غزل شمارهٔ ۲۷۱۳
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف احساسات عاشقانه و بازی‌های ذاتی عشق می‌پردازد. او با اشاره به دیوانگی و طراوت عشق، بر زیبایی‌های معشوق و تأثیرات آن بر دل عاشق تأکید می‌کند. شاعر از خیال ابرو و جلوه‌های معشوق سخن می‌گوید و می‌گوید که هر جا خیال او در ذهن می‌افتد، توجه‌ها را جلب می‌کند. همچنین به حسرت‌های ناشی از دوری و شور و شوقی که عشق ایجاد می‌کند، اشاره دارد. شاعر به مقایسه زیبایی‌های معشوق با گل و شمع و دیگر نمادهای زیبایی می‌پردازد و در نهایت، می‌گوید که زندگی و عشق همچون یک بازی است که باید با حکمت و آگاهی به آن نگاه کرد و از آن لذت برد.
من و دیوانه‌خو طفلی که هر جا سر کند بازیدو عالم رنگ بر هم چیند و ابتر کند بازی
هوش مصنوعی: من و دیوانهای مانند یک کودک، که هر جا برود بازی می‌کند و از آن دو دنیا چیزهایی را میسازد و بازی را ناتمام میگذارد.
خیال چین ابروی تو هر جا بی‌نقاب افتدنظر ها در دم شمشیر با جوهر کند بازی
هوش مصنوعی: تصور ابروی چیندار تو، هر زمان که بدون پوشش ظاهر شود، نگاهها را به خود جلب کرده و در هر لحظه مانند شمشیری با جوهر درگیر میشود.
به توفان خیالت اشک حسرت بسملی دارمکه هر مژگان زدن در عالم دیگر کند بازی
هوش مصنوعی: در دل توفان خیال تو، حسرتی عمیق دارم که هر بار که پلک بزنم، گویی در جهانی دیگر مشغول بازی و شادمانی است.
به رویت پیچ و تاب طرهٔ مشکین به آن ماندکه شاخ سنبلی بر لالهٔ احمر کند بازی
هوش مصنوعی: موی سیاه و مجعد تو مانند شاخۀ سنبل است که بر گل لالهٔ قرمز بازی می‌کند.
در آن محفل که گلچین هوس باشد دم تیغتمرا چون شمع یک گردن به چندین سر کند بازی
هوش مصنوعی: در آن جمعی که عشق و آرزو حاکم است، تیغ تو با انرژی و جذابیتش بر من تاثیری مانند شمعی که در یک دور گردن میچرخد، میگذارد و به نوعی بازی می‌کند.
بود ننگ شکوه مهر محو ذره گردیدنبگو تا جلوه در آیینه‌ها کمتر کند بازی
هوش مصنوعی: اگر درخشش و زیبایی عشق به اندازه یک ذره کم رنگ شود، ننگ آن بزرگمنشی و افتخار هم محو خواهد شد. بنابراین، از آن بگو تا جلوهگری در آیینه‌ها کمتر شود و بازی پیچیدهتری رخ دهد.
دل عاشق به گلگشت چمن حیف‌ست پردازدسپند آن به که در جولانگه مجمر کند بازی
هوش مصنوعی: دل عاشق نمیتواند در چمنزار خوشگذرانی کند، چرا که سپند (آتشدان) آن را به جایی میبرد که فقط بازی و شگفتی وجود دارد.
طلب سرمایهٔ عشقی به درس لهو کمتر رومبادا طفل خواهش را هوس پرور کند بازی
هوش مصنوعی: در جستجوی عشق، کمتر به سرگرمیها روی بیاور، زیرا ممکن است کودک خواستهها را به هوس و بازی دعوت کند.
اگر آیینهٔ عبرت دلیل پیش پا باشدچرا طاووس ما با نقش بال و پرکند بازی
هوش مصنوعی: اگر نشانههای عبرت و پند در دسترس باشد، پس چرا طاووس ما به خاطر زیبایی و زرق و برق بال و پرش بازی کند؟
مزاج خوابناک افسانه را باطل نمی‌داندجهان بازی‌ست اماکیست تا باورکند بازی
هوش مصنوعی: خواب و افسانه بهتنهایی اعتبار و واقعیت خود را دارند و جهان را نمیتوان تنها یک بازی دانست. هر کسی که بخواهد این موضوع را درک کند، باید به عمق زندگی نگاه کند و از سطحینگری پرهیز کند.
طرب‌کن‌گر نشاط وهم هستی زود طی‌گرددبه کلفت می‌کشد دل هر قدر لنگر کند بازی
هوش مصنوعی: اگر شوری در وجودت بیافتد و خوشی را احساس کنی، آن خوشی زود گذر است؛ زیرا با وجود جاذبهها و حواشی زندگی، دل آدمی هر چه بیشتر تلاش کند که ثابت بماند، باز هم به سمت لذتهای دنیا می‌کشد.
هوس در طبع تمکین مشربان شوخی نمی‌داندچه امکان است بیدل موج در گوهر کند بازی
هوش مصنوعی: تمایل به لذت و خوشی در طبیعت کسی که به نوشیدنیهای الکلی علاقهمند است، نمیداند چه چیزی ممکن است. بیدل، مانند موج، میتواند با گوهر (یعنی چیز با ارزش) بازی کند.