غزل شمارهٔ ۱۷۲
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به مفهوم توبه و عشق اشاره می‌کند. او می‌گوید که توبه‌ای که بر اثر بی‌شرابی و دوری از عشق ایجاد شده، به آسانی شکسته می‌شود. همچنین به زیبایی‌ها و حسرت‌هایی که در عشق وجود دارد، اشاره می‌کند و می‌گوید که زیبایی‌های طبیعی و محبت نیز تحت تأثیر این احساسات خاص قرار می‌گیرند. در نهایت، شاعر بیان می‌کند که وقتی زمان شعر گفتن می‌رسد، واژه‌ها به شکلی زیبا و معنادار بر زبانش جاری می‌شوند.
خم بجوش آمد، بگو چون توبه اکنون بشکندتوبه ای کز بی شرابی کرده ام چون بشکند
هوش مصنوعی: خیلی زود و به شدت موجی از احساسات و تردیدها به وجود آمد. بگو ببینم وقتی این تصمیم تغییر کند، آیا این توبه‌ای که بیشراب انجام دادهام هم شکست خواهد خورد؟
در چمن هرگز نکرد آن سرو قامت جلوه ایکز خجالت باغبان صد نحل موزون بشکند
هوش مصنوعی: در باغ، هیچ سروی به زیابیی و زیبایی خاصی که باعث شرم باغبان شود، جلوهای نداشت. به طوری که اگر صد زنبور هم با آهنگی موزون پرواز کنند، باز هم نمیتوانند چنین جلوهای را به وجود آورند.
بر دهانش زن گر آرد نام همت بر زبانتشنه ای کو جام جم بر فرق جیحون بشکند
هوش مصنوعی: اگر بر زبان او نام تلاش و کوشش جاری شود، گویا بر آبی تشنه که به دنبال پرچم پیروزی است، گویی که ستم را بر جیحون شکسته است.
گر دهم جامی به عشاق از خراب شوق دوستبوی لیلی گر بیاید رنگ مجنون بشکند
هوش مصنوعی: اگر به عاشقان جرعهای از میدهم، هاشور عشق دوست اگر عطر لیلی به مشام برسد، مجنون را از خود بیخود می‌کند.
در بیان شعر عرفی وقت آن خوش گر فتدلفظ را بر لب بپیچد، شأن مضمون بشکند
هوش مصنوعی: وقتی که زمان مناسب برای بیان شعر عرفی فرا برسد، واژه‌ها بر روی زبان به زیبایی چرخش خواهند کرد و آنگاه معنی و مضمون شعر به خوبی باز خواهد شد.