قصیدهٔ شمارهٔ ۷۷ - در ستایش شاهزادهٔ رضوان و ساده قهرمان میرزا حکمران آذربایجان طاب‌ثراه فرماید
هوش مصنوعی: این شعر درباره‌ی قدرت و شکوه یک پادشاه است که توسط خدا انتخاب شده و سرنوشت را در دست دارد. او به عنوان یک قهرمان و فاتح معرفی می‌شود که می‌تواند دشمنان را شکست دهد و سرزمین‌های زیادی را فتح کند. توصیفاتی از شجاعت و دلاوری او در میدان جنگ، همچنین مهربانی و احسانش به دوستان و رفقایش روایت می‌شود. شاعر بیان می‌کند که در زمان او هیچ راز و پنهان‌کاری وجود ندارد و هرکس که به او نزدیک شود، به رضایت و نیکی دست می‌یابد. او همچنین بر قدرت و ثبات حکومتش تأکید می‌کند و نوید می‌دهد که تحت حمایت و حکمت او، سرزمین‌ها آباد و امنیت برقرار خواهد بود. در نهایت، این شعر تجلیل از توانمندی‌ها و فضیلت‌های یک فرمانروای شایسته است.
هر کرا ایزد اختیار کنددر دوگیتیش بختیارکند
هوش مصنوعی: هر کسی که خداوند او را برگزیده باشد، در دو دنیای خود به او خوشبختی می‌دهد.
وانکه را کردگار کرد عزیزنتواند زمانه خوارکند
هوش مصنوعی: کسی که خداوند او را عزیز و محترم قرار داده است، هیچکس نمیتواند او را خوار و بیارزش کند.
بس نماید مدار چرخ‌کهنتا یکی را جهان مدار کند
هوش مصنوعی: چرخ زمان به قدری در حرکت است که می‌تواند سرنوشت و زندگی یک نفر را تغییر داده و به آن سامان دهد.
صه چون شاه خاوران ملککه بدو ملک افتخار کند
هوش مصنوعی: سکوت کن، مانند شاه شرق که به او افتخار می‌شود.
قهرمان میرزاکه از سخطشملک الموت زینهارکند
هوش مصنوعی: قهرمان میرزایی که از خشمش حتی فرشته مرگ هم وحشت دارد و از او دوری می‌کند.
آنکه چون پا به کارزار نهدبر بداندیش کارزار کند
هوش مصنوعی: کسی که وقتی وارد میدان نبرد می‌شود، با دشمنان بداندیش مبارزه می‌کند.
خنگش از گرد در بسیط زمینهرچه دشت‌است کوهسار کند
هوش مصنوعی: در دنیای بزرگ و وسیع، هرچه دشت وجود دارد، به کوهپایهها تبدیل می‌شود.
تبرش از سهم در دیار عدوهرچه چشمست‌اشکبار کند
هوش مصنوعی: تبر او که در سرزمین دشمن است، هر چه را ببیند، به اشک مینشاند و غمگین می‌کند.
تیغش ار نیست نو بهار چرادامن خاک لاله‌زارکند
هوش مصنوعی: اگرچنین بهار جدیدی نیست که تیغش خنکای تازهای را به ارمغان بیاورد، پس چرا دامن خاک را با زیباییهای خود در لالهزار نمیآراید؟
باش تا بوم روم را ز غبارتیره چون اهل زنگبارکند
هوش مصنوعی: تا زمانی که در جمع هستی، بگذار زمین روم از غبار تیره پاک شود، مانند افرادی که در زنگبار زندگی میکنند.
باش تا عزم مملکت‌گیرشفتح کشمیر و قندهار کند
هوش مصنوعی: بگذار تا تصمیمش بر گرفتن سرزمین‌های کشمیر و قندهار باشد.
باش تا موکب جهانگردشعزم فرغانه و حصارکند
هوش مصنوعی: بگذار تا کاروان جهانگرد به سمت فرغانه و حصار حرکت کند.
جیشش از مور تیغ و مار سنانپهنه را پر ز مور و مار کند
هوش مصنوعی: او با قدرت و سرعت خود، زمین را به یکی از دو حالت پر از خطر تبدیل می‌کند؛ یا با وجود مورچهها و یا با وجود مارها.
