غزل شمارهٔ ۷۱۹
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به بررسی فلسفی زندگی و وجود می‌پردازد. او به زخم‌های هستی اشاره می‌کند و از تعبیر 'شرم بخیه' برای بیان این زخم‌ها استفاده می‌کند. در این بزم و فضای زندگی، لحظه‌ها گذرا هستند و تأمل در آنها اهمیت دارد. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که نه دی گذشته و نه فردا می‌آید، یعنی زمان در حال حاضر محدود است. او درباره نقش‌های عالم و چگونگی ساخت آنها صحبت می‌کند و می‌گوید که هیچ چیزی به‌جز ساختگی وجود ندارد. همچنین به تلاش‌های انسانی و غیرت نیز اشاره می‌کند و در نهایت با تأکید بر عجز انسان در مقابل عظمت وجود، به سجده و خاکساری دعوت می‌کند. این شعر به طور کلی تفکر عمیق درباره وجود و موقعیت انسان در جهان را به تصویر می‌کشد.
به زخم هستی اگر شرم بخیه پردازی‌ستعرق‌کن ای شررکاغذ آنچه غمازی‌ست
هوش مصنوعی: اگر در زندگی زخمهایی وجود دارد که باید به آنها رسیدگی کرد، پس باید به جدیت و شجاعت به مشکلات و دردها پرداخته شود و از بیان آنها هراسی نداشته باشیم.
به‌فرصت نفسی چندصحبت است اینجاتأملی‌که درین بزم باکه دمسازی‌ست
هوش مصنوعی: در اینجا لحظاتی برای گفتوگو و اندیشیدن وجود دارد. باید در این جمع دوستانه توجه کنیم و با یکدیگر همنوا شویم.
نه دی‌گذشت و نه فردا به پیش می‌آیدتجدد من و ما تا قیامت آغازی‌ست
هوش مصنوعی: نه گذشتهای وجود دارد و نه آیندهای در پیش است؛ بلکه تغییر و تحول من و شما همچنان ادامه دارد و تا قیامت این روندی بیپایان است.
به غیر ساختگی نیست نقش عالم رنگشکست نیز در این‌کارخانه پردازی‌ست
هوش مصنوعی: هیچ چیزی در این دنیای عمل و واقعیت بدون ساخت و پرداخت نیست، حتی رنگهای شکسته و نقش‌های دنیایی هم نتیجهی همین فرآیندهای هنری و خلق و خوی انسانی است.
چوشمع غیرت تسلیم هم جنون داردتلاش ما همه تا نقش پا سراندازی‌ست
هوش مصنوعی: غیرت مانند شمعی است که در برابر تسلیم شدن، دیوانهوار میسوزد و تلاش ما فقط برای آن است که ردپایی از خود به جا بگذاریم.
ز وضع چرخ اقامت نمی‌توان فهمیددماغ بیضهٔ عنقا همیشه پروازی‌ست
هوش مصنوعی: از وضعیت و تغییرات این دنیا نمی‌توان به وضعیت واقعی و درونی افرادی مانند عنقا پی برد، زیرا همیشه دارای حالت پرواز و آزادگی هستند.
به حکم عجز سراز سجده برشکن بیدلکه‌گرد اگر دمد از خاک‌گردن‌افرازی‌ست
هوش مصنوعی: به خاطر ناتوانیات، سر را از سجده برمیدار، بیدل، زیرا اگر از خاک برخیزی، به بزرگی و بلندآوانی میپردازی.