غزل شمارهٔ ۱۹۶۹
هوش مصنوعی: در این شعر بیانگر حالت حیرت و سرگردانی شاعر در عشق و زیبایی بهار است. شاعر خود را به گل تشبیه کرده و در وصف پروازش به بوی گل و نوای پرندگان اشاره می‌کند. او مشرب و شخصیت خود را پنهان کرده و خانه‌ای از آینه‌ها دارد که ویران شده است. شاعر در انتظار صبح است و به خاطر لبخندها و خوشی‌های کوتاه، اشک‌ها ریخته است. او به غم‌ها و مشکلات زندگی خود اشاره می‌کند و در نهایت از داغی که در دل دارد سخن می‌گوید. به طور کلی، شعر بیانگر ترکیبی از شادی و اندوه ناشی از عشق و زیبایی‌های زندگی است.
زان بهار ناز حیرانم چه سامان کرده‌امچون گل امشب تا گریبان گل به دامان کرده‌ام
هوش مصنوعی: از آن بهار زیبا و دلانگیز حیران هستم که چه وضعی برای خودم درست کرده‌ام. مانند گلی که امشب تا جایی که میتوانم خود را به گلها نزدیک کرده‌ام.
بوی گل می‌آید از کیفیت پرواز منبال و پر رنگ از نوای عندلیبان کرده‌ام
هوش مصنوعی: بوی گل به خاطر سبک پرواز من به مشام میرسد، و من بال و پرم را با صدای بلبلان تازه کرده‌ام.
بی نشانی مشربی دارم که مانند نگاهآینه در دستم و تمثال پنهان کرده‌ام
هوش مصنوعی: من یک شیوه و طرز فکر دارم که بیعلامت و نشانه است، مثل نگاهی که به آینه میاندازم و تصویری از خودم در آن پنهان کرده‌ام.
نقش این نه شیشه گر یادم نباشد گو مباشسیر مینایی دگر در طاق نسیان کرده‌ام
هوش مصنوعی: اگر یادم نمانده باشد که چه نقشی بر شیشه میزند، در این صورت دیگر به دنیای مستی و فراموشی نخواهم نگریست.
با شرار کاغذ عشرت گرو تاز وفاستهر گه از خود رفته‌ام سیر چراغان کرده‌ام
هوش مصنوعی: در پی لذت و شادی، با عواطف و احساسات شدید، هر بار که از خودم دور شدهام، چراغانی و شادی را تجربه کرده‌ام.
از جنون سامانی کیفیت عنقا مپرسآنقدر پوشیده‌ام خود را که عریان کرده‌ام
هوش مصنوعی: به خاطر جنون و دیوانگی سامانی هیچ چیز در مورد زیبایی و ویژگیهای عنقا نپرس. من آنقدر خود را مخفی کرده‌ام که انگار عریان شدهام.
بر که نالد فطرت از بیداد تشویش نفسخانهٔ آیینه‌ای دارم که ویران کرده‌ام
هوش مصنوعی: فطرت چه کسی را مورد اعتراض قرار دهد وقتی که درون من پر از درد و اضطراب است؟ من خانه‌ای دارم که شبیه آیینه است، اما آن را خراب کرده‌ام.
ز انتظار صبح باید بر چراغم خون گریستبهر یک لب خنده چندین اشک نقصان کرده‌ام
هوش مصنوعی: باید به خاطر هر لبخندی که میزنم، برای روشنایی صبح، بر چراغم اشک بریزم، زیرا که برای این لبخندها، اشکهای زیادی ریختهام.
در غم نایابی مطلب که جز وهمی نبودسوده‌ام دستی که همت را پشیمان کرده‌ام
هوش مصنوعی: در اندوه نرسیدن به خواستهام هستم، چرا که چیزی جز خیال و توهم نبوده است. دستانم را در تلاشی که باعث پشیمانی شده رها کرده‌ام.
جز غم سیل فنا دیگر چه باید خوردنماز فضولی خویش را در دشت مهمان کرده‌ام
هوش مصنوعی: به جز غم نابودی، دیگر چه چیزی را باید تحمل کنم؟ من خودم را در این دشت مهمان فضولیام کرده‌ام.
ابر را گفتم چه باشد باعث سیرابی‌اتگفت وقتی گریه بر عاجز گیاهان کرده‌ام
هوش مصنوعی: من از ابر پرسیدم که چه چیز باعث زنده شدن و سیراب شدن تو میشود. او پاسخ داد که زمانی که برای گیاهان ضعیف و ناتوان و اشک میریزم، این باعث زندگی بخشیدن به آنها میشود.
بیدل از داغ چراغ خامشم غافل مباشنرگسستان چشمکی خس‌پوش مژگان کرده‌ام
هوش مصنوعی: در میان احساسات خود، به یاد چراغی که خاموش شده و داغ آن را در دل دارم، غافل نباش. من با نرگسها و زیبایی‌های مژههایم به خواب رفته‌ام.