غزل شمارهٔ ۷۱۵
هوش مصنوعی: این شعر در مورد دگرگونی و عشق صحبت می‌کند. شاعر به تصویر کشیدن حالتی از جدا شدن تن از خاک و پیوستن به حقیقتی بالاتر می‌پردازد. او از عشقی یاد می‌کند که می‌تواند انسان را از کدورت‌های دنیا پاک کند. در این میان، عشق را به عنوان نیرویی توصیف می‌کند که او را از دنیای مادی برمی‌دارد و به عالم معانی می‌برد. شاعر به دنبال محو شدن در معشوق خود است تا به یک حالت روحانی و متعالی دست یابد و از غم و اندوه رهایی یابد. در نهایت، او به جدایی از خود و دست‌یابی به فیض الهی اشاره می‌کند.
تنم از خاک شد پیدا شود در خاک هم پنهانز جان تن بروید جان بماند شاد جاویدان
هوش مصنوعی: بدن من از خاک ساخته شده و در خاک هم پنهان میشود. از جان، بدن شکل میگیرد، اما جان همیشه زنده و شاداب باقی میماند.
بجز عشقم که سازد پاک ازین خاک کدورت ناکبیا تا ماهی گردم درین دریای بی پایان
هوش مصنوعی: به جز عشقم که باعث میشود از این دنیای پر زحمت و ناخوشایند پاک شوم، بیا تا در این دریای بیپایان مانند یک ماهی گردم.
ببندم خویش را بر عشق و بندد خویش را بر منندارم دستش از دامن ندارد دستم از دامان
هوش مصنوعی: من خود را به عشق میسپارم و او نیز مرا به خود وابسته می‌کند. هیچکدام از ما نمیتوانیم از دیگری جدا شویم و رشتههای محبت ما هرگز گسسته نخواهد شد.
من و این عشق پر آشوب عشق و این سر پر شورنهم سر بر سر این کار تا از تن برآید جان
هوش مصنوعی: من و این عشق بیقرار، همراه با شور و شوقی که در دل دارم، تا زمانی که جان در بدنم است، باید با این احساس برخورد کنم و آن را تجربه کنم.
بمانم نقش عاشق را پس آنگه بگذرم از عشقبجز معشوق یکتائی نه این ماند مرا نه آن
هوش مصنوعی: میخواهم در نقش یک عاشق باقی بمانم و سپس از عشق عبور کنم. اما جز معشوق بینظیرم، نه چیز دیگری برایم باقی مانده و نه چیزی دیگر را میخواهم.
شوم محو جمال او بسان ذره در خورشیدشوم گم در خیال او بسان قطره در عمان
هوش مصنوعی: من آنچنان شیفتهی زیبایی او میشوم که مانند ذرهای در برابر نور خورشید محو میشوم و در خیال او چنان غرق میشوم که شبیه قطرهای در دریا ناپدید میگردم.
چو در حبس خودی ماندی برون‌آ فیض زین زندانکه تا دل وارهد از غم رود جان جانب جانان
هوش مصنوعی: زمانی که در خودت محبوس هستی، از این زندان که گوهر وجودت را در بر گرفته، بیرون بیا و از نعمتها بهرهمند شو. زیرا اینگونه میتوانی دل را از غمها رها کنی و جانت را به سوی محبوب بفرستی.