بخش ۱ - پادشاهی یزدگرد هجده سال بود
هوش مصنوعی: این متن درباره‌ی پادشاهی یزدگرد و اقداماتی است که برای حفظ و بهبود وضعیت کشور انجام می‌دهد. او پس از نشستن بر تخت، برای مدیریت بهتر کشور با موبدان و بزرگان مشورت می‌کند و به اهمیت دوستی و دوری از کینه‌ورزی اشاره می‌کند. یزدگرد بر این باور است که خوشنودی و خیرخواهی باید در روابط انسان‌ها حاکم باشد و از حسادت و دشمنی دوری شوند. او به مراقبت از کشور و لشکر می‌پردازد و در نهایت، پس از سال‌ها حکومت، به ناپایداری دنیا و سرنوشت خود فکر می‌کند و دستورات را به هرمز، جانشین خود، می‌سپارد. در پایان، برای زمانه‌ی خود می‌گوید که هر چیز را باید در شمار دانست و از بالاوری خودداری کرد.
چو شد پادشا بر جهان یزدگردسپاه پراگنده را کرد گرد
هوش مصنوعی: زمانی که یزدگرد بر کل جهان پادشاه شد، سپاه متفرقه و پراکنده را دوباره جمعآوری کرد.
نشستند با موبدان و ردانبزرگان و سالاروَش بخردان
هوش مصنوعی: بزرگان و فرماندهان همراه با موبدان و حکیمان گرد هم نشستهاند.
جهانجوی بر تخت زرین نشستدر رنج و دست بدی را ببست
هوش مصنوعی: شخصی که جستجوگر و ماجراجو است، بر روی تختی از طلا نشسته است. او در حالی به این مقام رسیده که زحمت زیادی کشیده و دست خود را از طلب کمک دیگران باز نگه داشته است.
نخستین چنین گفت کن کز گناهبرآسود شد ایمن از کینه‌خواه
هوش مصنوعی: اولین بار چنین گفت که کسی که از گناه خود عذرخواهی کند و به خاطر آن رنجیده نشده باشد، از انتقام دیگران در امان است.
هر آنکس که دل تیره دارد ز رشکمر آن درد را دور باشد پزشک
هوش مصنوعی: کسی که دلش پر از حسادت و کینه باشد، از درد و مشکلاتی که ممکن است برایش پیش بیاید، دور نیست و پزشک نمیتواند او را درمان کند.
که رشک آورد آز و گرم و گدازدُژآگاه دیوی بود دیرساز
هوش مصنوعی: بیت به توصیف کسی می‌پردازد که به خاطر قدرت و مهارتش، دیگران را تحت تأثیر قرار می‌دهد. شخصی با قوهای بالاتر از دیگران، شور و شوقی افراشته و میتواند مانند دیوین قدرتمند، شکوه و عظمت را به تصویر بکشد. این ویژگیها باعث میشود که دیگران به او حسادت ورزند و او را ستایش کنند.
هرآن چیز کآنت نیاید پسنددل دوست و دشمن بر آن برمبند
هوش مصنوعی: اگر چیزی مورد پسند دل تو نیست، نه تنها از آن دوری کن بلکه مراقب باش که دیگران هم به آن وابسته نشوند.
مدارا خرد را برابر بودخرد بر سر دانش افسر بود
هوش مصنوعی: مدارا و رفتار مناسب با دیگران، با خرد و دانش انسان تناسب دارد. خرد و دانایی در کنار همدیگر میتوانند به ایجاد شرایط مناسب و ارتباطات سالم کمک کنند.
به جای کسی گر تو نیکی کنیمزن بر سرش تا دلش نشکنی
هوش مصنوعی: اگر به جای دیگران کاری خوب انجام میدهی، طوری رفتار نکن که او را آزار دهی یا دلش بشکند.
چو نیکی‌کنِش باشی و بردبارنباشی به چشم خردمند خوار
هوش مصنوعی: اگر نیکی را انجام دهی اما صبور و بردبار نباشی، در نظر کسانی که درک عمیق دارند، بیارزش خواهی بود.
