غزل شمارهٔ ۲۵۸
هوش مصنوعی: این شعر از غم و اندوه ناشی از عشق و خویشتن‌داری سخن می‌گوید. شاعر از شور و شوقی که تحت تأثیر غم قرار گرفته، می‌نالد و به تأثیرات زهرآگین عشق اشاره می‌کند. او می‌گوید که غم معشوقش چنان عمیق است که حتی اگر بخواهد آن را شرح دهد، کلمات او به دود تبدیل می‌شوند. همچنین، شاعر به زیبایی و جذابیت معشوق اشاره می‌کند و از زخم‌های عاطفی ناشی از این عشق و وفاداری سخن می‌گوید. در نهایت، شاعر نام معشوق را بر لوح همت خود به یادگار می‌نویسد، و به نوعی ناملایمات و تلخی‌های زندگی را در کنار اشتیاق و عشق ابراز می‌کند.
کو شورشی که صحبت شادی به هم خوردغم خون دل بریزد و دل خون غم خورد
هوش مصنوعی: شورشی که وقتی صحبت سر شادمانی پیش میآید، غم و اندوهش را به نمایش بگذارد و دلش از غم و درد دل پر شود.
زهر غم تو گر بچکانم به کام خضرآب حیات ریزد و خون عدم خورد
هوش مصنوعی: اگر درد و غم تو را بچشم، حتی اگر خضر، که به آب حیات معروف است، در کام من بریزد، باز هم خون عدم را مینوشم.
نازم به آن کرشمه که جای کباب و میخون فرشته و دل مرغ حرم خورد
هوش مصنوعی: به زیبایی و جذبه آن دلربا افتخار میکنم که در جایی که باید لذت و شادابی را تجربه کرد، روح ملایم و لطیفی همچون فرشته به سر میبرد و دل مرغ حرم نیز تغذیه میشود.
زخم زجاج دوست ندارد تراوشیکو شیشهٔ دلی که به دیوار غم خورد
هوش مصنوعی: زخم شیشهای دوست ندارد که از آن آبشار احساسات بریزد، زیرا شیشهای که بر اثر غم به دیوار برخورد کرده، دیگر تاب تحمل ندارد.
گر شرح کاوکاو غم او رقم کنمدود از قلم برآید و مغز قلم خورد
هوش مصنوعی: اگر بخواهم درد و غم او را به زبان بیاورم، چنان عمیق و سوزناک است که حتی جوهر قلم نمیتواند آن را تحمّل کند و از شدت اندوه، دودی برخواهد خاست و خود قلم نیز شکسته خواهد شد.
می جوشدم ز هر سر مو چشمه چشمه خونهر گه که دل به ذوق شهادت قسم خورد
هوش مصنوعی: از هر قسمتی از بدنم، مانند چشمه، خون میجوشید هر بار که قلبم به عشق شهادت سوگند میخورد.
نامش ز لوح همت عرفی به در نویسآن تشنه کاب خضر ز جام کرم خورد
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که نام او در دفتری که نشاندهنده تلاش و ارادهاش است ثبت شده، و او همچون خضر که از جام رحمت و لطف الهی سیراب میشود، از بخششهای پروردگار بهرهمند است.