غزل شمارهٔ ۱۱۷۷
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به احساسات درونی و تنهایی خود اشاره می‌کند. او از خاموشی دل و بی‌نفسی گفته و از بیخبری دیگران نسبت به دردهایش انتقاد می‌کند. شاعر از آتش درون خود و تأسف برای خاموشی و سکوت می‌گوید و به اینکه دلش داغ تمنا دارد، اشاره می‌کند. او نگران است که آیا زیبایی‌های زندگی‌اش در خطر است و می‌سنجد که آیا عشق و یاد وصال می‌تواند دلش را شاد کند. در نهایت، شاعر به تأمل در پیرامون و وجود نیرنگ‌های دنیای بیرون می‌پردازد و به حیرت خود از دنیای اطراف اشاره می‌کند.
به که چندی دل ما خامشی انشا باشدجرس قافلهٔ بی‌نفسیها باشد
هوش مصنوعی: دل ما در سکوت و خاموشی نخواهد ماند، چرا که صدای جرس قافلهای که بیاحساسی و بیزندگی است، به گوش میرسد.
تا کی ای بیخبر از هرزه‌خروشیهایتکف افسوس خموشی لب گویا باشد
هوش مصنوعی: تا چه زمانی میخواهی از بیخبری و بیاعتناییهای خود غافل باشی و فقط با سکوت، درد و غم خود را پنهان کنی؟
گوشهٔ بیخبری وسعت دیگر داردگرد آسوده همان دامن صحرا باشد
هوش مصنوعی: در جایی که خبری نیست، ممکن است دنیای جدیدی وجود داشته باشد. در حالی که آرامش و سکوت در این مکان می‌تواند به اندازهای باشد که همانند دامن وسیع صحرا حس شود.
بر دل سوخته‌ام آب مپاش ای نم اشکبرق این خانه مباد آتش سودا باشد
هوش مصنوعی: برای دل زخمدار و سوخته‌ام، آب نریز؛ ای اشک، نکن ببار که مبادا آتش عشق و شوق در این خانه شعلهور شود.
نارسایی قفس تهمت افسرده دلی‌ستمشکلی نیست ز خود رفتن اگر پا باشد
هوش مصنوعی: غم و اندوه دل، ناشی از کمبود و نارسایی شرایط است و مشکلی نیست اگر انسان بتواند از خودش فاصله بگیرد و از قید و بندهایی که او را محدود کرده، رها شود.
طلب‌افسرده شود همت اگرتنگ فضاستتپش موج به اندازهٔ دربا باشد
هوش مصنوعی: اگر تلاش و ارادهات کم شود، حتی در شرایط سخت، نباید انتظار داشته باشی که احساساتت و اشتیاقت به اندازهای باشد که دریا به تلاطم میآید.
یارب اندیشهٔ قدرت نکشد دامن دلزنگ این آینه ترسم ید بیضا باشد
هوش مصنوعی: ای کاش فکر قدرت، دل را از این آینه دور نکند، چرا که میترسم این زیبایی، به مانند ید بیضا (قدرت و معجزه) باشد.
بگدازید که در انجمن یاد وصالدل اگر خون نشود داغ تمنا باشد
هوش مصنوعی: برای یادآوری لحظات وصال و عشق، اشکهایتان را بریزید، زیرا اگر دل خونین نشود، آن دل هیچگاه داغ تمنا و آرزو نخواهد داشت.
نسخهٔ جسم که بر هم زدن آرایش اوستکم شیرازه پسندید گر اجزا باشد
هوش مصنوعی: اجزای بدن به هم ریخته و نامرتب هستند و اگر بخواهیم آرایش و نظم را در آنها بر هم بزنیم، ممکن است دیگر زیبا و پسندیده به نظر نرسند.
شعله‌ها زیرنشین علم دود خودندچه شود سایهٔ ما هم به سر ما باشد
هوش مصنوعی: شعله‌ها به خاطر دود خود در زیر علم قرار دارند. چه فرقی می‌کند اگر سایه ما نیز بر سرمان باشد؟
تو و نظاره نیرنگ دو عالم بیدلمن و چشمی که به حیرانی خود وا باشد
هوش مصنوعی: تو و تماشای فریب دو جهان، بیدل من و چشمی که به حیرت خود باز مانده است.