غزل شمارهٔ ۲۰
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به تنهایی و دردهای دل خود اشاره می‌کند. او از بیگانگی دیگران با خود و عدم وجود دوستی واقعی در زندگی‌اش می‌گوید. احساس عذاب و ناامیدی در او موج می‌زند که حتی محبت هم نمی‌تواند او را از این وضعیت نجات دهد. او همچنین به عذاب دوزخ اشاره می‌کند و از جامعه‌ای صحبت می‌کند که در آن الفت و دوستی وجود ندارد. در انتها، شاعر از عرفی می‌خواهد که به جایی برود که از درد و رنج دور باشد، چرا که در اینجا همه درگیر غم و افسردگی هستند.
به جز ریش بلا مرهم مبادا ریسه ریشان راعداوت با دل من باد زهر آلود نیشان را
هوش مصنوعی: به جز ریش، هیچ چیز نمی‌تواند درد و غم را تسکین دهد. امیدوارم دشمنی با دل من، زهرآلود و مضر نباشد.
به من بیگانگان را کی دل هم صحبتی ماندکه با من صحبت غم می کند بیگانه خویشان را
هوش مصنوعی: به من، دیگران که غریبه هستند، هیچ دوستی نیست که با من از غم صحبت کند، زیرا نزدیکان و آشنایان هم برای من غریبه شدهاند.
دمی صد چشمه هایی ۰۰۰ از دلم سر آمد و شادمکه محکم نیست ایمان محبت صبر کیشان را
هوش مصنوعی: در یک لحظه، به اندازه صد چشمه، احساسات و شور و شوق از دل من جاری شد و خوشحالم که ایمان به محبت و صبر دیگران پایدار نیست.
نه با من با یکی از اهل دل دوستی می کنولی در کار هست آخر سر زلف پریشان را
هوش مصنوعی: دوستی تو تنها با کسی از اهل دل باشد، اما در نهایت کار به زلف پریشان میرسد.
عذاب دوزخ آشامان به آتش خون کند ایزدمگر در سینه ی آسودگان اندازد ایشان را
هوش مصنوعی: عذاب جهنم در دل کسانی که آرامش دارند، حسرت و درد را ایجاد می‌کند، مگر اینکه خدای متعال آن عذاب را به آنها نچشاند.
برو عرفی به کوی بی غمان پژمرده ی مرهمکه این جا با نمک همه نیست الفت سینه ریشان را
هوش مصنوعی: به کوچهای برو که در آن خبری از غم نیست و دلها شاداب هستند. اینجا همه با درد دل یکدیگر آشنا نیستند و نمیتوانند به یکدیگر کمک کنند.