قتل و تاراج و اخذ مال و منالبه یکی حمله هر چهارکند
هوش مصنوعی: قتل، دزدی و تصاحب ثروت و دارایی در یک حمله می‌تواند به طور همزمان اتفاق بیفتد.
در مذاق عدو مهابت اوشهد را زهر ناگوارکند
هوش مصنوعی: در طعم دشمن، بزرگواری و قدرت او می‌تواند شیرینی عسل را به تلخی زهر تبدیل کند.
دشمن از ملک او برون نرودمگر از این جهان فرارکند
هوش مصنوعی: دشمنان نمیتوانند از سرزمین او خارج شوند مگر آنکه از این دنیا بروند و بمیرند.
نفس باد عنبرین گرددچون به خاک درش گذار کند
هوش مصنوعی: این جمله میگوید که هنگامی که بادی که بوی خوشی دارد، به خاک در ورودی آن مکان برسد، به طور خاص و زیبا میپیوندد. مفهوم کلی این است که بوی خوش روحانگیز در هنگام ورود به آن مکان احساس می‌شود.
با تن دشمنان کند قهرشآنچه با پرنیان شرارکند
هوش مصنوعی: اگر کسی با دشمنانش به شدت برخورد کند، همانطور که آتش با پارچه لطیف رفتار می‌کند، باید مراقب عواقب رفتار خود باشد.
با دل دوستان کند مهرشآنچه با بوستان بهارکند
هوش مصنوعی: دل دوستان را به محبت و دوستی پر می‌کند، همانطور که بهار به باغ و بوستان زیبایی و سرسبزی میبخشد.
کس نیارد که تا به روز شمارجود یک‌روزه‌اش شمارکند
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند روزها را بشمارد و بگوید که بخشش و سخاوت او تنها به یک روز محدود است.
آ‌فتابیست بر فراز سپهرجا چو بر خنگ راهوار کند
هوش مصنوعی: در آسمان، خورشیدی است که در اوج قرار دارد و وقتی بر ابرها میتابد، مسیر را روشن می‌کند.
ای امیری‌که یک پیادهٔ توکار یکم مملکت سوارکند
هوش مصنوعی: ای فرمانروایی که یک انسان پیادهات می‌تواند کار یک سوارهنظام را در مملکت انجام دهد.
در جهان هیچ راز پنهان نیستکش نه رای تو آشکارکند
هوش مصنوعی: در این دنیا هیچ رازی وجود ندارد که پنهان بماند، زیرا عقل و درک تو می‌تواند آن را به روشنی آشکار کند.
نبرد جان عدو ز سطوت توگر ز پولاد صد حصار کند
هوش مصنوعی: اگر دشمن با قدرت تو روبرو شود، حتی اگر هزاران دیوار محکم هم بسازد، از شدت تاثیر تو نمیتواند فرار کند.
فلک سفله را قضا نه عجبگر به کاخ تو پرده‌دار کند
هوش مصنوعی: اگر سرنوشت تقدیر برای انسانهای پست، بهوجود آوردن مشکلات برای تو باشد، تردیدی نیست که آن آدمها به کاخ تو نیز آسیب خواهند زد.
لاجرم عنکبوت پرده زندچون نبی جایگاه به غار کند
هوش مصنوعی: بنابراین، به ناچار عنکبوت تار میتنند، همانطور که پیامبر در غار، مکان خودش را محافظت می‌کند.
بس عجب نیست کز رعایت توپشه سیمرغ را شکار کند
هوش مصنوعی: تعجبی نیست که رعایت و دقت تو می‌تواند باعث شود که حتی موجودات بزرگ و قوی، همچون سیمرغ، به دام بیفتند.
در صف کینه خنجرت کاریبا تن خصم نابکار کند
هوش مصنوعی: خنجر تو در صف آرایی دشمنان، تاثیر بسزایی بر بدن بدکاران خواهد داشت.
کافریدون به خیره سر ضحاکهمی ازگرزگاو سارکند
هوش مصنوعی: کاوه به ضحاک که از او به شدت خشمگین است، با قدرت و شجاعت خود حمله می‌کند و او را به زانو در میآورد.
