غزل شمارهٔ ۸۶۲
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف ذات الهی و صفات او می‌پردازد. او از ازل بودن خدا و اطلاق صفات نیکو به او سخن می‌گوید، از جمله تقدیر و علم بی‌پایان او بر کارهای مخلوقات. شاعر بیان می‌کند که خداوند همگان را می‌بیند و همه چیز در یک ارتباط عمیق با او قرار دارد. او همچنین به این نکته اشاره دارد که خداوند در دل‌های مخلوقات نقش دارد و همه را با محبت و رحمت خود احاطه کرده است. هر چند مخلوقات ممکن است دچار گناه و خطا شوند، ولی خداوند همیشه بخشنده و ستار العیوب است و می‌تواند آنها را از جهل و اشتباهاتشان نجات دهد. در نهایت، شاعر به وابستگی کامل انسان‌ها به خدا اشاره می‌کند و اینکه بدون او هیچ وجودی معنا ندارد.
ای آنکه در ازل همه را یار بوده‌ایاز دار اثر نبوده تو دیار بوده‌ای
هوش مصنوعی: ای کسی که در آغاز، همیشه برای همه دوست بوده‌ای، تو جایی برای زندگی نبودهای، بلکه تأثیر و وجودی جاودانه داشتهای.
هر کار هر که کرد تو تقدیر کرده‌ایپیش از وجود خلق در آن کار بوده‌ای
هوش مصنوعی: هر عملی که کسی انجام میدهد، تو از قبل آن را مقدر کردهای و پیش از خلق انسان‌ها در آن کار بوده‌ای.
عالم همه تو بوده و تو خالی از همهیکتای فرد بوده‌ای و بسیار بوده‌ای
هوش مصنوعی: تمام عالم در وجود توست و تو از همهچیز عاری و تنها یگانهای بوده‌ای که در عین یگانگی، گنجایش بسیار را نیز داشتهای.
حسن از تو رو نموده و عشق از تو آمدهمطلوب بوده و طلبکار بوده‌ای
هوش مصنوعی: زیبایی از تو رخ نشان داده و عشق از تو به وجود آمده، آنچه را که میخواستی به دست آوردهای و در عین حال در جستجوی آن بوده‌ای.
بنموده در نقاب نکویان جمال خویشوین طرفه در نقاب بدیدار بوده‌ای
هوش مصنوعی: چهره زیبای خود را پشت نقاب نیکوکاران نشان دادهای و این جالب است که خودت در پنهانی به دیدار ما آمدهای.
بس دل که بهر خویشتن آئینه ساختهزان آینه بخویش نمودار بوده‌ای
هوش مصنوعی: بسیاری از دلها برای نشان دادن خودشان، آینهای ساختهاند و از طریق آن به خودشان نگاه کردهاند.
خود را بخود نموده در آئینه‌ای جهانبیننده بوده‌ای و بدیدار بوده‌ای
هوش مصنوعی: تو به واسطه آئینه به خودت نگریستهای و همچنین به جهان نگاه کردهای و در این دیدار، آگاهی و شناختی از خود و دنیا پیدا کردهای.
فاش و نهان خلق هویداست نزد توبی آلت بصر همه دیدار بوده‌ای
هوش مصنوعی: آشکار و پنهان حالات مردمان برای تو مشخص است و بدون نیاز به چشم، همه را دیدهای.
رفتار مور در شب دیجور دیده‌ایز اسرار خلق جمله خبردار بوده‌ای
هوش مصنوعی: در شب تاریک، رفتار مور را دیدهای و از رازهای آفرینش باخبر بوده‌ای.
هر جای هر چه بوده بر آن بوده‌ای محیطعالم چو مرکزی و تو پر کار بوده‌ای
هوش مصنوعی: در هر جایی که بوده‌ای، همانطور بوده‌ای. جهان مانند مرکزی است که تو در آن مشغول فعالیت بوده‌ای.
بی تو نه هستی و نه توانائی بودما را تو چاره بوده و ناچار بوده‌ای
هوش مصنوعی: بدون تو نه وجودی برای ما معنا دارد و نه قدرتی داریم. تو تنها راهحل و چارهساز ما هستی و چارهای جز تو نداریم.
ما هیچ نیستیم بخود سایه‌ای توایمهم جاعل ظلام و هم انوار بوده‌ای
هوش مصنوعی: ما هیچ هستیم و تنها به خاطر تو وجود داریم. تو هم خالق تاریکیها هستی و هم روشناییها.
بس دل شکسته بر درت ای جا برالکسیرپیوسته ایستاده که جبار بوده‌ای
هوش مصنوعی: دل‌های شکسته بسیاری در کنار درت، ای جایگاه جاودانه، برای نوشدارویی دائماً انتظار میکشند، چون تو دارای قدرت و عظمت هستی.
بس بنده‌ای که کرده گنه بر امید آنکهغفار بوده‌ای تو و ستار بوده‌ای
هوش مصنوعی: بسیاری از بندگان به خاطر امید به بخشش و پردهپوشی تو، گناه کردهاند.
گرفیض را ز جهل بر آری غریب نیستپیوسته بنده پرور و غفار بوده‌ای
هوش مصنوعی: اگر از نادانی رها شوی، جای تعجب نیست که همیشه خالق و مهربان بوده‌ای.