قطعهٔ ۴۸ - جانانه دشتی
هوش مصنوعی: این شعر به وصف حال و هوای مستی و شوق می‌پردازد. شاعر از باده‌ای صحبت می‌کند که مستانه و افسون‌گر است و دل‌ها را به تسخیر خود در می‌آورد. او به زیبایی و جذابیت باده اشاره می‌کند و می‌گوید که این باده می‌تواند مستی جاویدان به همراه داشته باشد. همچنین، شاعر به دیوانگی عشق و زیبایی‌های آن اشاره کرده و خواجه حافظ شیرازی را به عنوان نماینده‌ی جاودانه این احساسات ذکر می‌کند. در پایان، اثر روحی و تاثیر باده بر زندگی رندان و رهروان را به تصویر می‌کشد.
مستیم و خرابیم ز پیمانه دشتیای بی‌خبر از باده مستانه دشتی
هوش مصنوعی: ما در حال خوشی و سرمستی هستیم و از شراب گوارا سیراب شدهایم، ای کسی که از لذتهای شاداب و خوشعطر این دشت بیخبری.
چون زمزمه رود و چو آوای شباهنگافسونگر دل‌ها بود افسانه دشتی
هوش مصنوعی: صدا و نغمهی رود مثل آواز دلربای شباهنگ، دل‌ها را مسحور می‌کند و داستانی از دشت را جادو می‌کند.
زان باده صافی که دهد مستی جاویدلبریز چو میخانه بود خانه دشتی
هوش مصنوعی: از آن شراب زلال که همیشه سرمستی به ارمغان می‌آورد، خانهای پر از شادی و نشاط دارد، مانند میخانهای در دشت.
او فتنه زیبایی و دیوانه عشق استصاحب‌نظران فتنه و دیوانه دشتی
هوش مصنوعی: او زیبایی است که باعث ایجاد آشوب میشود و عشقش انسان را دیوانه می‌کند. کارشناسان نیز درباره این آشوب و دیوانگی صحبت میکنند.
جانانه او نیست به جز خواجه شیرازای جان جهان برخی جانانه دشتی
هوش مصنوعی: محبوب واقعی، تنها خواجه شیراز است، ای جان جهانی، زیرا برخی از محبوبان در عشق مانند دشت وسیع هستند.
از باده بود مستی رندان و رهی راسرمست کند گفته رندانه دشتی
هوش مصنوعی: مستی و شادابی جمعی از افراد به خاطر نوشیدنیای است که آنها را سرمست می‌کند و این حالت خوشحالی و شادابی به نوعی از گفتار و رفتار دلاورانه و فهمی دیگر ناشی میشود.