غزل شمارهٔ ۹۰۶
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به اهمیت بندگی و تواضع در برابر خداوند تأکید می‌کند. او می‌گوید که باید از خودپرستی فاصله گرفت و به بندگی و خدمت به خدا روی آورد. با یادگیری و معرفت، انسان می‌تواند به معنای واقعی زنده باشد و عشق را در دل خود احساس کند. شاعر می‌افزاید که اگر کسی از دنیا دل کنده و به زیور بندگی آراسته شود، در زندگی پس از مرگ نیز در خوشی و آرامش خواهد بود. در نهایت، او به خواننده یادآوری می‌کند که با تلاش و جستجوی حقیقت، می‌تواند به مقامات بالایی دست یابد و به خواجه کائنات تبدیل شود.
بکوش ایجان خدا را بنده باشیبرین در همچو خاک افکنده باشی
هوش مصنوعی: ای جان، سعی کن که بنده خدا باشی و در این دنیا مانند خاک humble و فروتن باشی.
جهان ظلمت فنا آب حیاتستبنوش این آب تا پاینده باشی
هوش مصنوعی: دنیا پر از تاریکی و زوال است، اما این آب زندگی است. اگر این آب را بنوشی، همیشه زنده خواهی ماند.
بجد و جهد میجو تا بیابیاگر جوینده یابنده باشی
هوش مصنوعی: برای رسیدن به هدف خود، با تلاش و کوشش پیوسته ادامه بده؛ زیرا اگر واقعا دنبال چیزی باشی، حتماً آن را پیدا خواهی کرد.
نتابد بر دلت نور هدایتتو تا از کبر و کین آکنده باشی
هوش مصنوعی: اگر نور هدایت بر دلت نتابد، نمیتوانی از کبر و کینه پاک باشی.
ترا رسم خداوندی نزیبدبزیب بندگی زیبنده باشی
هوش مصنوعی: تو به مقام و جایگاه خدایی نمیرسی، اما شایسته است که در مقام بندگی زینت و زیبایی داشته باشی.
نشاید بندگی با خود پرستیز خود تا نگذری کی بنده باشی
هوش مصنوعی: انسان نمیتواند همزمان به خودپرستی بپردازد و بنده واقعی باشد. برای اینکه بتوانی به بندگی و خدمتگزاری واقعی دست پیدا کنی، باید از خودخواهی و خودمحوری فراتر بروی.
ز دیده اشک می افشان و میسوزکه تا چون شمع افروزنده باشی
هوش مصنوعی: از چشمانت اشک بریز و به خاطر عشق بسوز، زیرا که فقط در این حالت میتوانی مانند شمعی درخشان و روشن باشی.
بدلسوزی و سربازی و خندهتوانی شمع سان پاینده باشی
هوش مصنوعی: برای اینکه همیشه درخشان و پرنور باشی، باید زندگی را با دلسوزی، فداکاری و لبخند سپری کنی.
بآب معرفت گر پروری جانبمیرد هر دلی تو زنده باشی
هوش مصنوعی: اگر با آب معرفت خود را پرورش دهی، حتی اگر قلبی بمیرد، تو همچنان زنده و پاینده خواهی بود.
ندارد قیمتی جز زنده عشقبعشق ارزنده ارزنده باشی
هوش مصنوعی: تنها ارزش زندگی در عشق است؛ پس باید ارزشمند و باارزش باشی.
هم اینجا در بهشت جاودانیاگر دلرا ز دنیا کنده باشی
هوش مصنوعی: اگر دلت را از دنیای مادی جدا کنی، همینجا در بهشت ابدی زندگی خواهی کرد.
ززیب این جهان گر بر کنی دلبزیب آنجهان زیبنده باشی
هوش مصنوعی: اگر از زیباییهای این دنیا دل بکنی و به زیباییهای آن دنیا توجه کنی، در آنجا نیز زیبا و دلنشین خواهی بود.
در اینجا گر بحال خود بگرئیدر آنجا در خوشی و خنده باشی
هوش مصنوعی: اگر در اینجا به وضعیت خود توجه کنی، در آنجا در شادی و خنده خواهی بود.
جهانرا جان توانی شد بدانشچرا از جاهلی خربنده باشی
هوش مصنوعی: اگر تو به دانش و آگاهی دست یابی، میتوانی دنیا را برای خود و دیگران بهتر کنی. پس چرا با نداشتن دانش و آگاهی خود را به ضعف و نادانی محدود کنی؟
توانی خواجهٔ کونین گردیداگر ای فیض حق را بنده باشی
هوش مصنوعی: اگر بندهٔ خداوند باشی، میتوانی به مقام و جایگاه بلندی دست یابی و به کائنات تسلط پیدا کنی.