غزل شمارهٔ ۲۰۳
هوش مصنوعی: شاعر در این اشعار به بیان حالاتی از عشق و سرمستی می‌پردازد و به طور خاص بر لزوم لذت‌جویی در زندگی تأکید می‌کند. او به صوفیان اشاره می‌کند و می‌گوید که این احساسات و وجدهای آنها باید در بازار عشق و دلدادگی عرضه شود. او به بلبل حسود پرداخته و می‌گوید که مانند او در این گلشن پربار کم‌لطفی نکند. همچنین به خزان عشق و غم ناشی از جفای معشوق اشاره می‌کند و می‌گوید که اگرچه دوستانی در دل ندارد، از دوستی که محبتش با خارهای باغ عشق آمیخته است، رنج می‌برد. شاعر با اشاره به عمرش در پی طاعت و عبادت، حالا به گناه و تفاوت میان سختی‌های زندگی و لذت‌های آن می‌رسد و در نهایت ندامت و طلب آمرزش را از نفاق و دورویی خاطرنشان می‌کند.
دگر خلوت به عشرت‌خانهٔ خمّار می‌بایدز وجد صوفیان صد حقه بازار می‌باید
هوش مصنوعی: باید به جای انزوا در خلوت، به جایی که شادمانی و خوشی در آن فراوان است، برویم؛ جایی که برای صوفیان، نشانههایی از حرارت و شور عشق وجود دارد و در آن باید توجه به نیکیها و زیباییها را بیشتر کنیم.
چنان با عشرت ده روزهٔ بلبل حسد داریکه پنداری در این گلشن گل پربار می‌باید
هوش مصنوعی: تو به اندازهای به خوشی و شادابی روزهای گذران بلبل حسادت میورزی که گویی فکر میکنی در این باغ پرگل باید زندگی کرد و نمیدانی که زمانهای محدود است.
خزان جور زلف او دراز افسانه‌ای داردهمین گویم کزین گلشن به بلبل خار می‌باید
هوش مصنوعی: پاییز دراز و دشواری زلف او داستانی طولانی دارد. فقط همین را میگویم که در این گلستان، بلبل باید از خارها بگذرد.
نماند یک نفس از دوستان دشمنم در دلولی از دوست گر خاری خلد بسیار می‌باید
هوش مصنوعی: در دل من هیچ نفسی از دوستان دشمنم باقی نمانده است، اما اگر از دوستم حتی یک خار هم به دست آورم، چقدر از نعمتهای بهشت باید بگذارم.
کسی گر بهر طاعت ماند اندر کعبه یک ساعتاگر داند حساب مطلب از صد کار می‌باید
هوش مصنوعی: اگر کسی یک ساعت در کعبه به عبادت بپردازد، اما بداند که برای داشتن نتیجه مطلوب باید از صد کار مطلع باشد، اهمیت آن را درک می‌کند.
تمام عمر با اسلام در داد و ستد بودمکنون می‌میرم و با من بت و زنار می‌باید
هوش مصنوعی: من در تمام عمر با دین اسلام در ارتباط بودم، اما حالا که به پایان عمر نزدیک شدهام، باید با من بت و زنار همراه باشد.
ندامت رنگ حرفی بر زبان می‌آورد عرفیبه دستان نفاق‌آلوده استغفار می‌باید
هوش مصنوعی: پشیمانی تنها با بیان کلمات حس نمیشود، بلکه اگر دل انسان دچار نفاق باشد، واقعی بودن توبه و استغفار ضروری است.