غزل شمارهٔ ۵۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از لطافت و زیبایی معشوق خود می‌گوید و به خویشتن می‌گوید که باید از غم رها شود و به لذت‌های زندگی روی آورد. او با دعوت به نوشیدن شراب و شاد بودن، از زیبایی‌های طبیعت و زندگی سخن می‌گوید. شاعر به تذکر می‌دهد که در زندگی باید شادمان بود و از نعمت‌ها بهره‌برداری کرد. همچنین به وجود دانی که برای عوام درست شده اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که باید به خوشی و زیبایی‌های زندگی پرداخت. در پایان، شاعر خود را به عنوان «شمع شیراز» معرفی می‌کند و به قدرت سخن‌وری و هنر خود اشاره دارد.
یارکی هست مرا به لطافت ملکوبه حلاوت شکر و به ملاحت نمکو
هوش مصنوعی: دوستی دارم که مانند فرشتهها نازک و ظریف است، شیرینیاش مانند شکر و زیباییاش مشابه نمک است.
دی مرا گفت به طیش غم برانگیخته جیشاز پی موکب عیش ساخت باید یزکو
هوش مصنوعی: دوست من به من گفت که از شدت غم، دلش به تنگ آمده و از روی افسردگی از لذت زندگی فاصله گرفته است. او بر این باور است که برای رهایی از این وضعیت، باید تلاش کند و راهی برای شادی بیابد.
خیز و آن باده بنوش که روی پاک ز هوش‌رودت جوش و خروش بسماک از سمکو
هوش مصنوعی: بلند شو و آن می را بنوش که با نوشیدن آن، لطافت و هوش از چهرهات میروید و نشاط و سرزندگی به تو می‌دهد.
پشه زو پیل شود قطره زو نیل شودزو ابابیل شود باز سیمین پر کو
هوش مصنوعی: پشه میتواند به فیل تبدیل شود، قطره میتواند نیل را بسازد، و از آن میتواند ابابیل به وجود آید. بنابراین، پرندهای با پرهای نقرهای به وجود میآید.
جرعهٔ می هاتوا که جم و کی ماتواجملگی قد فاتوا همگی قد هلکو
هوش مصنوعی: نوشیدنی تو همانند می جام است، که همگان از آن گذشتند و در نهایت همه از بین رفتند.
شیخنا بهر عوام ساخته دانه و دامدانه‌اش سبحهٔ خام دام تحت‌الحنکو
هوش مصنوعی: شیخ ما برای مردم عوام دانه و دام فراهم کرده است. دانهاش مانند تسبیح خامی است که زیر چانهاش در انتظار است.
بهر دیبای طراز تا کیت جان بگدازشادمان باش و بساز با قبای قدکو
هوش مصنوعی: برای زیبایی و جمال چهرهات تا کی باید جان بگذارم؟ شاد و خوشحال باش و با نفسی راحت زندگی کن.
هله قاآنی هان نقد خود دار نهانکه شد از غیب عیان نقدها را محکو
هوش مصنوعی: بشتاب قاآنی، نقد خود را به وضوح اظهار کن، زیرا نقدها از عالم غیب آشکار شدهاند و به بررسی و قضاوت فراخوانده شدهاند.
شمع شیراز منم نکته‌پرداز منمهمه تن ناز منم تو چه گویی کلکو
هوش مصنوعی: من روشنایی و زیبایی شیراز هستم، همانطور که نکتهسنجی و ظرافت در وجودم است. من تمام لطافت و ناز را در خود دارم، حالا تو چه نظری داری؟
فعلاتن فعلن فعلاتن فعلنهست تقطیع سخن دک دکادک دککو
هوش مصنوعی: این جمله به نوعی به الگوی خاصی در صحبت کردن یا شعر اشاره دارد. به نظر میرسد که به حرکات و تکرار صداها در کلمات تأکید می‌کند. به طور کلی، معنایش بر روی ریتم و آهنگین بودن کلمات و جملات تمرکز دارد.