غزل شمارهٔ ۸۱۱
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر آرزوی دیدار معشوق و درد هجران اوست. شاعر با احساساتی عمیق از تنهایی و بی‌قراری سخن می‌گوید و به انتظار لحظه‌ای برای دیدار محبوب اشاره می‌کند. او به تأثیر عشق در جهان و مستی ناشی از آن می‌پردازد و از حالاتی مانند وجد و شوق سخن می‌گوید. شاعر در این مسیر، حق و حقیقت را نیز مد نظر قرار می‌دهد و بر لزوم توجه به معشوق حقیقی تأکید می‌کند. در نهایت، او به محو شدن در عشق و سکوت اشاره می‌کند و می‌گوید که آن کس که به حقیقت عشق دست یافته، نیازی به سخن گفتن ندارد.
هجران جانان تا بچند آ» یار کو آن یار کووین شورش دل تا بکی دلدار کو دلدار کو
هوش مصنوعی: فراق معشوق تا چه زمانی ادامه دارد؟ یار کجاست؟ این دلتپش و آشفتگی تا کی خواهد بود؟ معشوق کجاست؟
در سینه دلها شد طپان جانها ز تنها شد زوانتا کی بود این رو نهان دیدار کو دیدار کو
هوش مصنوعی: در دلها احساسات به شدت جاری است، جانها به خاطر تنهایی میتپند. این وضعیت چقدر ادامه خواهد داشت؟ کی قرار است که این دیدار رخ دهد و تنهایی پایان یابد؟
ذرات عالم مست او خورده شراب از دست اونغمه‌سرایان کو بکو خمار کو خمار کو
هوش مصنوعی: تمامی موجودات در جهان تحت تأثیر مستی او هستند و از جام او نوشیدهاند. پس آوازخوانان کجایند؟ کجا هستند کسانی که در حال خمار و مستیاند؟
افلاک سر گردان و مست خاکست مدهوش الستدر عالم بالا و پست هشیار کو هشیار کو
هوش مصنوعی: آسمانها در حال چرخش و گمراهی هستند و زمین در خواب و بیخبری به سر میبرد. در عالم بالا و پایین، کسی هشیار نیست؛ هشیاری کجاست؟
حلاج محو آن جمال دستک زنان در وجد و حالنغمه‌سرا کای ذوالجلال آندار کو آندار کو
هوش مصنوعی: حلاج به شدت مجذوب زیبایی و وجود آن معشوق است و در حال و هوای شادی و سرور به سر میبرد و میپرسد که ای صاحب جلال و عظمت، آنجا کجاست؟ آنجا کجاست؟
در دنیی و عقبی مپیچ جز حق همه هیچست هیچدر دار عالم غیر حق دیار کو دیار کو
هوش مصنوعی: در این دنیا و دنیاهای دیگر، جز حق چیزی ارزش ندارد و همه چیز بیمعناست. در این عالم، غیر از حق، هیچچیز ثبات و منزلت ندارد. پس باید به دنبال محل حقیقی و واقعی باشیم.
حق در برابر روبرو بنموده رو از چار سوکوران گرفته جستجو کان یار کو کان یار کو
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که حقیقت در مقابل ما ظاهر شده است، اما از هر طرف افرادی وجود دارند که نابینا هستند و نمیتوانند آن را ببینند. بنابراین، به دنبال آن یار هستیم، یاری که گم شده است.
منصور انالحق میزند من صور حق حق میزنمزینصور انا شاهد فنا جز یار کو جز یار کو
هوش مصنوعی: منصور اعلام می‌کند که هستی و حقیقت را میشناسد و من نیز از حقیقت سخن میگویم. تنها کسی که شاهد این حقیقت است، یار است؛ پس چه کسی جز یار میتواند این را درک کند؟
گر راست میگوئی تو فیض دم در کش و خاموش باشآنرا که باشد محو یار گفتار کو گفتار کو
هوش مصنوعی: اگر راست میگویی، پس از لطفی که در نفس کشیدن داری بهرهمند شو و سکوت کن. آن کسی که غرق عشق یار است، کجا میتواند به سخن بپردازد؟