غزل شمارهٔ ۱۷۸۸
هوش مصنوعی: این شعر به بیان حال و احساسات عمیق شاعر می‌پردازد. شاعر از زخم‌هایی که شمشیر عشق بر او زده، سخن می‌گوید و به تپش رنگین زندگی در خون عشق اشاره می‌کند. او به وحشت و درد ناشی از شکار شدن در عشق معترف است و از غفلت و بی‌خبری از آینده خود، سخن می‌گوید. شاعر به شدت تحت تأثیر احساس جنون و گریه است و می‌داند که هیچ راهی برای رهایی از این حالت جز خاموشی وجود ندارد. او به سختی‌های زندگی و ناتوانی در تغییر سرنوشتش اشاره می‌کند و از بخت تیره‌اش شکایت دارد که اجازه آرامش به او نمی‌دهد. در نهایت، شاعر تنهایی و ناامیدی خود را در رویارویی با مرگ و فنا بیان می‌کند و به یاد عشق و دوستی‌های گم‌شده، زنجیری از درد و رنج را بر گردن احساسات خود می‌بیند.
نمی‌دانم چه گل در پرده دارد زخم شمشیرشکه رنگ هر دو عالم می‌تپد در خون نخجیرش
هوش مصنوعی: نمی‌دانم چه زیبایی یا جاذبهای در راز و رمز کاروان است که باعث میشود رنگ هر دو عالم در خون شکارش جاری شود.
دگر ای وحشت از صیدم به نومیدی قناعت کنبه‌گوش زخمم افتاده‌ست آواز نی تیرش
هوش مصنوعی: ای وحشت، به خاطر ناامیدیام دست از شکار من بردار. به گوش من صدای نیزنی میرسد که تیر زخمش را به یاد میآورد.
مپرسید از مآل هستی غفلت سرشت منچو مخمل دیده‌ام خوابی که در خوابست تعبیرش
هوش مصنوعی: از آینده و سرنوشت زندگیام سؤال نکنید، زیرا من همچون مخملی خوابآلود هستم که در خواب خود، خواب را میبینم و نمی‌دانم تعبیر آن چه خواهد بود.
چه سازد غیر خاموشی جنون گریه دربارمکه همچون جوهر آیینه در آب است زنجیرش
هوش مصنوعی: جنون و اندوه من، جز سکوت چه کار دیگری میتواند بکند؟ این احساس به مانند زنجیری است که در آب غوطهور شده و همچون جوهر آیینه در آن شناور است.
سبگ گردی در این حیرتسرا آزاده‌ام داردنگه را منع جولان نیست پای رفته در قیرش
هوش مصنوعی: در این دنیای پر از حیرت و شگفتی، من آزاد هستم و کسی نمیتواند مرا از حرکت و جولان بازدارد. پاهای من در این مسیر به شدت گود است، اما باز هم به جلو میروم.
صد آفت از که باید جست در معمورهٔ امکاناگر صبحست هم از شبنم آبی هست در شیرش
هوش مصنوعی: برای یافتن مشکلات و آفات در دنیای امکان، باید از کسی کمک گرفت. حتی اگر صبح باشد و روشنایی وجود داشته باشد، هنوز هم اثر شبنم در شیر موجود است.
حباب از موج هستی دست طاقت شسته می‌کوبدکه طاق عمرچون بشکست ممکن نیست تعمیرش
هوش مصنوعی: حبابی که از موج وجود به وجود آمده، به شدت تلاش می‌کند، اما مانند عمر که به پایان میرسد و دیگر قابل تعمیر نیست، از دست میرود و اتمام مییابد.
ز بخت تیره عاشق را چه امکانست آسودنکه مژگان تا بهم آرد سیاهی می‌کند زیرش
هوش مصنوعی: عاشق به خاطر ستم بختش نمیتواند آرامش داشته باشد، زیرا چشمانش با مشاهده غم و سیاهی، او را به درد و رنج میکشاند.
نی ام عاجز اگر زد محتسب بر سنگ مینایمچو نشتر ناله‌ای دارم که خونریز است تاثیرش
هوش مصنوعی: من اگرچه ناتوانم، ولی اگر محتسب بر سنگ مینوازد، صدای نالهام مانند چاقویی است که اثرش خونین و ویرانگر است.
به رنگی کرد یادم داغ الفت پیشهٔ صیادکه جوشد حلقهٔ دام از رمیدنهای نخجیرش
هوش مصنوعی: یاد و خاطرهی عشق در دلم مانند رنگی زنده است، همچون صدای صیادی که از حرکت و فرار شکار برایش به وجود میآید و دامهایش از این حرکت پر از جنب و جوش میشوند.
ز صحرای فنا تا چشمهٔ آب بقا بید‌لره خوابیده‌ای دیگر ندیدم غیر شمشیرش
هوش مصنوعی: از بیابان زوال تا چشمه آب زندگی، دیگری را جز شمشیر او ندیدهام که خوابیده باشد.