غزل شمارهٔ ۵۱
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل تأکید می‌کند که زیبایی و جذابیت در هر جایی که جلوه‌گری وجود داشته باشد بیشتر از مکان‌های مقدس و مذهبی است. او به زیبایی‌های عشق و محبت اشاره می‌کند و می‌گوید که حتی در جایی که اصول عبادت و زهد وجود دارد، زندگی و جشن‌های شاداب ارزشمندترند. همچنین، بر اهمیت دوستی و محبت تأکید کرده و در شرایطی که ادب و شرم وجود ندارد، صحبتی ارزشمند نخواهد بود. او در نهایت به این نتیجه می‌رسد که در دنیای واقعی، حتی در کنار دیوانگان یا در میانه خوشی‌ها، زندگی جالب‌تر و دلپذیرتر است.
هرگز مگو که کعبه ز بتخانه خوشتر استهر جا که هست جلوهٔ جانانه خوشتر است
هوش مصنوعی: هرگز نگو که کعبه بهتر از بتخانه است، زیرا هر جایی که عشق و زیبایی واقعی وجود داشته باشد، دلانگیزتر و زیباتر است.
با برهمن حدیث محبت رواست، لیکدر دام طایر حرم این دانه خوشتر است
هوش مصنوعی: صحبت از محبت و دوستی با برهمن، یعنی کسی که معرفت و علم دارد، جایز است؛ اما در عین حال، وجود دانهای خوشمزه در دام پرندهای در حرم، جذابتر و دلنشینتر به نظر می‌رسد.
تسبیح و زهد خوش بود اما در این دو روزجوش گل است، شیشه و پیمانه خوشتر است
هوش مصنوعی: تسبیح و زهد کارهای خوبی هستند، اما در این دو روزی که جشن و خوشی برپاست، نوشیدن شراب و داشتن میانهروی از آنها لذتبخشتر است.
گر در بهشت باده کشی فتنه گل کندساغرکشی به گوشهٔ میخانه خوشتر است
هوش مصنوعی: اگر در بهشت شراب بنوشی، زیبایی گل را به هم میریزد و در گوشهای از میخانه لذت بیشتری دارد.
گر شرط دوستی بشناسی به حسن شمعاول محبت تو به پروانه خوشتر است
هوش مصنوعی: اگر شرایط دوستی را بشناسی، زیبایی محبت ابتدا همانند شمع برای پروانه دلنشینتر است.
در صحبتی که شرم و ادب نیست فیض نیستزان رو مرا به صحبت بیگانه خوشتر است
هوش مصنوعی: اگر در گفتگو شرم و ادب وجود نداشته باشد، خیر و خوبی هم در آن نیست. بنابراین، بهتر است به جای صحبت با کسانی که در این زمینهها اصول لازم را رعایت نمیکنند، با افراد غریبه و محترمتر گفتگو کنی.
با نوش و نیش مردم عاقل کرشمه‌هاستهم‌صحبتی به مردم دیوانه خوشتر است
هوش مصنوعی: چشمم به زیبایی‌های مردم خیره است و خوشحالم که با افراد دیوانه و پرجنبوجوش صحبت میکنم، چون این گفتگوها برایم لذتبخشتر است.
کفران نعمت گله‌مندان بی‌ادبدر کیش من ز شکر گدایانه خوشتر است
هوش مصنوعی: ناسپاسی و شکایت افرادی که بیادب هستند، برای من که به دین و آموزههایم اهمیت میدهم، از شکرگزاری و فروتنی بهتر و دلپذیرتر است.
عرفی منال بیهده، احوال دل مگوکز ناله‌های بی‌اثر، افسانه خوشتر است
هوش مصنوعی: ای عرفی، چیزهای بیفایده را جستجو مکن و از وضعیت دل خود نگو، زیرا از ناله‌های بینتیجه، داستانهای زیباتر و جذابتری وجود دارد.