غزل شمارهٔ ۱۲۳
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق و دوستی است و بیانگر احساسات عمیق شاعر نسبت به دوست و محبوبش می‌باشد. شاعر به صراحت می‌گوید که هرچه سختی و رنج که در زندگی وجود دارد، ارزشش در مقایسه با عشق و محبت به دوست ناچیز است. او به زیبایی و لطافت دوستی اشاره می‌کند و از اهمیت ارتباط با دوستان و محبوبین می‌گوید. همچنین، او از ستم و بی‌رحمی شکایت می‌کند و به اهمیت ساختن روابط خوب و محبت‌آمیز میان افراد تأکید دارد. در نهایت، شاعر پیام خود را با دعوت به سمت دوست و از بین بردن مرزهای دین و کفر بیان می‌کند.
با مهر و با محبت و با آرزوی دوستبا ما کسی چه گونه توان جست و جوی دوست
هوش مصنوعی: با عشق و محبت و آرزوی دوستی، چگونه میتوان کسی را پیدا کرد که به دنبال دوست باشد؟
بر سنگ زد پیاله ی خضر آن که نوش کردخونابه ی شراب و جفای سبوی دوست
هوش مصنوعی: شخصی که پیالهای از خضر (نماد حکمت) را بر سنگ میزند، به یاد افرادی میافتد که در دنیا به علت نوشیدن شراب و بیوفایی به دوست خود، دچار درد و رنج شدهاند. این تصویر به ما می‌گوید که گاهی از دست دادن دوست و نابرابر بودن برای احساسات بزرگ و حقیقی، قیمتی بسیار بالاتر از خوشیهای زودگذر به همراه دارد.
ای کفر و دین حلال کنیدم که می برماینک ز دیر و کعبه سلامی به سوی دوست
هوش مصنوعی: ای بیدینی و دینداری، مرا عذر بپذیرید که اکنون میخواهم از پیرامونهای مذهبی و محلهای مقدس به سمت محبوب واقعی خود سلامی بفرستم.
رنج مسیح و سعی اجل سودمند نیستماییم و صد مشام امیدی به بوی دوست
هوش مصنوعی: رنج و زحمات مسیح و تلاشهای مرگ به هیچ دردی نمیخورد؛ ما هستیم و صدها امید و آرزو در انتظار بوی خوش دوست.
سازد به برگ لاله بدل برگ یاسمنتشویش این نگاه مبیناد روی دوست
هوش مصنوعی: نکن در نگرش خود تفاوتی میان زیباییهای ظاهری. نگاه کن که آنچه در پس این ظواهر نهفته است، ارزش و زیبایی حقیقی دارند.
عرفی شکایت از ستم بی سبب مکن چندین خوش است ساختنی هم به خوی دوست
هوش مصنوعی: ای عرفی، از ظلمی که بیدلیل بر تو رفته شکایت نکن، زیرا بر دوستی و محبت ساختن و خوشحال بودن از آن، به مراتب بهتر است.