بخش ۱۲
هوش مصنوعی: در این متن، نبردی بین سپاه ایران به رهبری شاپور و رومیان به رهبری قیصر روایت شده است. سپاه ایران با کینه و خشم به مرز روم حمله می‌کند و ویرانی و کشتار بزرگی را به بار می‌آورد. قیصر از این فاجعه نگران شده و با غم و اندوه به جنگ آماده می‌شود. جوانی به نام یانس، برادر قیصر، برای انتقام به میدان می‌آید. نبردی سخت آغاز می‌شود که در آن شاپور با شجاعت به سپاه روم حمله‌ور می‌شود و موفق به کشتار تعداد زیادی از رومیان می‌گردد. سرانجام، سپاه روم دچار شکست سختی می‌شود و ویرانی بر سرزمین آن‌ها حاکم می‌شود، به طوری که نام و نشان روم تحت تأثیر این نبرد قرار می‌گیرد و نشانه‌های مذهبی و فرهنگی آن سرزمین نیز نابود می‌شود. در پایان، ایران برتری خود را به نمایش می‌گذارد و دستاوردهای چشم‌گیری از این جنگ به دست می‌آورد.
عرض‌گاه و دیوان بیاراستندکلید در گنجها خواستند
هوش مصنوعی: مکانی را برای استراحت و قضاوت آماده کردند و خواستار کلیدهایی شدند که به گنجینهها دسترسی داشته باشند.
سپاه انجمن شد چو روزی بدادسرش پر ز کین و دلش پر ز باد
هوش مصنوعی: گروه و جمعیت مانند روزی درخشان و پرخروش جمع شدند، سرش مملو از انتقام و دلش پر از خشم و هیجان بود.
از ایران همی راند تا مرز رومهرانکس که بود اندران مرز و بوم
هوش مصنوعی: هر کسی که در سرزمین و مرز ایران بود، به سوی مرز روم حرکت کرد.
بکشتند و خانش همی سوختندجهانی به آتش برافروختند
هوش مصنوعی: آن‌ها او را کشتند و خانهاش را آتش زدند، به طوری که جهانی را به آتش کشیدند.
چو آگاهی آمد ز ایران به رومکه ویران شد آن مرز آباد بوم
هوش مصنوعی: وقتی خبر رسید که ایران به روم ویران شده و سرزمینهای آباد ما نابود گشتهاند.
گرفتار شد قیصر نامدارشب تیره اندر صف کارزار
هوش مصنوعی: قیصر معروف در شب تاریک در میدان جنگ به شدت درگیر شده است.
سراسر همه روم گریان شدندوز آواز شاپور بریان شدند
هوش مصنوعی: همه جا در روم مردم به خاطر خبر تلخی گریه کردند و از صدای شاپور برآشفتند.
همی گفت هرکس که این بد که کردمگر قیصر آن ناجوانمرد مرد
هوش مصنوعی: هر کسی که این کار بد را انجام داد، جز قیصر، آن مرد ناجوانمرد است.
ز قیصر یکی که برادرش بودپدر مرده و زنده مادرش بود
هوش مصنوعی: یکی از کسانی که برادرش قیصر بود، پدرش مرده و مادرش زنده است.
جوانی کجا یانسش بود نامجهانجوی و بخشنده و شادکام
هوش مصنوعی: جوانی کجا است که نام او در جهان به عنوان فردی بخشنده و خوشحال شناخته شود؟
شدند انجمن لشکری بر درشدرم داد پرخاشجو مادرش
هوش مصنوعی: گروهی از سربازان بر در خانهی او جمع شدند و مادرش به شدت از آن‌ها درخواست کمک کرد.
بدو گفت کین برادر بخواهنبینی که آمد ز ایران سپاه
هوش مصنوعی: او گفت که این برادر را نخواهی دید، زیرا سپاهی از ایران آمده است.
چو بشنید یانس بجوشید و گفتکه کین برادر نشاید نهفت
هوش مصنوعی: زمانی که یانس خبر را شنید، بسیار ناراحت و خشمگین شد و گفت که این موضوع را نمیتوان پنهان کرد و برادرش را نباید نادیده گرفت.
بزد کوس و آورد بیرون صلیبصلیب بزرگ و سپاهی مهیب
هوش مصنوعی: سروصدا را بلند کرده و یک صلیب بزرگ و نیرویی قابل توجه را به نمایش می‌گذارد.
سپه را چو روی اندرآمد به رویبی‌آرام شد مردم کینه‌جوی
هوش مصنوعی: زمانی که سپاه وارد میدان می‌شود، مردم که در دل خود کینهای دارند، بیتاب و ناآرام میشوند.
رده برکشیدند و برخاست غوبیامد دوان یانس پیش رو
هوش مصنوعی: نظامیان صف خود را چیده و به راه افتادند و در جلو، صدای شتابان و غوغایی به گوش رسید.
