غزل شمارهٔ ۲۱۹۷
هوش مصنوعی: این غزل به توصیف زیبایی و جذابیت انسانی می‌پردازد که با تبسمش دل‌ها را مجذوب می‌کند. شاعر با به کار بردن تصاویری نظیر گل و شمع، حالتی از شگفتی و شوری را بیان می‌کند. تمثیل‌ها و کنایه‌های مختلف به تصویر کشیدن عشق و ناز و این نکته اشاره دارند که ظرافت و زیبایی می‌تواند به طور همزمان عمیق و خطرناک باشد. در پایان، شعر به نوعی دعوت به بیداری از خواب غفلت و توجه به زیبایی‌های موجود در زندگی و عشق می‌کند.
آمد ز گلشن ناز آن جوهر تبسمدل درکف تغافل گل بر سر تبسم
هوش مصنوعی: دختر زیبای گلشن با ناز و دلربایی اش به میان آمده و وجودش شرافت و شادی را به همراه دارد. او به طریقی خود را از توجه دیگران دور نگه داشته، اما زیبایی و هویت واقعیاش به وضوح در چهره تبسمش نمایان است.
خط جوش خضر دارد بر چشمهٔ خیالشیا خفته خاکساری سر بر در تبسم
هوش مصنوعی: چشمهای او مانند چشمهای است که دوستی و زیبایی را در خود دارد و مانند یک خاکسار خوابیده، با لبخندی آرام بر در این چشمه قرار گرفته است.
مستی ادب طرازست یا چشم نیم بازستیا ناتوان نازست بر بستر تبسم
هوش مصنوعی: مستی و شگفتی ناشی از ادب است، یا اینکه کسی با چشمانی نیمه باز به دنیا نگاه می‌کند، یا اینکه زیبایی و نازش بر بستر یک لبخند قرار دارد.
شمع کدام بزمی ای نسخهٔ تغافلصبح کدام شامی ای پیکر تبسم
هوش مصنوعی: شمع کدام مهمانی هستی و نشانهٔ بیتوجهی؟ صبح کدام شام میباشی، ای موجودی که لبخند را به نمایش میگذاری؟
از غنچهٔ عتابت گلچین التفاتیمای جبههٔ تو از چین روشنگر تبسم
هوش مصنوعی: من از غنچهٔ خشم و ناراحتی تو گل چیدهام، ای چهرهٔ تو که با چین و چروکهایش، روشنی و شادابی را به من هدیه میدهد.
زنهار جرعهٔ ناز از رنگ پا نگیریخون می‌کنی چو مینا در ساغر تبسم
هوش مصنوعی: مراقب باش که از زیبایی و نازش دل نلبری؛ چون اگر دل را بلرزانی، همچون پرندهای در ظرف لبخند، خون خواهی نکرد.
آورد خط نازی بر قتل بیگناهانیک مهر بوسه باقیست بر محضرتبسم
هوش مصنوعی: نوشتهای زیبا و ظریف بر کشتن بیگناهان را نشان میدهد، در حالی که یادبودی از محبت و لبخند بر لبان تو باقی مانده است.
ای آه خفته در خون چاک دلت مبارکآن غنچهٔ تغافل دارد سر تبسم
هوش مصنوعی: ای آهی که در دل پنهان شدهای و به خاطر درد و غم خود مویه می‌کنی، خوشا به حال آن غنچهای که در بیتوجهی است و لبخند بر لب دارد.
گربرق خونفشان شد یا شعله خصم جان شدبسمل نمی‌توان شد بی‌خنجر تبسم
هوش مصنوعی: اگر خون به زمین بریزد یا دشمن جان را به خطر بیندازد، نمی‌توان با لبخند بیزخمی و بی‌خنجر باقی ماند.
عرض طرب وبال است در عشق ورنه من همچون غنچه‌ام سراپا بال و پر تبسم
هوش مصنوعی: در عشق، شادی و خوشی می‌تواند به نوعی درد و مشکل تبدیل شود، اما من نیز مانند یک غنچه، پر از نشاط و لبخند هستم.
آن به که شبنم ما زین باغ پرفشاندچون اشک پر غریبیم درکشور تبسم
هوش مصنوعی: بهتر است که شبنم ما از این باغ زیبا بریزد، زیرا مانند اشکهایی هستیم که در سرزمین شادی گم شدهایم.
از صبح باغ امکان غافل مباش بیدلبی‌گرد فتنه‌ای نیست این لشکر تبسم
هوش مصنوعی: از صبح، امکان زیبایی و شگفتیهای زندگی را از یاد نبر، بیدل! این لشکر پر از تبسم و شادی است و بدون شک، فریبندگی و جذابیت در آن نهفته است.