بخش ۱۲
هوش مصنوعی: در این بخش از داستان، رستم به رخش، اسب خود، می‌گوید که در میدان جنگ سستی نکند و او را به پیروزی هدایت کند. رستم عزم کرده که شاه را به پیروزی برساند و به دشمنان ضربه بزند. رخش به شدت آماده‌ی جنگ می‌شود و رستم نیز به سوی دشمنان می‌رود.
در این میان، جنگی در می‌گیرد و خیلی از جنگجویان، چه ایرانی و چه ترکان، به میدان نبرد می‌روند. پس از پایان نبرد، فقط چند نفر از دلیران جز اسپ‌ها و تجهیزات باقی نمی‌مانند. جنگجویان خسته به ایوان بازمی‌گردند و به کاووس شاه نامه می‌نویسند، گزارش می‌دهند که کسی کشته نشده و فقط اسپ‌ها و وسایل جنگی مانده است. سپس داستان به این فکر می‌رسد که زندگی ادامه دارد و روزها می‌گذرد، و خردمندان باید از غم و اندوه بپرهیزند. این بخش به زودی به ماجرای رستم و سهراب می‌پردازد.
تهمتن برانگیخت رخش از شتابپس پشت جنگ آور افراسیاب
هوش مصنوعی: تهمتن (رستم) با شتاب و قدرت، اسبش را به جلو راند و آماده جنگ با افراسیاب شد.
چنین گفت با رخش کای نیک یارمکن سستی اندر گه کارزار
هوش مصنوعی: او به رخش گفت: ای دوست خوبم، در زمان نبرد، سستی نکن.
که من شاه را بر تو بی‌جان کنمبه خون سنگ را رنگ مرجان کنم
هوش مصنوعی: من میتوانم شاه را به حالت بی‌جان درآورم و با خون، سنگ را به رنگ مرجان درآورم.
چنان گرم شد رخش آتش گهرکه گفتی برآمد ز پهلوش پر
هوش مصنوعی: به قدری چهرهاش درخشان و گرم شد که گویی شعلهای از دامنش برخاسته است.
ز فتراک بگشاد رستم کمندهمی خواست آورد او را ببند
هوش مصنوعی: رستم کمند خود را از دستگیره باز کرد و میخواست او را که شکارش بود، بند کند.
به ترک اندر افتاد خم دوالسپهدار ترکان بدزدید یال
هوش مصنوعی: در دشت ترکها، سپهدار به زمین افتاد و یال اسبش را دزدیدند.
و دیگر که زیر اندرش بادپایبه کردار آتش برآمد ز جای
هوش مصنوعی: در این بیت، اشاره به موضوعی است که تحت تأثیر قرار گرفته و به یک حالت خاصی از هیجان و فعالیت رسیده است، به گونهای که مانند آتش به حرکت درآمده و از جایی جابهجا شده است. این حالت نشاندهنده تغییرات سریع و ناگهانی است که میتواند به شکل یک نیروی قوی و انرژیزا در نظر گرفته شود.
بجست از کمند گو پیلتندهن خشک وز رنج پر آب تن
هوش مصنوعی: به دنبال کسی باش که تو را از دامهای سخت زندگی نجات دهد، زیرا در این دنیای پر از مشکلات و رنجها، نیاز زندگی به آب و رونق است.
ز لشکر هرانکس که بد جنگ‌سازدو بهره نیامد به خرگاه باز
هوش مصنوعی: هر کسی که در جنگ مهارت نداشت و توانایی نداشت، از لشکر بازگشت و به آرامش و سکون خود برگشت.
اگر کشته بودند اگر خسته تنگرفتار در دست آن انجمن
هوش مصنوعی: اگر کشته میشدند یا اگر بدنشان خسته و گرفتار در دست آن گروه بود، باز هم این حال و وضعیت قابل تحمل بود.
ز پرمایه اسپان زرین ستامز ترگ و ز شمشیر زرین نیام
هوش مصنوعی: ز اسبهای با اصالت و با ارزش که پوششهای طلایی دارند، و نیز از زره و شمشیرهای زرین و با شکوه سخن می‌گوید.
جزین هرچه پرمایه‌تر بود نیزبه ایرانیان ماند بسیار چیز
هوش مصنوعی: هر چیزی که دارای ارزش و گنجایش بیشتری باشد، در میان ایرانیان باقی مانده است و به آنها تعلق دارد.
میان بازنگشاد کس کشته رانجستند مردان برگشته را
هوش مصنوعی: هیچکس در میان باز نمیشود و مردانی که برگشتهاند، جسد کشته شدهها را جستجو نمیکنند.
بدان دشت نخچیر باز آمدندز هر نیکویی بی‌نیاز آمدند
هوش مصنوعی: در دشت وسیع، شکارچیان دوباره بازگشتند و از هر خوبی و نیکی بی‌نیاز شدند.
نوشتند نامه به کاووس شاهز ترکان وز دشت نخچیرگاه
هوش مصنوعی: به کاووس شاه نامهای نوشتند که درباره ترکان و دشت نخچیرگاه بود.
وزان کز دلیران نشد کشته کسزواره ز اسپ اندر افتاد و بس
هوش مصنوعی: در نتیجه، از میان دلیران هیچ کس کشته نشد، بلکه فقط زواره از روی اسب به زمین افتاد و کافی بود.
بران دشت فرخنده بر پهلواندو هفته همی بود روشن‌روان
هوش مصنوعی: در دشت زیبا، نور چهرهی پهلوان به مدت دو هفته همچنان درخشان و تابان بود.
سیم را به درگاه شاه آمدندبه دیدار فرخ کلاه آمدند
هوش مصنوعی: سیم (که به معنای مروارید یا جواهر است) به درگاه پادشاه آمدند تا با فرخ (شخصی خوشبخت و خوب) دیدار کنند و بر سر خود کلاهی گذاشتند که نشانگر احترام و ارادت آنها بود.
چنین است رسم سرای سپنجیکی زو تن آسان و دیگر به رنج
هوش مصنوعی: در این دنیا، برخی افراد در راحتی و آسایش زندگی میکنند، در حالی که دیگران با زحمت و تلاش زندگی میکنند.
برین و بران روز هم بگذردخردمند مردم چرا غم خورد
هوش مصنوعی: روزها به حرکت خود ادامه می‌دهند، پس چرا آدم خردمند باید به ناراحتیها و مشکلات بپردازد؟
سخنهای این داستان شد به بنز سهراب و رستم سرایم سخن
هوش مصنوعی: این داستان دربارهی سهراب و رستم است و من قصد دارم آن را به زبانی ساده و واضح بیان کنم.