غزل شمارهٔ ۷۳۴
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر عمق غم و احساس یأس شاعر است. او از شدت غم و اندوهی که در دلش وجود دارد سخن می‌گوید و تأکید می‌کند که این غم قابل تحمل نیست. شاعر به توصیف محبوب و رقیب می‌پردازد و بیان می‌کند که هیچ‌یک از ویژگی‌های آنان نمی‌تواند بر مشکلاتش فائق آید. حتی زیبایی و جذابیت محبوب نیز نمی‌تواند او را از اندوهش نجات دهد. در نهایت، او بیان می‌کند که تنها امیدش کمک و لطفی از سوی خداوند است تا بتواند بر غم و اندوهش غلبه کند.
غمش غمی نه که از دل بدر توان کردندلش دلی نه که در وی اثر توان کردن
هوش مصنوعی: غم او، غمی نیست که بتوانم آن را از دل دور کنم. دلش نیز دلی نیست که بر آن تأثیر بگذارم.
نه آن حبیب که او را بدل بود رحمینه آن رقیب که از وی حذر توان کردن
هوش مصنوعی: نه آن محبوبی که بر او اعتماد و محبت وجود ندارد، و نه آن دشمنی که بتوان از او دوری جست.
نه قامتش بصنوبر نشان توان دادننه نسبت رخ او با قمر توان کردن
هوش مصنوعی: نه میتوان به زیبایی قدش مانند درختی بلند و تنومند اشاره کرد، و نه میتوان چهرهاش را با چهرهی ماه مقایسه کرد.
نه زان دهان و میان نکتهٔ توان گفتننه دست با قد او در کمر توان کردن
هوش مصنوعی: نمیتوان از دهان او نکتهای گفت و نمیتوان با دستانی به ظرافت قامت او به کمرش دست زد.
نه تاب روی چو خورشید او توان آوردنه بیفروغ رخش شب بسر توان کردن
هوش مصنوعی: هیچکس نمی‌تواند مانند او که مانند خورشید درخشان است، تاب بیاورد و کسی هم نمی‌تواند درخشندگی او را در شب کاهش دهد.
مگر ز پادشه لطف او رسد مددیز سینه لشگر غم را بدر توان کردن
هوش مصنوعی: جز با یاری و بخشش پادشاهی، نمیتوان از قلب لشکر غم رهایی یافت.
چو فیض در قدمش گر سری توان افکندبه پیش تیر غمش حان سپر توان کردن
هوش مصنوعی: اگر فیض و رحمت او در گامهایش نمایان باشد، میتوان در برابر تیر غمهایش سر را به زمین گذاشت و جان را سپر کرد.