گوش آفاق را مشاطهٔ صنعاز عطای تو گوشوار کند
هوش مصنوعی: آفریدههای دنیا به زیباییهای کار تو زینت داده میشوند و به گوشه گوش سپرده میشوند.
شهریارا سزدکه دولت توفخر از صدر روزگار کند
هوش مصنوعی: ای شهریار، شایسته است که مقام و ثروت تو به عنوان افتخاری در صدر تاریخ شناخته شود.
دولت تست چرخ و او اخترچرخ از اختر افتخارکند
هوش مصنوعی: شأن و موقعیت تو مانند چرخ روزگار است و ستارهای که در آسمان میدرخشد، از نور و زیبایی تو بهرهمند می‌شود.
آن امیری‌که‌کوه را سخطشهمچو سیماب بی‌قرارکند
هوش مصنوعی: امیری که قدرت و تأثیرش مانند جیغههای حرکتی کوه را تحت تأثیر قرار می‌دهد، همواره در حال تغییر و ناپایداری است.
آنکه در چشم فتنه انصافشاثر برگ کوکنار کند
هوش مصنوعی: کسی که در برابر ناملایمات و مشکلات، واقعیت را به وضوح نمیبیند و تحت تأثیر ظاهر امور قرار میگیرد، نمیتواند به درستی قضاوت کند.
خرد پیر راکیاست اوسخرهٔ طفل شیرخوار کند
هوش مصنوعی: خرد با تجربه و قدیمی می‌تواند به راحتی بر بازیچههای کوچک و بیخبر تسلط پیدا کند.
بحر عمان‌کهین عطیهٔ اوستکه به هنگام اضطرار کند
هوش مصنوعی: در اینجا به دریا عمان اشاره شده که به عنوان یک هدیه الهی محسوب می‌شود و در مواقع سختی و نیاز به انسان کمک می‌کند.
ورنه‌در یک نفس دو عالم راخود به یک سایلی نثارکند
هوش مصنوعی: اگر بخواهد، می‌تواند در یک لحظه دو جهان را به یک اندازه قربانی کند.
حزم او آبگینه را به مثلهمچو البرز استوار کند
هوش مصنوعی: حزم و احتیاط او می‌تواند مانند کوه البرز، شفافیت و استحکام آبگینه را حفظ کند.
نکند تکیه برکسی الاکتکیه بر عون‌کردگارکند
هوش مصنوعی: بر کسی تکیه نکن، زیرا تنها باید بر کمک خداوند تکیه کرد.
به دو انگشت نی سرانگشتشکار صد تیغ آبدارکند
هوش مصنوعی: با دو انگشت خود، به زودی کارهایی را انجام می‌دهد که صد تیغ برنده می‌تواند انجام دهد.
هست یک‌تن ولی به‌جودت رایروز کین کار صدهزار کند
هوش مصنوعی: یک نفر وجود دارد، اما به خاطر وجود تو، در روز جنگ، هزاران کار شگفتانگیز انجام می‌شود.
ابر دستش به دشت اگر بارددشت را بحر بی‌کنار کند
هوش مصنوعی: اگر ابر بخواهد به دشت باران ببارد، دشت را سرشار از آب خواهد کرد و به دریایی بیپایان تبدیل خواهد نمود.
خسروا به‌که در محامد توفکر قاآنی اختصارکند
هوش مصنوعی: شایسته است کسی که در صفات نیک تو فکر می‌کند، به طور مختصر و مفید صحبت کند.
تا همی خاک را عبیرآگیننفس باد نوبهارکند
هوش مصنوعی: نسیم بهاری به قدری لطیف و معطر است که می‌تواند خاک را معطر و خوشبو کند.
ابر اردیبهشت بستان رامخزن در شاهوار کند
هوش مصنوعی: ابرهای اردیبهشت، باغ را مملو از زیبایی و سرسبزی میکنند و جلال و شکوه طبیعت را به نمایش میگذارند.
دولتت را چو حزم آصف عهدملک العرش پایدارکند
هوش مصنوعی: خوشبختی و قدرت تو را باید مانند دوراندیشی آصف، همواره ثابت و پایدار و استوار نگهداری.