اگر بخت پیروز یاری دهدمرا بر جهان کامگاری دهد
هوش مصنوعی: اگر سرنوشت خوش به من کمک کند، به من موفقیت و شادی در زندگی خواهد داد.
یکی دفتری سازم از راستیکه بندد در کژی و کاستی
هوش مصنوعی: من دفتری آماده میکنم که در آن فقط حقیقت را بنویسم و این حقیقت میتواند نقاط ضعف و نادرستیها را اصلاح کند.
همی‌داشت یک چند گیتی به دادزمانه بدو شاد و او نیز شاد
هوش مصنوعی: زمانه چندی به او خوشی و نعمت بخشید و او نیز از این خوشی بهرهمند شد و شاد زندگی کرد.
به هر سو فرستاد بی‌مر سپاههمی‌داشت گیتی ز دشمن نگاه
هوش مصنوعی: او بیوقفه سپاهی به هر طرف میفرستاد و دنیا را از دست دشمنان در امان نگه میداشت.
ده و هشت بگذشت سال از برشبه پاییز چون تیره گشت افسرش
هوش مصنوعی: بعد از گذشت هجده سال از زندگیاش، در فصل پاییز، وقتی که افسر او تیره و تار شد.
بزرگان و دانندگان را بخواندبر تخت زرین به زانو نشاند
هوش مصنوعی: بزرگان و صاحبنظران را فرا میخواند و بر تختی از طلا نشسته و به احترام آنها به زانو در میآورد.
چنین گفت کین چرخ ناپایدارنه پرورده داند نه پرودگار
هوش مصنوعی: این چرخ گردان و ناپایدار نه میتواند چیزی را بزرگ کند و نه آن را به وجود آورد.
به تاج گرانمایگان ننگردشکاری که یابد همی بشکرد
هوش مصنوعی: شکارچی که به دنبال شکار است، به ارزش و زینت تاج گرانبها نمینگرد.
کنون روز من بر سر آید همیبه نیرو شکست اندر آید همی
هوش مصنوعی: اکنون روز من به پایان میرسد و به زودی قدرت و تواناییام کم رنگ خواهد شد.
سپردم به هرمز کلاه و نگینهمه لشکر و گنج ایران زمین
هوش مصنوعی: من کلاه و نگین را به هرمز سپردم، همچنین تمامی لشکر و گنجهای ایران زمین را واگذار کردم.
همه گوش دارید و فرمان کنیدز پیمان او رامش جان کنید
هوش مصنوعی: همه شما آمادهاید و به دستورات او توجه کنید، از پیمان او دل را آرام کنید.
اگر چند پیروز با فر و یالز هرمز فزونست چندی به سال
هوش مصنوعی: اگر چندین پیروزی و قدرت وجود داشته باشد، باز هم سال‌ها میگذرد و هر چیزی زمان خاص خود را دارد.
ز هرمز همی‌بینم آهستگیخردمندی و داد و شایستگی
هوش مصنوعی: از هرمز میبینم که آرامش و خردمندی و عدالت و شایستگی به وضوح ظاهر شده است.
بگفت این و یک هفته زان پس بزیستبرفت و بر او تخت چندی گریست
هوش مصنوعی: او این حرف را گفت و پس از آن یک هفته زندگی کرد، سپس رفت و چند روز بر روی تخت گریست.
اگر صد بمانی و گر بیست‌وپنجببایدت رفتن ز جای سپنج
هوش مصنوعی: اگر صد سال هم در یک جا بمانی یا حتی بیست و پنج سال، در هر صورت لازم است که از مکان خود حرکت کنی و بروی.
هر آن چیز کآید همی در شمارسزد گر نخوانی ورا پایدار
هوش مصنوعی: هر چیزی که به شمارش میآید، اگر به آن اهمیت ندهی، پایدار نمیماند.