
هوش مصنوعی: من تلخی قهر را در لطف و مهربانی تجربه کردم و در عین حال، از قهر هم به نفع خودم بهره بردم.
هوشیارم کنی گه مستیهم ز تو هوشیار و هم مستم
هوش مصنوعی: من هوشیارم که تو مرا بیدار میکنی، اما در عین حال در دوران مستی هم، هم هوشیار هستم و هم مست.
تو همانی که بودی از اولمن دم تو بکهنه پیوستم
هوش مصنوعی: تو همان هستی که از ابتدا بودی و من به خاطر تو به گذشتهام وابستهام.
هستی تو بذات تو قایممن دمی نیستم دمی هستم
هوش مصنوعی: وجود تو وابسته به ذات خودت است و من در حقیقت هیچ وجودی ندارم و فقط لحظهای هستم.
تو بلندی ز خویشتن داریمن بتو عالی و بخود پستم
هوش مصنوعی: تو از خودت بزرگتری و من به تو ارادت دارم، اما در درون خودم احساس کوچکی میکنم.
فیض در کفر دید ایمان راتا که زلفت فتاد در شستم
هوش مصنوعی: نعمت و برکت را در کفر و بی‌دینی دیدم، اما وقتی موهایت در دستم افتاد، ایمان را به دست آوردم.