برآمد یکی ابر و گردی سیاهکزان تیرگی دیده گم کرد راه
هوش مصنوعی: یک ابر سیاه به آسمان آمد و به خاطر تیرگیاش، دیدگان را از پیدا کردن راه بازداشت.
سپه را به یک روی بر کوه بوددگر آب زانسو که انبوه بود
هوش مصنوعی: سربازان یک دسته در یک طرف کوه قرار داشتند و در طرف دیگر آبنما وجود داشت که به فراوانی جریان داشت.
بدین گونه تا گشت خورشید زردز هر سو همی خاست گرد نبرد
هوش مصنوعی: خورشید به رنگ زرد درآمد و از هر طرف شعاعهایش پدیدار شد.
بکشتند چندانک روی زمینشد از جوشن کشتگان آهنین
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به کشتار بسیار زیادی است که باعث شده زمین پر از اجساد و آثار جنگ شود. این جمله تصویرگر صحنهای بسیار دلخراش و پر از ویرانی است که به خاطر نبرد و خونریزی به وجود آمده است.
چو از قلب شاپور لشکر براندچپ و راستش ویژگان را بخواند
هوش مصنوعی: وقتی شاپور از دل لشکر به جنگ میپردازد، فرماندهان و افراد ویژه را به سمت راست و چپ فرا میخواند.
چو با مهتران گرم کرد اسپ شاهزمین گشت جنبان و پیچان سپاه
هوش مصنوعی: وقتی اسب شاه با بزرگان و فرماندهان سر و کار داشت، سپاه به حرکت درآمد و زمین به لرزه درآمد.
سوی لشکر رومیان حمله بردبزرگش یکی بود با مرد خرد
هوش مصنوعی: یک نفر از میان لشکر رومیان حمله کرد، و آن فرد شخصی بزرگ و با عقل و خرد بود.
بدانست یانس که پایاب شاهندارد گریزان بشد با سپاه
هوش مصنوعی: یونس فهمید که پادشاه پایگاهی ندارد، بنابراین با سپاهش فرار کرد.
پس‌اندر همی تاخت شاپور گردبه گرد از هوا روشنایی ببرد
هوش مصنوعی: شاپور در حال دویدن و حرکت سریع است و از آسمان اطراف روشنی و نور را جذب می‌کند.
به هر جایگه بر یکی توده کردگیاها به مغز سر آلوده کرد
هوش مصنوعی: در هر مکان، گیاهان را جمع کرده و به مغز سر آلوده کردند.
ازان لشکر روم چندان بکشتکه یک دشت سر بود بی‌پای و پشت
هوش مصنوعی: از سربازان رومی آنقدر کشت که دشت وسیعی به جا ماند که نه انتها داشت و نه آغاز.
به هامون سپاه و چلیپا نماندبه دژها صلیب و سکوبا نماند
هوش مصنوعی: سپاه و نیروها در هامون و نمادهای پیروزی نمادی از استحکامات و قدرت باقی نماندند.
ز هر جای چندان غنیمت گرفتکه لشکر همی ماند زو در شگفت
هوش مصنوعی: از هر نقطه به اندازهای ثروت جمعآوری کرد که نیروهایش از این جوریابی شگفتزده و متعجب مانده بودند.
ببخشید یکسر همه بر سپاهجز از گنج قیصر نبد بهر شاه
هوش مصنوعی: ببخشید که تمام ثروتها و داراییها فقط برای پادشاهی جز از گنجینه قیصر نخواهد بود.
کجا دیده‌بد رنج از گنج اوینه هم گوشه بد گنج با رنج اوی
هوش مصنوعی: در جایی که از گنجهای او خبری نیست، نمیتوان در مورد رنج کشیدن صحبت کرد؛ چرا که گنج و رنج او هرگز در کنار هم نیستند.
همه لشکر روم گرد آمدندز قیصر همی داستانها زدند
هوش مصنوعی: همه سربازان روم دور هم جمع شدند و از قیصر داستانها و روایتهایی را بازگو کردند.
که ما را چنو نیز مهتر مبادبه روم اندرون نام قیصر مباد
هوش مصنوعی: ما را به این شکل بزرگتر و مهمتر از آنچه هستیم نباشد، در آنجا که نام قیصر در روم است.
به روم اندرون جای مذبح نماندصلیب و مسیح و موشح نماند
هوش مصنوعی: در قلب من دیگر نشانی از عبادت و دیانت نیست و جایی برای نمادهای مذهبی، مانند صلیب و مسیح، باقی نمانده است.
چو زنار قسیس شد سوختهچلیپا و مطران برافروخته
هوش مصنوعی: وقتی که زنجیر سخت و محکم شد، رنگ و شکل صلیب و پرچم به شدت تغییر کرد و نمایان گشت.
کنون روم و قنوج ما را یکیستچو آواز دین مسیح اندکیست
هوش مصنوعی: اکنون به سفر میروم و قنوج (شهر قوج) برای من یکی شده است، مانند صدای دین مسیح که بهتازگی و کمیاب است.