غزل شمارهٔ ۸۷۸
هوش مصنوعی: این شعر از شخصی صحبت می‌کند که در عشق و دلدادگی با معشوق خود به شدت تحت تاثیر قرار گرفته و در عین حال خجالت و شرمندگی را احساس می‌کند. او به خود می‌گوید که نه به زمین و نه به سنگی که بخواهد در برابر معشوق سجده کند، پناهنده شده است. بیانگر این است که عشقش او را به جایی نمی‌برد و تنها در آرزوهایش است که به آن فکر می‌کند.
در ادامه به زیبایی‌های بهار و عواطفی که در دل دارد اشاره می‌کند و از خیالِ معشوقی که تنها در ذهنش حضور دارد، می‌گوید. او همچنین از حسرت و تمنای وصل سخن می‌گوید و بیان می‌کند که چه اندازه از معشوق خود دور است. در نهایت، او به ناتوانی خود در رسیدن به معشوق و بی‌پیشرفتی در این عشق اشاره می‌کند و از عدم توجه معشوق به خود گلایه دارد.
همه‌کس کشیده محمل به جناب کبریایتمن و خجلت سجودی‌که نریخت‌گل به پایت
هوش مصنوعی: همه مردم به دیدار تو آمدهاند و در این میان من فقط خجالت میکشم که حتی نتوانستهام بر خاک پای تو سجده کنم و گلهایی را که شایستهات است، نریختهام.
نه به خاکِ در بسودم نه به سنگش آزمودمبه‌کجا برم سری را که نکرده‌ام فدایت
هوش مصنوعی: من نه در خاک درگاه تو فرود آمدهام و نه با سنگ آن در به آزمایش پرداختهام، حالا نمیدانم به کجا بروم که سرت را فدای تو نکرده‌ام.
نشود خمار شبنم می جام انفعالمچو سحر چه مغز چیند سر خالی از هوایت
هوش مصنوعی: به خاطر شور و شوقی که دارم، نمیتوانم در میخانه نروم و از شادابی شبنم بهرهمند شوم. در صبح چه فایدهای دارد که مغز بدون عشق و محبت تو را پر کند؟
طرب بهار امکان به چه حسرتم فریبدبه بر خیال دارم گل رنگی از قبایت
هوش مصنوعی: بهار با زیبایی و شادابیاش مرا به حسرت میاندازد، اما در خیالم گلی از رنگ لباس تو دارم که تسلیام میدهد.
هوس دماغ شاهی چه خیال دارد اینجابه فلک فرو نیاید سر کاسه‌ی گدایت
هوش مصنوعی: هوس و آرزوی پادشاهی در اینجا چه تفکری دارد، که به هیچ وجه سر کاسه‌ی گدا به آسمان نخواهد رسید.
به بهار نکته سازم ز بهشت بی‌نیازمچمن‌آفرین نازم به تصور لقایت
هوش مصنوعی: من بهاری میسازم که از بهشت بینیاز باشد و به خاطر تصور زیبایی تو، چمن را ستایش میکنم.
نتوان کشید دامن ز غبار مستمندانبخرام و نازها کن سر ما و نقش پایت
هوش مصنوعی: نمیتوانی از دامن خاکآلود و دردناک مستمندان فاصله بگیری و در عین حال با ناز و افاده بر سر ما بروی و پاهای خود را نمایش بدهی.
نفس از تو صبح‌خرمن نگه از تو گل‌به‌دامنتویی آنکه در بر من تهی از من است جایت
هوش مصنوعی: نفس من از تو سرشار است و در صبحی که مانند خرمن خوشبو است، به تو توجه دارم. تو مانند گلی هستی که در دامنم قرار دارد و در حال حاضر، من در کنار تو، احساس تنهایی میکنم.
ز وصال بی‌حضورم به پیام ناصبورمچقدر ز خویش دورم که به من رسد صدایت
هوش مصنوعی: من از بیحضوریم در دیدار تو ناراحت و نگرانم، چقدر از خودم دور افتادهام که صدای تو به من نمیرسد.
نفس هوس‌خیالان به هزار نغمه صرف استسر دردسر ندارم من بیدل و دعایت
هوش مصنوعی: تمایلات و آرزوهای خیالانگیز دیگران با صدای دلنشین و جذاب در حال تظاهر است، ولی من بیخیال و بیدغدغه هستم و نیازی به دعا و خواستههای شما ندارم.